Anh Sáu Khải như tôi đã biết

VH- Tôi gặp Đại tá AHLLVTND Trần Công Lập (thường gọi là Ba Lương) nguyên Trưởng phòng Quân lực Quân khu 7 khi ông vừa về Củ Chi lo đám tang cho người bạn đồng môn thời thơ ấu của mình là nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải (ông Sáu Khải).

    Nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải và tác giả trong chuyến công tác tại Úc năm 1997

Nói đúng, tuy cùng học với nhau nhưng ông Ba Lương kém ông Sáu Khải một tuổi. Anh trai ông là Trần Tấn Nhất và ông cùng học với ông Sáu Khải một thời. Đã bước qua tuổi 80 nhưng ông Ba Lương vẫn còn minh mẫn, tráng kiện. Khi hỏi về kỷ niệm với người bạn thời thơ ấu của mình, ông Ba không giấu được xúc động. Ông lấy khăn lau nước mắt:

-   Ai rồi cũng đến lúc phải về với ông bà, tổ tiên. Nhưng ông Sáu ra đi, chúng tôi thương tiếc lắm. Đó là một người tử tế, sống có nghĩa có tình, hết lòng vì mọi người...

Là chỗ quen biết với ông Ba Lương và cũng có dịp được làm việc với ông Sáu Khải từ mấy chục năm nay, tôi hỏi:

 -   Vậy anh Ba có kỷ niệm gì nhiều nhất với ông Sáu (nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải).

Người anh hùng được mệnh danh “ ăn cơm dưới đất, nói chuyện trên trời” suy nghĩ một lúc nói:

-    Nhiều, nhiều lắm nhưng làm sao kể hết...

Giọng ông Ba Lương trầm đục:

 -   Năm 1946- 1947, anh em tôi cùng ông Sáu tham gia hội Liên Việt tỉnh Gia Định (như MTTQVN bây giờ). Tôi được phân công ở BCH hội Thiếu nhi cứu quốc huyện Gò Vấp, còn ông Sáu và anh trai tôi ở BCH Thiếu nhi cứu quốc huyện Hóc Môn. Hội có 3 nhiệm vụ.  Thứ nhất,  vận động các bạn từ 14 tuổi trở lên vào đội thiếu nhi. Thứ hai, cùng đoàn thể vận động mỗi gia đình có một hũ gạo kháng chiến. Thứ ba, vận động mỗi gia đình và bản thân thiếu nhi nuôi một con gà, để khi bộ đội về thì góp phần nuôi quân. Ngoài ra còn tham gia văn hoá văn nghệ và các phong trào cách mạng khác.

Ông Sáu Khải tích cực hoạt động lắm. Khác người ta, ông không gò ép mà thuyết phục mọi người tự giác thực hiện. Sau này tôi mới biết đó là tố chất thủ lĩnh, nét đẹp văn hoá đã phôi thai, tiềm ẩn trong con người ông Sáu Khải.

Năm 1946 tôi nhập ngũ vào lực lượng giải phóng quân liên quận Hóc Môn- Bà Điểm- Đức Hoà do ông Ba Tô Ký chỉ huy. Lúc đó ông Sáu Khải làm ở Liên Việt tỉnh Gia Định...Năm 1954, ông Sáu tập kết ra Bắc trước tôi. Thi thoảng gặp nhau tại Hà Nội, ông Sáu luôn hỏi thăm những người bạn cũ. Ông bảo đang ôn tập văn hoá để chuẩn bị đi học tập ở nước ngoài. Ông Sáu là một người có chí  lớn. Cùng học đệ nhất đệ nhị với nhau thời kháng Pháp mà ra Bắc ông dốc sức học hết cấp 3, học cả ngoại ngữ nữa để sang Liên Xô đào tạo. Vì thế khi được giao trọng trách, ông Sáu có nền tảng văn hoá, khoa học vững chắc. Ông Sáu không nói, nhưng tôi biết ông là một trong những “ kiến trúc sư” của công cuộc đổi mới đất nước; là người tiên phong, đột phá vào những vấn đề chưa có tiền lệ, mở đường cho nghị quyết, chính sách của Đảng đi vào cuộc sống.

Đảm đương trọng trách, là người đứng đầu Chính phủ hay trước đó đảm nhiệm các công việc khác như: Chủ tịch UBND TP HCM, Chủ nhiệm UBKH Nhà nước ..., lúc nào ông Sáu cũng gần gũi mọi người. Cái chất chân thành, cởi mở, sống hết mình của người Củ Chi, người Nam Bộ trong ông Sáu không bao giờ phai nhạt. Lâu lâu gặp chúng tôi, ông Sáu vẫn xưng hô mày, tao như ngày nào. Đặc biệt ông hỏi thăm và tìm cách giúp đỡ những người không may mắn, đang gặp khó khăn.

Điều ông Ba Lương nói về ông Sáu là một thực tế. Cách đây hơn 20 năm, tôi có dịp tháp tùng Tổng Bí thư Đỗ Mười và ông Sáu sang thăm New Zeland và Úc. Lúc đó ông Sáu là Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ. Lúc thảnh thơi,  thư giãn, ông hay nói chuyện với cánh  nhà báo. Biết tôi có lúc cùng đơn vị với ông Ba Lương, ông Sáu kể về những kỷ niệm với người bạn học thuở hàn vi với những câu chuyện dí dỏm và hài hước về Ba Lương “ ăn cơm dưới đất, nói chuyện trên trời” thì mới vỡ lẽ,  Ba Lương làm tình báo kỹ thuật. Hoạt động cơ yếu đúng là “ ăn cơm dưới đất, nói chuyện trên trời”...

Mới đây, gặp ông Sáu lần cuối cùng trong đám giỗ cha ông Ba Lương, tôi nhắc lại câu chuyện đó. Ông Sáu Khải khề khà cười. Nụ cười của ông thật phúc hậu, gần gụi,  đích thực là một ông già Nam Bộ.

Nghe tin ông Sáu Khải về với tổ tiên, ông Ba Lương là một trong những người đầu tiên có mặt bên linh cữu người bạn thuở ấu thơ của mình. Biết chỗ thân tình của ông với ông Sáu Khải nhiều nhà báo đến phỏng vấn, muốn ông kể lại những kỷ niệm. Ông Ba Lương xúc động nói:

-   Kể không siết đâu. Ổng (chỉ nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải) là người giữ trọng trách lớn của Đảng và Nhà nước. Người ta sẽ nói, sẽ viết về ổng trên cương vị ấy.

Tôi chỉ nói với các bạn rằng, với chúng tôi- những người dân Củ Chi, bạn bè cũ của ông Sáu, ổng là người tử tế. Suốt đời vì nước vì dân, vì mọi người.

Như các bạn đã thấy là Thủ tướng Chính phủ vừa về hưu, ông Sáu đã không nề hà, nhận ngay chức Chủ tịch hội khuyến học của xã Tân Thông Hội (quê ông).

Cả đời ông Sáu lo cho dân, cho nước. Ổng thực sự là người tử tế !

Trần Thế Tuyển