Triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia: Trách nhiệm, tích cực, quyết liệt hơn nữa

VHO - Đó là ý kiến chỉ đạo kết luận của Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương các chương trình mục tiêu quốc gia tại Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến với 19 tỉnh, thành phố vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung và Tây Nguyên về tình hình triển khai thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) diễn ra vào chiều 20.7 tại TP Quy Nhơn. Dự Hội nghị tại điểm cầu Bình Định có Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đoàn Văn Việt; lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương.

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang phát biểu chỉ đạo Hội nghị

Theo Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Trần Quốc Phương, trong giai đoạn 2021 - 2025, Trung ương hơn 39.000 tỉ đồng cho các địa phương thuộc vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung và vùng Tây Nguyên để thực hiện ba CTMTQG. Ba CTMTQG gồm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; mục tiêu giảm nghèo bền vững; và mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.

Đến nay, các địa phương đã hoàn thành việc phân bổ, giao kế hoạch vốn ngân sách Trung ương giai đoạn 2021- 2025. Riêng trong năm 2023, ngân sách Trung ương phân bổ kinh phí thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia cho vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung và vùng Tây Nguyên hơn 17.800 tỉ đồng. Đến nay, các địa phương trong vùng đã phân bố gần 8.000 tỉ đồng vốn đầu tư phát triển, đạt 83,68%.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Đoàn Văn Việt tham dự Hội nghị

Tính đến cuối tháng 6.2023, vốn giải ngân ba chương trình của các địa phương trong vùng hơn 2.000 tỉ đồng, đạt 21,67% so với kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo báo cáo của các địa phương, hiện có 17/19 địa phương trong vùng đã thực hiện giải ngân vốn ngân sách địa phương để thực hiện các CTMTQG. Trong đó, Đà Nẵng đã thực hiện giải ngân 93,55% ngân sách địa phương; Nghệ An, Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa, Lâm Đồng thuộc nhóm đứng đầu về tỉ lệ giải ngân trên 30%. Tuy nhiên, một số địa phương trong vùng giải ngân vốn ngân sách địa phương còn rất thấp hoặc chưa có báo cáo về tiến độ giải ngân nguồn vốn.

Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Trần Quốc Phương và Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH Lê Văn Thanh phát biểu tại Hội nghị

Các địa phương trong vùng đã quyết liệt trong việc triển khai các nội dung, hoạt động thuộc từng dự án, tiểu dự án thành phần của chương trình, cơ bản hoàn thành một số mục tiêu trong giai đoạn. Nhờ vậy, tỉ lệ giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số của các vùng đạt bình quân đạt 3,81%/năm.

Qua triển khai, một số địa phương đã có nhiều cách làm hay: Ninh Thuận có mô hình trang trại trồng nho gắn với phát triển du lịch nông thôn, quảng bá sản phẩm; Hội Nông dân tỉnh Nghệ Án đã chủ động kết nối doanh nghiệp tín chấp để giúp hội viên vay phân bón, thức ăn chăn nuôi; doanh nghiệp cà phê ở Kon Tum đã tổ chức liên kết bốn nhà gồm nhà quản lý, doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nông để hình thành chuỗi sản xuất nông nghiệp bền vững…

Quá trình triển khai các CTMTQG còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắt. Cụ thể, việc bố trí vốn đối ứng để thực hiện các chương trình theo tỉ lệ quy định khó đảm bảo; việc huy động đóng góp về tiền hiện vật và ngày công lao động của nhân dân để thực hiện chương trình trên địa bàn các huyện, các xã còn khó khăn; nguồn vốn sự nghiệp được giao theo từng năm và phân theo hạng mục chi tiết làm cho địa phương khó khăn trong việc xác định mục tiêu của giai đoạn và chuyển đổi vốn giữa các nội dung trong chương trình để thích ứng với điều kiện thực tế.

Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến với 19 tỉnh, thành phố vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung và Tây Nguyên

Ngoài ra, việc bố trí cán bộ phụ trách thực hiện các CTMTQG ở cơ sở còn bất cập và chủ yếu kiêm nhiệm nhiều việc. Do vậy, chất lượng, hiệu quả công tác tham mưu, theo dõi, tổng hợp báo cáo của các địa phương còn hạn chế, gây khó khăn cho công tác tham mưu chỉ đạo, điều hành thực hiện các chương trình.

Đồng thời, chưa có chính sách, chế độ đãi ngộ để khích lệ, động viên cán bộ nên vấn đề tham mưu thực hiện các chương trình chưa cao, thiếu chiều sâu. Bên cạnh đó, năng lực quản lý, tổ chức triển khai thực hiện các chương trình ở các địa phương chưa đồng đều…

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang lo lắng nhiều về 3 CTMTQG. Vì Đâu đó có địa phương giải ngân vốn chỉ có 8% và có nhiều mắc vướng, đặc biệt là các quy định.

“Chúng ta phải cố gắng thực hiện và Quốc hội giám sát tối cao 3 CTMTQG này. Bởi lẽ so với năm 2022, chúng ta có nhiều tháo gỡ, nhưng có cảm giác có địa phương làm khá, làm tốt, hoặc có địa phương chư làm được nhiều”, Phó Thủ tướng đề nghị và nói rõ, triển khai 3 CTMTQG vẫn có nhiều tiêu chí lằng nhằng, trong khi đó kinh phí phân bổ ít và khó về vốn chuyển tiếp.

Để thực hiện hiệu quả 3 CTMTQG, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và các địa phương phải trách nhiệm, tích cực và quyết liệt hơn nữa trong triển khai. Đồng thời nêu rõ, khi làm có vướng mắc nên hỏi các bộ, ngành, hoặc học tập từ các địa phương làm tốt về các CTMTQG.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các bộ, ngành kết nối với các địa phương để tháo gỡ 3 CTMTQG. Ngoài ra giao Văn phòng Chính phủ theo dõi, đôn đốc các văn bản quy định trong thực hiện các CTMTQG.

PHAN HIẾU