VinFast, THACO và TC Group đồng loạt kiến nghị giữ ô tô là ngành kinh doanh có điều kiện

VHO - Trước đề xuất loại bỏ sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, các “ông lớn” gồm Thaco, VinFast và TC Group đã đồng loạt kiến nghị cơ quan quản lý cân nhắc thận trọng.

Bộ Tài chính đã công bố dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện để lấy ý kiến, đề xuất cắt giảm 58 ngành nghề. 

Trong đó có nội dung đề xuất loại bỏ lĩnh vực sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu ô tô khỏi danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Tuy nhiên, Tập đoàn Trường Hải (THACO) cho rằng ô tô là sản phẩm có vòng đời sử dụng dài, liên quan trực tiếp đến an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và môi trường. Việc duy trì các tiêu chuẩn không phải là rào cản hành chính mà là yêu cầu cần thiết để đảm bảo trách nhiệm của nhà sản xuất xuyên suốt quá trình sử dụng.

Đồng quan điểm, VinFast nhấn mạnh ô tô là mặt hàng có giá trị cao, kỹ thuật phức tạp. Việc giữ lại các thủ tục “tiền kiểm” trong nhập khẩu và sản xuất là cách hiệu quả để ngăn chặn các đơn vị không đủ năng lực tham gia thị trường, từ đó bảo vệ người tiêu dùng khỏi những rủi ro kỹ thuật nguy hiểm.

Tập đoàn Thành Công (TC Group) bày tỏ lo ngại về sự lệch pha trong cạnh tranh nếu bãi bỏ các điều kiện bắt buộc. Trong khi các doanh nghiệp trong nước đã đầu tư khổng lồ vào nhà xưởng, dây chuyền và nhân lực, việc hạ thấp rào cản sẽ giúp các đơn vị nhập khẩu gia nhập thị trường với chi phí thấp hơn, gây bất lợi cho những nhà đầu tư dài hạn trong nước.

Trước đó, Bộ Công Thương cũng đề cập tới một số rủi ro tương tự các doanh nghiệp trên. Ngoài ra, các quy định hiện hành thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư cơ sở vật chất để sản xuất, lắp ráp ô tô từ linh kiện rời. Nếu bỏ các quy định này, doanh nghiệp có thể nhập khẩu nguyên khối thân xe tương đối hoàn chỉnh và chỉ thực hiện các công đoạn lắp ráp đơn giản. Điều này sẽ khiến ngành công nghiệp ô tô trong nước mất động lực nội địa hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Theo Thaco, ngành sản xuất ô tô Việt Nam đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước.

Thực tế, ngành công nghiệp ô tô hiện chiếm trên 3% giá trị tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo việc làm trực tiếp cho khoảng 200.000 lao động. Chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành liên tục ghi nhận những tín hiệu tích cực, tiêu biểu như trong 11 tháng đầu năm 2025, IIP ngành ô tô đạt mức tăng trưởng 22% so với cùng kỳ năm trước.

Sự phát triển vượt bậc này được minh chứng qua sản lượng xe sản xuất, lắp ráp trong nước liên tục gia tăng, từ 323.892 xe vào năm 2020 lên khoảng 388.500 xe năm 2024  và khoảng 480.000 xe trong năm 2025, chiểm khoảng 70% tổng số xe bán ra.

Song song đó, hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ cũng ghi nhận sự chuyển dịch tích cực với khoảng 650 doanh nghiệp sản xuất ô tô và phụ tùng.

Trong đó, doanh nghiệp cung ứng linh kiện đạt tiêu chuẩn nhà cung ứng cấp 1 cho các hãng ô tô lớn lên tới hơn 400 doanh nghiệp, tăng hơn 200% so với năm 2016, thống kê rộng hơn có khoảng 2.000 nhà sản xuất linh kiện phụ tùng các loại, bao gồm các nhà cung cấp nhỏ.

Thành tích xuất khẩu linh kiện phụ tùng cũng tăng trưởng ấn tượng khi đạt kim ngạch 10,6 tỉ USD vào năm 2024, đưa Việt Nam trở thành nhà xuất khẩu dây dẫn điện ô tô lớn thứ ba thế giới.