22 nhà xuất bản chưa được cấp đổi giấy phép thành lập

VH- Đó là thông tin tại Hội nghị giao ban cơ quan chủ quản nhà xuất bản năm 2017 do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp tổ chức sáng 17.1 tại Hà Nội.

Tới dự có Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Hoàng Vĩnh Bảo; Phó trưởng Ban Tuyên giáo TƯ Phạm Văn Linh; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy.

Báo cáo đánh giá về công tác chủ quản xuất bản năm 2017 tại Hội nghị, Phó Vụ trưởng Vụ Báo chí xuất bản (Ban Tuyên giáo Trung ương) Nguyễn Nguyên cho biết, năm 2017, mức đầu tư của các nhà xuất bản tăng lên. Thực hiện quy định của Luật Xuất bản và Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xuất bản, nhiều cơ quan chủ quản đã quan tâm, đầu tư cho nhà xuất bản trực thuộc các điều kiện về vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật để các nhà xuất bản hoàn thành thủ tục cấp đổi giấy phép hoạt động. Đến nay, đã có 37/60 nhà xuát bản đã hoàn thành thủ tục cấp đổi giấy phép hoạt động.

Từ kết quả đầu tư đó, hiệu quả sản xuất kinh doanh của nhiều đơn vị xuất bản có những điểm sáng nổi bật: NXB Trẻ doanh thu ước đạt 101 tỉ đồng, lợi nhuận ước đạt 13,7 tỉ đồng; NXB Quân đội nhân dân doanh thu trên 35 tỉ đồng; NXB Đồng Nai đạt doanh thu 3,9 tỉ đồng… Nhiều chủ quản có những cơ chế chính sách hỗ trợ cơ chế, tài chính riêng để tạo điều kiện tốt nhất cho hoạt động xuất bản phát triển. Một số chủ quản đã bố trí tăng biên chế, thực hiện chi trả một phần hoặc đảm bảo lương cho cán bộ, nhân viên NXB; chế độ đặt hàng được đầu tư với 60% NXB được cơ quản chủ quản đặt hàng với kinh phí 300 triệu đồng…

Với mục tiêu sách điện tử là bước đột phá trong hoạt động sản xuất kinh doanh, nhiều cơ quan chủ quản đã quan tâm đầu tư cho nhà xuất bản trực thuộc phát triển mảng sách này. Nhà xuất bản Quân đội nhân dân được đầu tư 29,9 tỉ  đồng thực hiện Dự án Xuất bản điện tử. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật được đầu tư khoảng 5 tỉ đồng để xây dựng các phần mềm tích hợp, phần mềm quản lý nhà xuất bản, số hóa tài liệu.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, một số cơ quan chủ quản chưa sát sao trong công tác chỉ đạo, điều hành cũng như giám sát hoạt động của nhà xuất bản. Chưa có sự phối hợp kịp thời với cơ quan quản lý nhà nước trong việc định hướng, quản lý đối với hoạt động chuyên môn của nhà xuất bản, đặc biệt là trong phối hợp xử lý xuất bản phẩm vi phạm của nhà xuất bản hoặc thực hiện yêu cầu thẩm định nội dung xuất bản phẩm. Ví dụ như việc thẩm định nội dung đối với một số cuốn sách của Nhà xuất bản Hội Nhà văn, Hội Nhà văn Việt Nam xử lý quá chậm so với yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.

  Ông Chu Văn Hòa, Cục trưởng Cục Xuất bản In và Phát hành cho biết, đến nay vẫn còn 22 nhà xuất bản chưa được cấp đổi giấy phép thành lập vì thiếu một trong những điều kiện hoạt động hoặc chưa hoàn thiện hồ sơ cấp đổi, cụ thể: 15 nhà xuất bản thiếu kinh phí, 2 nhà xuất bản thiếu chức danh lãnh đạo (trong đó có Nhà xuất bản Hải Phòng thiếu cả 2 điều kiện) và 6 nhà xuất bản chưa đầy đủ hồ sơ. Mặc dù đã quá thời hạn hơn 2 năm so với quy định nhưng tiến độ của việc cấp đổi giấy phép thành lập nhà xuất bản đang rất chậm. Điều này cho thấy một số cơ quan chủ quản chưa có sự hỗ trợ, đầu tư đúng mức cho nhà xuất bản nhằm tháo gỡ khó khăn, đảm bảo điều kiện hoạt động cho nhà xuất bản theo quy định hoặc chưa thực sự quan tâm, đôn đốc, nhắc nhở để nhà xuất bản hoàn thiện hồ sơ đúng thời hạn.

