Cần sớm có quy định “cứng” về sạc pin xe điện ở chung cư

VHO - Số lượng xe điện tại Việt Nam đang tăng trưởng với tốc độ chóng mặt. Thế nhưng, tại nhiều khu chung cư, nơi tập trung hàng triệu cư dân thì hạ tầng trạm sạc đang trở thành một “nút thắt”, đẩy người dân và ban quản lý vào những tình huống dở khóc dở cười, thậm chí là đối mặt với những rủi ro mất an toàn.

Theo thống kê của cơ quan chức năng, cả nước hiện có khoảng hơn 2 triệu xe máy điện và 300.000 xe ô tô điện đang lưu hành. Sự gia tăng nhanh chóng đang tạo ra áp lực lên hệ thống hạ tầng tại nhiều khu đô thị, đặc biệt là các tòa nhà chung cư hiện hữu.

Chưa có bộ quy chuẩn kỹ thuật về lắp đặt trạm sạc

Tại Hà Nội, câu chuyện tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm là một ví dụ điển hình cho sự “xung đột” giữa nhu cầu tiêu dùng và khả năng đáp ứng của hạ tầng. Không gian hầm xe đã rơi vào tình trạng quá tải diện tích và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.

Sự hiện diện của hàng ngàn phương tiện sử dụng pin lithium trong một diện tích chật hẹp, thiếu hệ thống thông gió và giám sát chuyên biệt đang trở thành vấn đề khiến nhiều người bất an mỗi khi gửi xe. Khó khăn lớn nhất không chỉ là chỗ đỗ mà còn là câu chuyện sạc pin.

Khi các tầng hầm cấm sạc hoặc không có ổ cắm, nhiều người dân tại nhiều khu chung cư đã phải thực hiện những phương thức cực kỳ nguy hiểm: Đưa xe vào thang máy lên tận căn hộ để sạc. Việc sạc pin tại nhà không chỉ gây mất an toàn cháy nổ cho bản thân hộ gia đình mà còn cho cả tòa nhà, dẫn đến việc ban quản lý phải dán thông báo cấm ngặt nghèo ngay tại sảnh.

Người dân rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: Một mặt được khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện môi trường, mặt khác lại bị chính nơi ở của mình “từ chối” phục vụ vì hạ tầng không tương thích.

Đa số chung cư hiện hữu, đặc biệt là các khu nhà ở xã hội hoặc chung cư cũ, hoàn toàn không có quy hoạch chỗ đỗ và khu vực sạc riêng cho xe điện. Hệ thống điện nội bộ được thiết kế chỉ đủ phục vụ nhu cầu chiếu sáng và sinh hoạt cơ bản, không đủ công suất để chịu tải cho hàng trăm trụ sạc cùng lúc. Việc cải tạo hệ thống điện, lắp đặt thêm thiết bị phòng cháy chữa cháy chuyên biệt (như hệ thống thông gió thoát khói tự động, vách ngăn chống cháy) đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn.

Trong khi đó, chủ đầu tư thường không mặn mà đầu tư thêm vào các dự án đã bàn giao, còn cư dân thì khó tìm được tiếng nói chung vì không phải ai cũng dùng xe điện. Thiếu quy chuẩn kỹ thuật, đây là khó khăn lớn nhất mà các chủ đầu tư và ban quản lý đang gặp phải. Hiện nay, Việt Nam vẫn chưa có một bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hoàn chỉnh về việc lắp đặt trạm sạc trong nhà chung cư, dẫn đến việc thẩm định thiết kế và kiểm tra an toàn gặp nhiều lúng túng.

Cần sớm có quy định “cứng”

Trong khi chờ đợi một khung pháp lý hoàn chỉnh, nhiều ban quản lý chung cư đã chủ động triển khai các giải pháp sáng tạo và thực tế để hỗ trợ người dân.

Tại khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ (Hà Nội), ban quản trị đã tận dụng bãi đất trống bên cạnh tòa nhà để làm khu vực gửi và sạc xe điện riêng biệt. Dù còn “thô sơ”, nhưng đây là giải pháp “cứu cánh” kịp thời cho cư dân.

Trong khi đó, tại Chung cư geleximco (ngõ 897 Giải Phóng, Hà Nội), anh Tuấn Minh, một cư dân sống tại đây cho biết chung cư có ba tầng hầm, sức chứa 100 xe ô tô và hơn 1.000 xe máy. Chung cư có khu vực riêng dành cho xe điện. Ban quản lý tòa nhà đã thiết kế hệ thống ổ điện được thiết kế tiêu chuẩn là 3.5 để đảm bảo an toàn điện. Bên cạnh đó là các hệ thống phòng cháy chữa cháy để ứng phó kịp thời khi có báo động cháy. Tại khu vực để xe điện, bảo vệ chung cư luôn đi kiểm tra, đảm bảo không có xe nào sạc quá 23h đêm.

