Bài cuối - Tạo chuyển biến mạnh mẽ về chuyển đổi số

VHO - Chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng không đơn thuần là số hóa hồ sơ hay triển khai các phần mềm quản lý, mà hướng tới xây dựng phương thức lãnh đạo hiện đại, dựa trên dữ liệu, nâng cao chất lượng tham mưu, hiệu quả kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ. Đây cũng là yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng Đảng theo hướng hiện đại, khoa học, ngày càng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.

Đổi mới công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới: Bài 3 - Chủ động kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ

Đổi mới công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới: Bài 2 - Lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo cán bộ

Đổi mới công tác xây dựng Đảng, tổ chức, cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới: Bài 1 - Yếu tố cốt lõi của quản trị quốc gia

 Động lực đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với phương thức quản trị quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội, Đảng đã ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực mới cho tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động, năng lực quản trị quốc gia và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, chuyển đổi số phải được triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, trong đó công tác xây dựng Đảng cần đi trước một bước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nâng cao nhận thức, tạo chuyển biến mạnh mẽ về chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng, coi đây là giải pháp quan trọng trong việc đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ. Đồng thời, cần tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, đồng bộ, liên thông, chính xác và an toàn về tổ chức Đảng, đảng viên, cán bộ, biên chế; bảo đảm phục vụ hiệu quả công tác tham mưu chiến lược, quản lý, kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và phòng ngừa vi phạm. Gắn chuyển đổi số trong Đảng với xây dựng Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Có thể nói, điểm cốt lõi của chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng là chuyển từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật theo thời gian thực và kết nối liên thông, các cơ quan tham mưu có điều kiện phân tích, dự báo chính xác hơn, nâng cao chất lượng hoạch định chủ trương, chính sách cũng như hiệu quả tổ chức thực hiện.

Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở nhận thức và tư duy quản trị. Nhiều nơi đã đầu tư hạ tầng số nhưng vẫn vận hành theo phương thức truyền thống; dữ liệu còn phân tán, thiếu kết nối, quy trình xử lý công việc chưa thống nhất. Vì vậy, yêu cầu quan trọng nhất là thay đổi tư duy của đội ngũ cán bộ, coi dữ liệu là nguồn lực, công nghệ là công cụ và đổi mới quản trị là động lực của phát triển.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về tổ chức Đảng, đảng viên, cán bộ và biên chế. Đây được xem là nền tảng của quản trị hiện đại trong công tác xây dựng Đảng. Khi thông tin được chuẩn hóa và chia sẻ thống nhất, việc quản lý cán bộ, đánh giá tổ chức Đảng, xây dựng quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm hay luân chuyển sẽ khách quan, minh bạch và hiệu quả hơn.

Dữ liệu số cũng tạo ra phương thức mới trong kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. Toàn bộ quá trình công tác, bổ nhiệm, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật được lưu vết trên hệ thống điện tử sẽ giúp cơ quan có thẩm quyền dễ dàng theo dõi, đối chiếu, phát hiện dấu hiệu bất thường, qua đó nâng cao trách nhiệm giải trình và góp phần phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực ngay từ khâu quản lý cán bộ.

Nhấn mạnh vai trò quan trọng của đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng cho rằng, trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, yêu cầu tạo chuyển biến mạnh mẽ về chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng không chỉ là yêu cầu hiện đại hóa hoạt động của các cơ quan Đảng mà còn là giải pháp chiến lược để đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực cầm quyền, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và phòng ngừa vi phạm.

Theo ông Lê Như Tiến, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội), đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng cũng chính là một phương thức hữu hiệu để phòng, chống tham nhũng. Chuyển đổi số giúp tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý, giảm cơ chế “xin - cho” và hạn chế tiếp xúc trực tiếp không cần thiết trong giải quyết công việc.

Xây dựng Đảng theo hướng hiện đại, khoa học, ngày càng hiệu quả

Thực tế triển khai cho thấy, chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng đã đạt nhiều kết quả bước đầu quan trọng, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Theo báo cáo kết quả sau “Chiến dịch 45 ngày đêm tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số ngành Tổ chức xây dựng Đảng”, đến ngày 27.6.2026, cả nước đã cập nhật lên hệ thống 255.318 tổ chức Đảng và hơn 5,35 triệu đảng viên. Nhiều địa phương hoàn thành làm sạch, chuẩn hóa 100% dữ liệu tổ chức đảng. Ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử hiện đã có hơn 4 triệu đảng viên cài đặt và sử dụng. Bên cạnh đó, hệ thống dịch vụ công của Đảng đã tiếp nhận hơn 4,46 triệu hồ sơ thu, nộp đảng phí, với tổng số tiền khoảng 264 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 86%.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn còn một số khó khăn, hạn chế như hạ tầng kỹ thuật, thiết bị, đường truyền, năng lực lưu trữ và sao lưu dữ liệu giữa các địa phương chưa đồng đều; việc chuyển đổi từ tài liệu quét sang dữ liệu có cấu trúc còn gặp nhiều trở ngại; đội ngũ chuyên trách về chuyển đổi số, quản trị dữ liệu và an ninh mạng còn thiếu; kỹ năng số của cán bộ chưa đồng đều; nguồn lực tài chính dành cho đầu tư hạ tầng tại nhiều địa phương vẫn còn hạn chế…

Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, để đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng, yếu tố quyết định vẫn là con người. Vì vậy, cần xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, đồng thời có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại và khả năng ứng dụng khoa học - công nghệ. Chuyển đổi số chỉ tạo ra giá trị khi đội ngũ cán bộ biết khai thác dữ liệu để phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý và tham mưu chiến lược.

Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy, để tạo chuyển biến mạnh mẽ về chuyển đổi số trong xây dựng Đảng, cần tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, phát triển các ứng dụng số của ngành; quy định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan trong xây dựng, cập nhật và sử dụng dữ liệu, bảo đảm tính thống nhất và đồng bộ.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về tổ chức Đảng, đảng viên, cán bộ và biên chế theo nguyên tắc “đúng - đủ - sạch - sống - dùng chung”; tăng cường kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, công tác tổ chức cán bộ, kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Việc đẩy mạnh ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và phân tích dữ liệu thông minh cũng sẽ góp phần hỗ trợ dự báo nhu cầu nhân lực, đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường trong thực thi quyền lực, từ đó nâng cao tính khách quan trong quá trình ra quyết định.

Song song với đó, các cấp ủy cần đẩy mạnh xử lý công việc trên môi trường số; mở rộng sử dụng hồ sơ điện tử, chữ ký số, hệ thống quản lý văn bản, nền tảng họp trực tuyến và các công cụ điều hành thông minh. Đây là giải pháp quan trọng để rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm chi phí hành chính, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn hệ thống.

Một nhiệm vụ không thể thiếu là tăng cường bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng; đầu tư đồng bộ các giải pháp phân quyền truy cập, sao lưu, bảo vệ dữ liệu trước nguy cơ tấn công mạng hoặc rò rỉ thông tin.

Có thể khẳng định, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác xây dựng Đảng không chỉ nhằm hiện đại hóa quy trình quản lý, mà còn phản ánh tư duy đổi mới mạnh mẽ về phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn phát triển mới. Khi dữ liệu trở thành nguồn lực chiến lược, công nghệ trở thành công cụ quản trị và đội ngũ cán bộ có tư duy số giữ vai trò quyết định, công tác xây dựng Đảng sẽ có thêm điều kiện để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, hiệu quả kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực.

Đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần xây dựng phương thức lãnh đạo khoa học, hiện đại và minh bạch, tạo nền tảng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên số.