Bài 2 - Lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo cán bộ

VHO - Bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về quản trị quốc gia, hội nhập quốc tế và phát triển nhanh, bền vững đất nước, việc tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị.

Đổi mới công tác xây dựng đảng, tổ chức, cán bộ đáp ứng yêu cầu phát triển mới: Bài 1 - Yếu tố cốt lõi của quản trị quốc gia

 Không chỉ dừng ở việc hoạch định đường lối, chủ trương đúng đắn, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, khắc phục những hạn chế trong triển khai nghị quyết, chính sách; đồng thời đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ, lấy kết quả thực tiễn làm căn cứ đánh giá, sử dụng và bố trí cán bộ.

Đây cũng là những nội dung được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh trong các phát biểu, chỉ đạo về công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Từ chỉ đạo hành chính sang quản trị phát triển

Về đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu sự lãnh đạo của Đảng phải bảo đảm đúng đắn, sâu sát, hiệu lực, hiệu quả thông qua đường lối, chủ trương, định hướng chiến lược; công tác tuyên truyền, vận động; tổ chức cán bộ; kiểm tra, giám sát; nêu gương, thuyết phục và kết quả thực tiễn.

Một yêu cầu nổi bật được đặt ra là nâng cao năng lực tham mưu, nghiên cứu, dự báo, xử lý từ sớm, từ xa những vấn đề lớn, mới, phức tạp, đột xuất, bất ngờ; chuyển phương thức lãnh đạo từ mệnh lệnh hành chính sang kiến tạo quản trị phát triển, từ kiểm soát quy trình sang đánh giá thực chất kết quả, hiệu quả công việc. Mọi nhiệm vụ cần được cụ thể hóa theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời gian, rõ kết quả; gắn phân công với kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Trao đổi với Văn Hóa, PGS.TS Lê Quốc Lý, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh, những yêu cầu này phản ánh bước chuyển quan trọng trong tư duy lãnh đạo của Đảng trước đòi hỏi mới của thực tiễn. Khi tình hình trong nước và quốc tế biến đổi nhanh, nhiều vấn đề phát sinh khó lường, Đảng càng phải đổi mới tư duy, phương thức hoạt động, chủ động nhận diện sớm nguy cơ, hạn chế bị động, bất ngờ trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và điều hành.

Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, yêu cầu chủ động tham mưu, nghiên cứu, dự báo, xử lý từ sớm, từ xa các vấn đề lớn, mới, phức tạp thể hiện tư duy lãnh đạo có tầm nhìn chiến lược. Năng lực dự báo tốt sẽ giúp hệ thống chính trị chuẩn bị phương án ứng phó, kịp thời điều chỉnh chính sách, tháo gỡ vướng mắc và giữ thế chủ động trước những biến động tác động đến quá trình phát triển đất nước.

Ông cho rằng, chuyển từ mệnh lệnh hành chính sang kiến tạo quản trị phát triển là thay đổi quan trọng về cách tiếp cận. Phương thức lãnh đạo trong giai đoạn mới cần giảm lối điều hành nặng về chỉ đạo trực tiếp, chú trọng hơn đến việc tạo lập môi trường, cơ chế và điều kiện thuận lợi để các chủ thể phát huy năng lực, sáng tạo và trách nhiệm. Cách làm này phù hợp với yêu cầu xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và huy động tốt hơn các nguồn lực cho phát triển.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng cho rằng, muốn hiện thực hóa yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, trước hết phải nâng cao chất lượng công tác tham mưu chiến lược. Các cơ quan tham mưu cần chủ động nghiên cứu, nắm chắc tình hình, tăng cường năng lực phân tích, dự báo để kịp thời nhận diện vấn đề mới, nguy cơ tiềm ẩn và những thách thức có thể tác động đến sự phát triển của đất nước.

Cùng với đó là hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Khi nhiệm vụ được xác định rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ nguồn lực, rõ thời gian, rõ kết quả, tình trạng chồng chéo, đùn đẩy, né tránh trong thực thi công vụ sẽ từng bước được khắc phục; đồng thời tạo cơ sở đánh giá chính xác mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng tổ chức, cá nhân.

Để tháo gỡ các “điểm nghẽn”, “nút thắt” trong tổ chức thực hiện, cần thường xuyên rà soát những bất cập về thể chế, cơ chế phối hợp, quy trình xử lý công việc và chất lượng đội ngũ cán bộ. Những quy định không còn phù hợp, gây cản trở phát triển phải được sửa đổi, bổ sung kịp thời. Việc tăng cường đối thoại, lắng nghe ý kiến từ cơ sở, doanh nghiệp và người dân cũng sẽ giúp phát hiện sớm vướng mắc nảy sinh trong thực tiễn, từ đó có giải pháp xử lý sát hơn, hiệu quả hơn.

