Sau vụ “lệch chuẩn” thuyết minh ở Lam Kinh, Thanh Hóa siết chặt chất lượng hướng dẫn tại di tích

VHO - Sau khi đoạn clip thuyết minh tại di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh lan truyền trên mạng xã hội, gây tranh cãi liên quan đến việc nhắc đến triều Tây Sơn, Sở VHTTDL Thanh Hóa đã có văn bản yêu cầu nâng cao chất lượng công tác thuyết minh tại các di tích trên toàn tỉnh, nhằm bảo đảm tính chính xác lịch sử, khoa học và giá trị nguyên gốc của di sản.

Những ngày qua, dư luận đặc biệt quan tâm đến đoạn clip lan truyền trên mạng xã hội ghi lại nội dung thuyết minh tại khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (Thanh Hóa), trong đó có chi tiết nhắc đến triều Tây Sơn.

Nhiều ý kiến cho rằng nội dung thuyết minh này chưa phù hợp với tính chất lịch sử của di tích gắn liền với triều Hậu Lê, qua đó làm dấy lên lo ngại về tính chính xác và sự chuẩn mực trong công tác thuyết minh tại các di tích, nhất là những điểm di sản trọng điểm.

Trước phản ánh của dư luận, Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã vào cuộc xác minh, tạm đình chỉ hoạt động thuyết minh đối với hướng dẫn viên có liên quan, đồng thời triển khai các biện pháp chấn chỉnh toàn diện công tác thuyết minh tại di tích Lam Kinh; tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan.

Theo kết quả xác minh, nội dung thuyết minh gây tranh cãi không nằm trong tài liệu chính thức đã được thẩm định, phê duyệt, mà phát sinh từ quá trình giới thiệu miệng, chưa được kiểm soát chặt chẽ, dẫn đến cách diễn đạt thiếu chuẩn xác và dễ gây hiểu nhầm cho người nghe.

Để kịp thời chấn chỉnh, ngày 5.1.2026, Sở VHTTDL Thanh Hóa đã ban hành văn bản yêu cầu nâng cao chất lượng công tác thuyết minh tại các di tích trên địa bàn tỉnh.

Văn bản nêu rõ, Thanh Hóa hiện có 1.535 di tích đã được kiểm kê, trong đó 858 di tích được xếp hạng, phân bố rộng khắp các xã, phường, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, nghiên cứu, học tập và thực hành tín ngưỡng.

Vì vậy, công tác thuyết minh có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc truyền tải đúng đắn giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.

Sở VHTTDL yêu cầu UBND các xã, phường căn cứ hồ sơ khoa học, hồ sơ tu bổ di tích cùng các tư liệu, tài liệu lịch sử liên quan để xây dựng nội dung thuyết minh bảo đảm tính chính xác, khoa học, phản ánh đúng nội dung, tính chất, sự kiện và nhân vật lịch sử gắn với từng di tích.

Nội dung thuyết minh phải được xin ý kiến cơ quan tuyên giáo và cơ quan chuyên môn về di sản văn hóa trước khi trình Chủ tịch UBND xã, phường phê duyệt và đưa vào sử dụng.

Cùng với đó, ngành văn hóa yêu cầu tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng cho đội ngũ thuyết minh viên, cán bộ, nhân viên và thành viên ban quản lý di tích trực tiếp làm nhiệm vụ hướng dẫn, giới thiệu.

Đây được xem là giải pháp căn cơ nhằm hạn chế sai sót, tránh việc diễn giải tùy tiện hoặc suy diễn lịch sử trong quá trình thuyết minh.

Ngoài yếu tố con người, Sở VHTTDL Thanh Hóa cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện số hóa hồ sơ khoa học, tư liệu di tích, xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai hệ thống thuyết minh tự động tại các điểm di tích, nhất là di tích trọng điểm.

Việc này không chỉ góp phần chuẩn hóa nội dung thuyết minh mà còn giúp du khách tiếp cận thông tin chính xác, thống nhất.