Cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930)

VHO - Ngày 12.9.1930 ghi dấu cuộc biểu tình của hơn 8.000 nông dân phủ Hưng Nguyên, một trong những mốc tiêu biểu đưa phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh lên cao trào, trở thành dấu son trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Cùng ngày này, nhiều sự kiện đáng chú ý khác cũng diễn ra trong lịch sử Việt Nam và thế giới.

Cuộc biểu tình đưa Xô viết Nghệ Tĩnh lên cao trào

Theo tư liệu Văn kiện Đảng Cộng sản Việt Nam, ngày 12.9.1930, hơn 8.000 nông dân phủ Hưng Nguyên (Nghệ An) tập trung biểu tình, hưởng ứng phong trào đấu tranh đang phát triển mạnh ở Nghệ - Tĩnh và phản đối chính sách khủng bố của thực dân Pháp, phong kiến. Đoàn người từ nhiều làng xã tập trung về ga Yên Xuân trước khi tiến về phủ lỵ.

Cuộc biểu tình bị thực dân Pháp đàn áp bằng máy bay và vũ lực. Sự kiện trở thành một trong những mốc đỉnh cao của cao trào cách mạng 1930-1931, sau đó phong trào tiếp tục lan rộng tại Nghệ An, Hà Tĩnh và nhiều địa phương khác.

Xô viết Nghệ Tĩnh được đánh giá là đỉnh cao của cao trào cách mạng 1930-1931, tạo dấu ấn về hình thức chính quyền cách mạng ở nhiều địa bàn nông thôn Nghệ An, Hà Tĩnh.

Ngành Cơ yếu Việt Nam ra đời

Theo tư liệu Bộ Quốc phòng, ngày 12.9.1945, chỉ 10 ngày sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Ban Mật mã quân sự được thành lập tại Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam. Đây là tổ chức tiền thân của ngành Cơ yếu Việt Nam, ra đời trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm bí mật thông tin phục vụ lãnh đạo, chỉ đạo và chỉ huy trở nên đặc biệt cấp thiết.

Trải qua các cuộc kháng chiến và quá trình xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, ngành Cơ yếu thực hiện nhiệm vụ bảo đảm thông tin bí mật, an toàn, chính xác, kịp thời.

Năm 2025, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống, Ban Cơ yếu Chính phủ được trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp của ngành trong 80 năm xây dựng và trưởng thành.

59 đơn vị và 6 cán bộ được phong tặng danh hiệu Anh hùng

Theo Cổng thông tin điện tử Chính phủ, ngày 12.9.1975, Chủ tịch nước ký quyết định tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho 59 đơn vị và 6 cán bộ có thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975.

Việc khen thưởng được thực hiện sau thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là một trong những đợt phong tặng danh hiệu lớn nhằm ghi nhận đóng góp của các tập thể, cá nhân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Sự kiện diễn ra chỉ vài tháng sau ngày đất nước thống nhất, trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân và toàn quân bước vào giai đoạn khôi phục, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ngày sinh nhà tình báo Phạm Xuân Ẩn  

Theo Báo Quân đội nhân dân, ngày 12.9.1927, Phạm Xuân Ẩn, tên thật Phạm Văn Thành, sinh tại Biên Hòa, nay thuộc TP. Đồng Nai. Sau này, ông trở thành Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và là một trong những nhân vật nổi bật của tình báo cách mạng Việt Nam.

Trong 23 năm hoạt động trong lòng địch, Phạm Xuân Ẩn đồng thời mang vỏ bọc một nhà báo, từng làm việc cho Reuters, TIME và một số cơ quan báo chí nước ngoài. Vị trí nghề nghiệp tạo điều kiện để ông tiếp cận nhiều nguồn tin quan trọng.

Những báo cáo, phân tích tình báo được ông gửi về góp phần phục vụ công tác hoạch định chiến lược của cách mạng. Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục công tác trong lực lượng tình báo quốc phòng và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1976.

Công bố kết quả nghiên cứu về đàn đá Khánh Sơn  

Ngày 12.9.1979, tại Nha Trang, Hội đồng khoa học nghiên cứu đàn đá Khánh Sơn của Bộ Văn hóa và Thông tin (nay là Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch) công bố kết quả nghiên cứu về bộ đàn đá được phát hiện tại vùng núi Khánh Sơn, tỉnh Phú Khánh khi đó, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa.

