Nhiều điểm mới tại Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV năm 2026

VHO - Ngày 24.9.2026, Bộ VHTTDL phối hợp với UBND tỉnh Điện Biên tổ chức họp báo thông tin về “Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên, năm 2026” do Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Nguyễn Văn Đoạt đồng chủ trì.

Thông tin tại buổi họp báo, Ngày hội diễn ra từ ngày 9.10 đến ngày 11.10.2026 tại tỉnh Điện Biên, quy tụ các nghệ nhân, diễn viên, vận động viên quần chúng dân tộc Mông đến từ 11 tỉnh bao gồm Điện Biên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Sơn La, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Thanh Hóa, Nghệ An và Đắk Lắk. 

Sự kiện nhằm tôn vinh, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa.

 Lễ khai mạc Ngày hội sẽ diễn ra vào lúc 20h00 ngày 9.10.2026 tại Quảng trường 7/5, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV8 và tiếp sóng trên VTV5.

Trong suốt 3 ngày diễn ra sự kiện, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch sôi động sẽ được tổ chức như trình diễn nghệ thuật Khèn Mông, liên hoan văn nghệ quần chúng, trình diễn trang phục truyền thống, trình diễn và giới thiệu nghề truyền thống, Carnaval đường phố, trải nghiệm Làng du lịch văn hóa dân tộc Mông tại bản Lổng (xã Quài Tở) và các môn thi đấu thể thao dân gian.

Phát biểu tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, thông qua Ngày hội, các giá trị văn hóa không chỉ được bảo tồn tại vùng đồng bào dân tộc Mông mà còn được lan tỏa rộng rãi trong cả nước và vươn tầm quốc tế. 

Đây cũng là điều kiện thuận lợi để địa phương và người dân triển khai ngay Đề án bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch và kinh tế bền vững trong thời kỳ mới. 

Hiện Bộ VHTTDL đang phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Điện Biên và các địa phương tập trung hoàn thiện công tác chuẩn bị, bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, an ninh trật tự, lưu trú và hậu cần.

Về phía địa phương đăng cai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Nguyễn Văn Đoạt khẳng định, Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV không chỉ là sự kiện văn hóa quy mô toàn quốc nhằm tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà còn là dịp quảng bá hình ảnh đất và người Điện Biên, tiềm năng văn hóa, du lịch và các sản phẩm đặc trưng của tỉnh.

Tinh thần chung của tỉnh là tổ chức Ngày hội trang trọng nhưng không phô trương; giàu bản sắc nhưng không hình thức; an toàn, tiết kiệm, hiệu quả và đặc biệt phải tạo được trải nghiệm thực sự cho nhân dân, đại biểu và du khách. 

Đến nay, công tác chuẩn bị đang được triển khai đồng bộ và công tác truyền thông Ngày hội đang được đẩy mạnh. 

Ông Nguyễn Văn Đoạt chia sẻ, điều địa phương hướng tới là công chúng không chỉ biết "có một Ngày hội", mà phải cảm nhận được chiều sâu văn hóa Mông, thấy được một Điện Biên giàu bản sắc, thân thiện, đáng để trải nghiệm, trong đó các hoạt động văn hóa, nghệ thuật phải lấy bản sắc và trải nghiệm làm trung tâm.

Đối với Không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống dân tộc Mông, quan điểm của tỉnh là không tổ chức theo lối trưng bày tĩnh mà người dân, đại biểu và du khách phải được xem, được nghe, được tham gia và trực tiếp trải nghiệm để cảm nhận văn hóa Mông trong đời sống thực.

Các chương trình đang được hoàn thiện theo hướng mỗi hoạt động có một điểm nhấn riêng. Cụ thể, Lễ khai mạc các hoạt động trong khuôn khổ Ngày hội tại Phố đi bộ Mường Thanh sáng ngày 9.10 được xây dựng ngắn gọn, trang trọng, giàu bản sắc.

Chương trình Carnaval đường phố và đồng diễn nghệ thuật Khèn Mông dự kiến huy động khoảng 3.000 người, kết hợp 3 xe mô hình nghệ thuật với các đoàn diễu hành, nghệ nhân, diễn viên, lực lượng vũ trang, học sinh, sinh viên và quần chúng nhân dân.

