Chợ Viềng Xuân Vụ Bản – Phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị

TUYẾT MAI

VHO - Chợ Viềng Xuân (Ninh Bình) mang đậm nét văn hoá vùng đồng bằng Bắc Bộ, hằng năm chỉ có một phiên vào đêm mùng 7 rạng ngày mùng 8 tháng Giêng.

 Chợ Viềng Xuân xã Vụ Bản còn gọi là Chợ Viềng Phủ đã xuất hiện từ rất xa xưa. Chợ Viềng Xuân mang đậm nét văn hoá vùng đồng bằng Bắc Bộ, hàng năm chỉ có một phiên vào đêm mùng 7 rạng ngày mùng 8 tháng Giêng. Chợ Viềng xưa diễn ra trước đình ông Khổng đến trước Phủ Tiên Hương thuộc xã An Thái tổng Đồng đội xưa nay là xã Vụ Bản tỉnh Ninh Bình.

Đây thực sự là một hội chợ phong phú, sinh động và rất độc đáo của miền quê nông nghiệp giàu với nhiều sản vật trưng bày, giới thiệu, trao đổi thiết thực phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và đời sống của đông đảo nông dân, do chính bàn tay người nông dân làm ra, như: cây giống, nông cụ, hàng thủ công mỹ nghệ và đồ gia dụng.

Chợ Viềng Xuân Vụ Bản – Phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị - ảnh 1
Chợ Viềng Xuân Vụ Bản là phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị

Ngày nay, chợ Viềng vẫn giữ được các nét văn hoá từ cổ xưa nhưng được tổ chức qui mô hơn, không gian họp chợ cũng rộng hơn thường được trải dài từ thị trấn Gôi cũ dọc theo quốc lộ 37B xã Vụ Bản đến xã Hiển Khánh, các sản vật ở chợ phong phú hơn, đa dạng hơn và du khách cũng về chợ Viềng nhiều hơn.

Chợ Viềng Xuân Vụ Bản – Phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị - ảnh 2
Văn hoá đi chợ Viềng Xuân là “mua may, bán rủi” nên không ai mặc cả

Đến chợ Viềng Xuân, bất kỳ ai cũng mua cho mình một thứ gì đó mang về, từ cây giống, cây cảnh, đồ lưu niệm trang trí cho đến các vật dụng trong sản xuất, kể cả những đồ cũ đã qua sử dụng, vì văn hoá đi chợ Viềng Xuân là “mua may, bán rủi” nên không ai mặc cả, người bán muốn bán hết và người mua cũng muốn mua nhanh để cầu may.

Bên cạnh việc mua bán thì du khách đều vào các đền, phủ ở quần thể di tích Phủ Dầy để cầu lộc, cầu tài, cầu cho “Quốc thái, dân an”, cầu cho một năm mới mưa thuận gió hoà, mùa màng bội thu, nên du khách gọi Chợ Viềng Phủ là như vậy.

Chợ Viềng Xuân Vụ Bản – Phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị - ảnh 3
Bên cạnh việc mua bán thì du khách đều vào các đền, phủ ở quần thể di tích Phủ Dầy để cầu lộc, cầu tài, cầu cho “Quốc thái, dân an”...

 Gần đây chợ Viềng còn có thêm một sản phẩm nổi tiếng là thịt bê thui bằng rơm, đi chợ du khách không chỉ muốn thưởng thức các món thịt bê tại các quán hàng tại chỗ mà còn mua làm quà về với ý nghĩa may mắn.

Năm nay, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hướng tới xây dựng xã Vụ Bản trở thành trung tâm du lịch tâm linh của tỉnh Ninh Bình,  chính quyền địa phương đã lên kế hoạch tổ chức Lễ hội Chợ Viềng Xuân với qui mô lớn hơn, qui củ hơn nhằm xác lập hồ sơ trình cấp có thẩm quyền công nhận Chợ Viềng Xuân xã Vụ Bản là di sản văn hoá phi vật thể cấp Quốc Gia.

Chợ Viềng Xuân Vụ Bản – Phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị - ảnh 4Đông đảo du khách về với chợ Viềng và đi lễ tại Phủ chính Tiên Hương

 

Để phục vụ nhu cầu của nhân dân và du khách thập phương, Lễ hội Chợ Viềng Xuân xã Vụ Bản sẽ được khai mạc vào tối ngày mùng 6 tháng Giêng và kéo dài hết ngày mùng 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ.

Cho dù thời gian có thay đổi, địa danh có thể đổi khác đi nhưng những người con Vụ Bản vẫn mãi tự hào về một nét văn hoá không nơi nào có được đó là phiên chợ cầu may độc nhất vô nhị - chợ Viềng Phủ để rồi dù đi đâu ai ai cũng “nhớ đêm hội chèo, nhớ chợ Viềng mùng 8…”.

Theo các tài liệu, chợ Viềng Vụ Bản còn gọi là chợ Viềng Xuân hay chợ Viềng Phủ đã xuất hiện từ xa xưa.

Trong cuốn tục lệ xã An Thái của tổng Đồng Đội hiện lưu giữ tại Viện nghiên cứu Hán Nôm với ký hiệu AF a11/35, do Lý trưởng cửu phẩm bá hộ người làng Kẻ Dầy (tức xã An Thái huyện Thiên Bản nay thuộc xã Kim Thái) tên là Trần Văn Giai viết ngày 15 tháng Giêng năm Tự Đức thứ 3 (1850) thì chợ Viềng là một chợ lớn, mỗi năm chỉ họp một phiên, tục hiện là Thiên Tiên thị (chợ của tiên trên trời), tục danh là chợ Trời (𡗶) trong các văn bia, thư tịch.

Năm 1893, đốc học Nam Định Nguyễn Ôn Ngọc cũng nhắc tới chợ Viềng trong “Nam Định dư địa chí mục lục”.