Sưu tập gồm 12 thanh đá, được chế tác theo một thang âm cố định. Theo Cục Di sản văn hóa, bộ đàn có niên đại khoảng 2.500-3.000 năm, là hiện vật gốc, độc bản và được phát hiện tại bản địa vùng cực Nam Trung Bộ.

Đến năm 2024, Sưu tập đàn đá Khánh Sơn được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia theo Quyết định số 73/QĐ-TTg. Hiện vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng Tổng hợp tỉnh Khánh Hòa, có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và âm nhạc học.

Ngày sinh nhạc sĩ Lưu Hữu Phước - người viết lịch sử bằng âm nhạc

Theo Báo Nhân Dân, ngày 12.9.1921, nhạc sĩ Lưu Hữu Phước sinh tại Ô Môn, Cần Thơ. Ông là một trong những nhạc sĩ lớn của nền âm nhạc cách mạng Việt Nam, đồng thời là nhà lý luận âm nhạc, giáo sư, viện sĩ và nhà hoạt động văn hóa.

Trong sự nghiệp sáng tác, ông để lại nhiều ca khúc có sức sống lâu dài như “Lên đàng”, “Bạch Đằng Giang”, “Giải phóng miền Nam”, cùng nhiều tác phẩm dành cho thiếu nhi. Âm nhạc của ông gắn với những dấu mốc quan trọng của lịch sử dân tộc.

Lưu Hữu Phước qua đời ngày 8.6.1989 tại TP. Hồ Chí Minh. Với những đóng góp nổi bật, ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật đợt I năm 1996.

Quảng Trị đặt tên Công viên Fidel

Ngày 12.9.2018, HĐND tỉnh Quảng Trị thông qua nghị quyết đặt tên Công viên Fidel cho công viên trung tâm TP. Đông Hà (cũ). Sự kiện diễn ra nhân dịp kỷ niệm 45 năm lãnh tụ Cuba Fidel Castro đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam tại Quảng Trị.

Công viên được xác định là công trình đối ngoại, thể hiện tình cảm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Trị đối với lãnh tụ Fidel Castro và tình hữu nghị Việt Nam - Cuba.

Theo thông tin tại thời điểm đó, công viên có quy mô hơn 16ha, gồm không gian cây xanh, quảng trường, hồ nước, khu vui chơi, thể dục và các hạng mục phục vụ cộng đồng. Công trình sau này trở thành một điểm nhấn cảnh quan, văn hóa của TP. Đông Hà (cũ).

Khu tưởng niệm 11.9 lần đầu đón khách

Ngày 12.9.2011, Khu tưởng niệm quốc gia 11.9 tại Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York lần đầu mở cửa đón công chúng, một ngày sau lễ khánh thành nhân kỷ niệm 10 năm vụ khủng bố 11.9.2001.

Công trình được xây dựng tại vị trí hai tòa tháp đôi từng đứng, với hai hồ nước lớn nằm tại dấu tích nền móng của các tòa tháp. Xung quanh là hệ thống tên những người thiệt mạng được khắc trên các tấm bảng đồng.

Khu tưởng niệm ghi tên 2.983 nạn nhân của các vụ tấn công năm 2001 và 6 nạn nhân thiệt mạng trong vụ đánh bom Trung tâm Thương mại Thế giới năm 1993. Việc mở cửa đánh dấu bước phát triển quan trọng của không gian tưởng niệm, lưu giữ ký ức về một trong những biến cố gây chấn động thế giới đầu thế kỷ XXI.

Ngày Liên Hợp Quốc về Hợp tác Nam-Nam

Ngày 12.9 hằng năm được Liên Hợp Quốc chọn là Ngày Hợp tác Nam-Nam, nhằm ghi nhận vai trò của hợp tác giữa các quốc gia đang phát triển trong chia sẻ kinh nghiệm, nguồn lực, công nghệ và giải pháp phát triển.

Ngày này gắn với việc Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 58/220, chỉ định 12.9 là Ngày Liên Hợp Quốc về Hợp tác Nam-Nam. Mốc thời gian này cũng gợi nhớ việc thông qua Kế hoạch hành động Buenos Aires năm 1978 về hợp tác kỹ thuật giữa các nước đang phát triển.

Trong bối cảnh hiện nay, Liên Hợp Quốc nhấn mạnh hợp tác Nam-Nam và hợp tác ba bên có vai trò thúc đẩy chia sẻ tri thức, đổi mới, thương mại, chuyển đổi số và phát triển bền vững giữa các quốc gia thuộc khu vực Nam bán cầu.