Chương trình nghệ thuật Bế mạc với chủ đề “Sắc Mông hội tụ - Tinh hoa lan tỏa” dự kiến kéo dài khoảng 70 phút với khoảng 200 diễn viên, bảo đảm trang trọng nhưng không nặng nghi lễ, giàu bản sắc nhưng không trùng lặp với chương trình khai mạc.

Bên cạnh đó, không gian Ngày hội được mở rộng từ sân khấu đến thể thao, ẩm thực và cộng đồng.

Ngày hội tổ chức 6 môn thi đấu thể thao gồm bóng đá nữ 7 người, kéo co, đẩy gậy, tù lu, bắn nỏ và ném pa pao...

Tại Phố đi bộ Mường Thanh, không gian văn hóa, ẩm thực được bố trí gồm 11 gian trưng bày với yêu cầu tổng thể phải thống nhất, đẹp, thuận tiện cho tham quan nhưng vẫn thể hiện được nét riêng của văn hóa Mông ở từng địa phương, tránh trùng lặp. 

Đặc biệt, hoạt động tham quan, trải nghiệm Làng du lịch văn hóa dân tộc Mông tại Bản Lồng, xã Quài Tở gắn với chợ phiên, giao lưu văn hóa, trò chơi dân gian, sản phẩm du lịch cộng đồng, OCOP và ẩm thực được xác định là một điểm nhấn quan trọng, giúp du khách không chỉ xem chương trình mà còn đến với cộng đồng, gặp gỡ người dân và trải nghiệm trực tiếp đời sống văn hóa của đồng bào Mông. 

Tỉnh Điện Biên cũng chú trọng công tác tổ chức chuyên nghiệp, an toàn và chu đáo thông qua việc rà soát kỹ các điều kiện địa điểm, kỹ thuật, giao thông, an ninh trật tự, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và chủ động phương án xử lý tình huống phát sinh để các hoạt động diễn ra thông suốt, đúng kế hoạch.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Nguyễn Văn Đoạt bày tỏ mong muốn Ngày hội sẽ để lại ba dấu ấn rõ nét: bản sắc văn hóa Mông được tôn vinh và lan tỏa sâu rộng hơn; hình ảnh một Điện Biên lịch sử, giàu bản sắc, thân thiện, mến khách được quảng bá rõ nét hơn; mở thêm cơ hội phát triển du lịch, quảng bá sản phẩm địa phương, tạo sinh kế và nâng cao đời sống của người dân. 

Thông tin cụ thể về công tác chuyên môn, Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trịnh Ngọc Chung cho biết, Ngày hội năm nay được triển khai với tinh thần đổi mới và mang lại nhiều điểm mới nổi bật.

Trong đó, điểm mới đáng chú ý là chương trình nghệ thuật khai mạc do Bộ VHTTDL trực tiếp chủ trì, giao Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam thực hiện thay vì giao hoàn toàn cho địa phương như trước đây. 

Bên cạnh việc tập trung xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa dân tộc Mông cho du khách và người dân tại Quảng trường 7/5, Ngày hội lần đầu tiên đưa môn bóng đá nữ 7 người vào chương trình thi đấu bên cạnh các môn thể thao truyền thống.

Đồng thời, Ban tổ chức đề nghị 11 tỉnh tham gia lựa chọn các nghệ nhân có nhiều đóng góp tiêu biểu để Bộ VHTTDL trao tặng bằng khen, tôn vinh trong khuôn khổ sự kiện.

Cục trưởng Trịnh Ngọc Chung nhấn mạnh thêm, Ngày hội là nơi để đồng bào Mông ở các địa phương gặp gỡ, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong công tác giữ gìn văn hóa dân tộc. 

Khi trở về địa phương, kết hợp với các cơ chế, chính sách hiện hành, bà con có thể áp dụng những kinh nghiệm học hỏi được vào thực tiễn làng bản nhằm phát triển các sản phẩm văn hóa độc đáo như dệt, nghề thủ công mỹ nghệ, cách làm du lịch hoặc ứng dụng công nghệ trên nền tảng số để thu hút du khách.