  Việc cơ quan chủ quản đưa ra giải pháp tháo gỡ khó khăn cho nhà xuất bản là hết sức cần thiết nhằm giúp nhà xuất bản đảm bảo điều kiện hoạt động. Tuy nhiên, lại xảy ra tình trạng một số cơ quan chủ quản thực hiện cơ cấu, tổ chức lại hoạt động của nhà xuất bản mà không theo quy định của Luật Xuất bản. Ví dụ như trường hợp của Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân: Phần lớn số biên tập viên của Nhà xuất bản phải kiêm nhiệm các công việc của tạp chí thuộc Trường Đại học Kinh tế quốc dân và phải đảm trách cả công việc hành chính văn phòng của Nhà xuất bản, dẫn đến việc không đủ 5 biên tập viên theo quy định.

  Một số nhà xuất bản vẫn để xảy ra tình trạng buông lỏng công tác quản lý, dễ dãi trong biên tập và đọc duyệt nội dung bản thảo, dẫn đến vi phạm ở các hình thức khác nhau, đặc biệt là vi phạm nội dung. Sự chủ quan còn diễn ra đối với cả những xuất bản phẩm đã tái bản nhiều lần, nhà xuất bản không đọc kiểm tra lại trước khi nộp lưu chiểu. 

  Trong năm 2018, các cơ quan chủ quản và NXB sẽ tập trung nghiên cứu chuyển đổi NXB trực thuộc theo loại hình tổ chức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, bước đầu thực hiện việc chuyển đổi các NXB địa phương, NXB phục vụ chính trị và thông tin đối ngoại… sang loại hình đơn vị sự nghiệp có thu. Tăng cường đầu tư nguồn lực cho các NXB, chú trọng cải thiện cơ sở vật chất kỹ thuật, tích cực đặt hàng xuất bản phẩm. Kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy chế hoạt động trong từng đơn vị, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng vị trí công tác, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu.

​Tính đến ngày 29.12.2017, các nhà xuất bản trong cả nước đã đăng ký: 63.814 tên xuất bản phẩm; Cục Xuất bản, In và Phát hành xác nhận: 62.800 tên xuất bản phẩm. Tổng số xuất bản phẩm của 60 nhà xuất bản nộp lưu chiểu là: 30.157 xuất bản phẩm. Trong đó: Xuất bản phẩm dưới dạng sách giấy: 28.500 cuốn với 310.200.000 bản; Xuất bản phẩm điện tử: 217 xuất bản phẩm; Xuất bản phẩm khác (băng, đĩa, bản đồ, bưu ảnh, lịch...): 1.800 loại với 33.000.000 bản. Tính đến ngày 29.12.2017, Cục Xuất bản, In và Phát hành đã xử lý 155 xuất bản phẩm vi phạm của các nhà xuất bản. Trong đó: Xử lý 101 xuất bản phẩm vi phạm về nội dung; Xử lý 5 xuất bản phẩm sai sót về câu chữ, chính tả; Xử lý 49 xuất bản phẩm vi phạm các quy định khác của Luật Xuất bản, như: Xuất bản sai thông tin ghi trên xuất bản phẩm, vi phạm bản quyền xuất bản phẩm. Ngoài ra, các nhà xuất bản còn tự xử lý và báo cáo Cục Xuất bản, In và Phát hành: 36 xuất bản phẩm vi phạm.

Thanh Ngọc