Tăng cường thúc đẩy di sản văn hóa từ Hội Hán Nôm

VHO - Hội Hán Nôm Đà Nẵng đã tổ chức khai bút xuân Bính Ngọ, khởi động một năm hoạt động mới với nhiều tiêu chí hành động, thực hiện đúng mục tiêu lan tỏa giá trị tiếng Việt trên địa bàn theo chủ trương chỉ đạo của chính quyền thành phố Đà Nẵng.

Ông Hoàng Ngọc Khăn, Chủ tịch Hội Hán Nôm Đà Nẵng cho biết, năm 2026 được xác định là năm đổi mới hoạt động của tổ chức này, sau khi Đà Nẵng hoàn thành hợp nhất địa bàn với tỉnh Quảng Nam cũ. Theo đó, nhiều công tác nghiên cứu và vận động phát huy các giá trị di sản văn hóa sẽ được Hội này đề xuất triển khai trong thời gian tới.

Hợp nhất để thuận tiện hơn

Theo ông Lê Sơn, Chánh Văn phòng Hội Hán Nôm Đà Nẵng, UBND thành phố Đà Nẵng đã có Quyết định số 261 đồng ý chuyển đổi phạm vi hoạt động, đổi tên các hội quần chúng thành lập trên địa bàn tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng cũ, thành hội quần chúng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng mới.

Hội Hán Nôm sẽ là một trong những hội quần chúng tại địa phương chấp hành thay đổi này, cũng đồng nghĩa với phạm vi hoạt động được mở rộng trên toàn địa bàn thành phố mới.

“Đây là một tin vui đối với hoạt động Hội chúng tôi. Bởi lẽ lâu nay, tách biệt giữa hai địa phương đã khiến hoạt động nghiên cứu, tập hợp lực lượng, nhất là với các nhà nghiên cứu, trí thức quan tâm tiếng Việt, và các tổ chức doanh nghiệp liên quan, đến công tác bảo tồn văn hóa di sản Hán Nôm có phần bị cản trở, phân mảnh rời rạc.

Sự hợp nhất thành một hội duy nhất sẽ tạo cơ hội cho các hoạt động học tập, nghiên cứu tìm hiểu, sưu tra nguồn dữ liệu Hán Nôm tại các cơ sở được thống nhất lại, thuận tiện ban hành những chuyên đề hành động chung nhằm bảo vệ, tôn tạo các di sản văn hóa”, ông Lê Sơn nói.

Ông Hoàng Ngọc Khăn, Chủ tịch Hội Hán Nôm Đà Nẵng chia sẻ, cơ hội mở ra của một hội quần chúng gắn với hoạt động gìn giữ, tôn vinh các giá trị di sản văn hóa, là rất trân quý, đặc biệt trong bối cảnh xã hội đổi thay biến động như hiện nay.

Quảng Nam từng là vùng đất nổi danh địa linh nhân kiệt, “Ngũ phụng tề phi”, nhưng qua thời gian, nhiều cơ sở đã bị biến chuyển, mai một; cần được quy hoạch bố trí lại, tổ chức các dự án trùng tu, phục chế.

Cụ thể như dinh trấn Thanh Chiêm Điện Bàn là cái nôi của chữ quốc ngữ, phố cổ Hội An mấy trăm năm mang đậm dấu ấn giao thoa văn hóa Nhật – Trung – Việt… từ nay sẽ đồng bộ hoạt động qua một hội quần chúng, như thế sẽ phát huy được sức mạnh tinh thần, kiến thức của các thế hệ tri thức, và khích lệ quần chúng, nhất là giới trẻ quan tâm di sản văn hóa ngôn ngữ cha ông.

Cùng quan điểm, Thư pháp gia Hứa Đức Chiêu, hội viên Hội Hán Nôm Đà Nẵng cho rằng, hoạt động Hán Nôm lâu nay rời rạc, ngay với Hội Hán Nôm, thực chất đã liên tục cổ súy văn hóa ngôn ngữ Việt Nam suốt hơn 15 năm qua, cũng rất khó tạo được dấu ấn mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của chính các cấp quản lý, chính quyền và cộng đồng xã hội.

Nay với bối cảnh mới, có sự hợp nhất đội ngũ, chắc chắn hoạt động hội sẽ thuận tiện hơn, có đà tăng trưởng mới phù hợp tình hình và đáp ứng tốt các nhu cầu giáo dục xã hội.

Thúc đẩy hành trình câu chữ

Ông Hoàng Ngọc Khăn cho rằng, khai bút khai xuân Bính Ngọ là dịp để các hội viên Hội Hán Nôm Đà Nẵng cùng ngồi lại, thảo luận kế hoạch hành động năm 2026 với nhiều chương trình rõ ràng hơn.

Trước hết, đó là sự ghi nhận của UBND thành phố Đà Nẵng, đã quyết định chọn thử nghiệm đưa văn học Hán Nôm, chữ Nôm truyền thống vào các hoạt động ngoại khóa của học sinh, sinh viên trên địa bàn Đà Nẵng.

Theo đó, Hội Hán Nôm Đà Nẵng sẽ có điều kiện tiếp cận các cơ sở và môi trường giáo dục địa phương, đưa hoạt động truyền đạt tri thức Hán Nôm vào nhà trường, nhất là với các bạn trẻ muốn học tập tiếng Việt từ gốc rễ cơ bản nhất.

Đồng thời, Hội Hán Nôm Đà Nẵng sẽ phối hợp với các đoàn thể, hiệp hội cơ sở đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, sưu tra tri thức Hán Nôm địa bàn, tham gia dịch thuật, làm rõ khối lượng văn bản Hán Nôm còn trong cộng đồng, tại các điểm đến văn hóa, di sản văn hóa địa phương; như quần thể di sản chữ khắc trên đá ở danh thắng Ngũ Hành Sơn, hay các văn thư còn lưu ở các làng truyền thống Quảng Nam.

Ngoài ra, còn việc hỗ trợ các tộc họ, gia đình danh nhân, trí thức biên soạn, thông tin xuất bản các văn bản, gia phả, thi thư người xưa để lại, qua đó làm phong phú hơn kho tàng Hán Nôm tại Đà Nẵng.

Hội Hán Nôm Đà Nẵng cũng sẽ phối hợp ngành văn hóa du lịch địa phương đẩy mạnh các hoạt động quảng bá, thông tin, tổ chức một số mô hình tiếp cận du khách, như viết tặng thư pháp, trao thẻ cầu phúc, quà lưu niệm… tại các điểm đến, danh thắng và cơ sở văn hóa Đà Nẵng.

“Chúng ta đang có trong tay một kho tàng tri thức lớn mà cha ông để lại, là các văn bản, chữ nghĩa Hán Nôm, dùng chữ Hán viết lại những tri thức, tinh thần người Việt chúng ta, khẳng định chủ quyền dân tộc, quốc gia. Nên chúng ta phải có trách nhiệm bảo tồn, phát huy, sáng tạo thêm các giá trị đó, bắt đầu từ những hoạt động như Hội Hán Nôm chúng tôi”, ông Hoàng Ngọc Khăn nhấn mạnh.