Anh Tuấn Minh cho biết, chung cư không có khu vực sạc điện cho xe ô tô. Cư dân nào muốn sạc điện ô tô thì phải sang bến xe Giáp Bát nơi gần đó. “Dù mới chỉ có khu vực sạc cho xe máy, xe đạp điện, nhưng như thế cũng “an ủi” phần nào nhu cầu cấp thiết của người dân”, anh Tuấn Minh nói.

Tại một chung cư trong ngõ 622 Minh Khai (Hà Nội) có khu vực riêng cho khoảng 50 xe đạp, máy điện. Anh Phú Lê, một cư dân tại đây cho biết, xu hướng sử dụng xe điện, trong đó có cả ô tô và xe máy điện đang tăng dần. Số chỗ cho khu vực xe điện chiếm tỷ trọng nhỏ so với xe xăng. Theo anh Phú Lê, quản lý chung cư đang tính chuyện di chuyển chỗ để xe ra bên ngoài tòa nhà, gần khu vực có bảo vệ để dễ quản lý và mở rộng chỗ để xe điện.

Có thể thấy, “phương tiện giao thông xanh” là xu thế không thể đảo ngược, nhu cầu của người dân là cấp thiết. Việc thiết kế, quy hoạch hạ tầng trạm xạc, đặc biệt là tại khu vực dân cư như các khu chung cư là hết sức cấp thiết, cần tính toán bài bản, lâu dài, tính đến lợi ích của chủ đầu tư, người dân.

Trước tình hình cấp bách, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 27/CĐ-TTg yêu cầu các Bộ, ngành khẩn trương hoàn thiện hạ tầng trạm sạc. Điểm sáng lớn nhất là dự thảo sửa đổi QCVN 04:2021/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư đang được Bộ Xây dựng hoàn thiện.

Dự thảo mới sẽ bổ sung ba nhóm nội dung quan trọng: Khu vực sạc xe điện: Quy định rõ vị trí ưu tiên, biện pháp ngăn chia phân vùng (tối đa 20 chỗ sạc ô tô hoặc 150 chỗ sạc xe máy mỗi phân vùng) để đảm bảo an toàn cháy nổ. Khu vực để xe điện: Tách biệt rõ ràng với xe động cơ đốt trong bằng khoảng cách tối thiểu 2m hoặc vách ngăn chống cháy cao 2m. Khu vực đổi pin: Quy định khắt khe về vị trí lắp đặt, hệ thống chống sét và yêu cầu đối với tủ đổi pin. Đối với các chung cư xây mới, việc bố trí khu vực sạc sẽ là yêu cầu bắt buộc.

Với chung cư hiện hữu, Bộ Xây dựng sẽ hướng dẫn tháo gỡ vướng mắc về thủ tục cấp phép cải tạo, dựa trên điều kiện thực tế của từng tòa nhà. Hầu hết người dân đều bày tỏ sự ủng hộ đối với lộ trình chuyển đổi giao thông xanh, hướng tới một tương lai “Sống xanh - Sống an toàn”, nhưng họ cũng gửi gắm những mong muốn thiết thực.

Đó là người dân mong muốn có một bộ tiêu chuẩn rõ ràng để ban quản lý có căn cứ thực hiện, chấm dứt tình trạng “mỗi nơi làm một kiểu” hoặc cấm đoán vô lý. Đồng thời, cần có sự linh hoạt cho chung cư cũ. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ quỹ đất công cộng hoặc quỹ đất xen kẹt để xây dựng các trạm sạc tập trung phục vụ cư dân tại những khu vực mà hạ tầng tòa nhà không thể cải tạo.

Cư dân kỳ vọng các khu vực sạc phải có hệ thống giám sát hiện đại, lắp đặt camera thông minh có khả năng nhận diện nhiệt và khói sớm để ứng phó kịp thời với sự cố. Việc xây dựng hệ thống trạm sạc xe điện tại chung cư không chỉ là câu chuyện lắp đặt vài ổ cắm điện, mà là một cuộc cải cách về hạ tầng đô thị và tư duy quản lý.

Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và những bước đi cụ thể của Bộ Xây dựng, hy vọng rằng trong tương lai gần, mỗi khu chung cư sẽ thực sự là một “điểm dừng xanh” an toàn, nơi người dân có thể yên tâm tận hưởng những tiện ích của công nghệ mà không phải lo âu về những rủi ro lơ lửng trên đầu.