Đánh giá cán bộ bằng kết quả thực tiễn

Đổi mới phương thức lãnh đạo là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng; đổi mới công tác cán bộ là khâu quyết định để chủ trương đi vào cuộc sống. Đường lối đúng cần được hiện thực hóa bằng đội ngũ tổ chức thực hiện đủ bản lĩnh, năng lực, trách nhiệm và tinh thần hành động vì lợi ích chung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện công tác cán bộ, trong đó đánh giá cán bộ phải được coi là khâu đột phá. Đây là vấn đề then chốt, bởi quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm cán bộ đều bắt đầu từ đánh giá. Đánh giá đúng sẽ mở đường cho sử dụng đúng; đánh giá sai dễ dẫn đến bố trí lệch, làm suy giảm hiệu quả hoạt động của bộ máy.

Theo PGS.TS Lê Quốc Lý, trong bối cảnh hiện nay, công tác cán bộ cần chuyển mạnh theo hướng thực chất hơn, lấy chất lượng và hiệu quả công việc làm thước đo chủ yếu. Việc đánh giá cán bộ phải khắc phục tình trạng nặng về hồ sơ, bằng cấp, quy trình hoặc những nhận xét chung chung; cần dựa trên kết quả thực tiễn, sản phẩm cụ thể, năng lực tổ chức thực hiện và mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Ông cho rằng, cán bộ giữ cương vị lãnh đạo phải được nhìn nhận qua những chuyển biến cụ thể ở địa phương, cơ quan, đơn vị do mình phụ trách. Sau một thời gian đảm nhiệm công việc, kết quả phát triển, chất lượng điều hành, khả năng xử lý vấn đề và mức độ hoàn thành các mục tiêu được giao sẽ cho thấy khá rõ năng lực thực sự của cán bộ.

Thực tiễn thời gian qua cũng cho thấy có những cán bộ được đánh giá tốt trên hồ sơ, đúng quy trình, nhưng khi giữ trọng trách lại bộc lộ hạn chế, thậm chí vi phạm kỷ luật Đảng, pháp luật Nhà nước. Điều đó đặt ra yêu cầu phải đánh giá cán bộ bằng kết quả thực chất, bằng những gì đã làm được, thay vì dừng ở nhận xét trên giấy tờ.

Cùng nhìn nhận từ thực tiễn công tác tổ chức, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc nhận định, đánh giá cán bộ từ lâu vẫn là một trong những khâu khó nhất. Muốn bố trí, sử dụng cán bộ đúng thì trước hết phải đánh giá đúng. Việc đánh giá phải khách quan, toàn diện, trung thực, nhận diện được cả điểm mạnh, điểm yếu, năng lực thực tế và triển vọng phát triển của từng người.

Theo ông, đánh giá đúng sẽ giúp phát huy sở trường của cán bộ, bảo đảm bố trí đúng người, đúng việc. Ngược lại, đánh giá thiếu khách quan hoặc thiên về hình thức sẽ dẫn đến sử dụng cán bộ không phù hợp, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành của bộ máy. Từ yêu cầu đó, công tác quy hoạch cán bộ cũng cần tiếp tục đổi mới theo hướng mở, động và cạnh tranh lành mạnh; khắc phục tình trạng quy hoạch khép kín, tuần tự, thiếu đột phá.

Cơ chế phát hiện, trọng dụng nhân tài phải được vận hành thực chất hơn, tạo điều kiện lựa chọn những người có năng lực nổi trội, có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Cán bộ được giao nhiệm vụ phải có điều kiện phát huy năng lực, đồng thời chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ bằng kết quả công việc và sự tín nhiệm của tập thể, Nhân dân.

Đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện và đổi mới công tác cán bộ là những nhiệm vụ gắn bó chặt chẽ. Một phương thức lãnh đạo hiện đại, khoa học sẽ tạo không gian để cán bộ phát huy năng lực; ngược lại, đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín sẽ quyết định chất lượng triển khai các chủ trương, nghị quyết của Đảng.

Trong bối cảnh đất nước đứng trước những cơ hội phát triển mới, việc chuyển mạnh sang tư duy quản trị dựa trên kết quả, lấy hiệu quả thực tiễn và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có đức, có tài, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, sẽ góp phần nâng cao năng lực cầm quyền của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và tạo động lực phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

(Còn tiếp)