Khoa Ngô - “làn gió” Việt kiều và bài toán đường dài

VHO - Sự xuất hiện của Khoa Ngô (tên Việt Nam: Ngô Đăng Khoa) trong màu áo CLB Công an TP.HCM không chỉ là một bản hợp đồng mang tính chuyên môn. Nó còn chạm vào kỳ vọng lâu nay của bóng đá Việt Nam đó là tìm thêm nguồn lực chất lượng từ cộng đồng cầu thủ gốc Việt ở nước ngoài, rồi biến “hiện tượng” thành “giải pháp” một cách bài bản.

Ở tuổi còn rất trẻ, trưởng thành từ môi trường A-League (Australia), Khoa Ngô bước vào V-League với hành trang là tốc độ, kỹ thuật và tinh thần không ngại va đập. Nhưng từ hứa hẹn đến chỗ đứng bền vững luôn là một quãng đường khác, nơi cầu thủ phải thắng chính mình trước khi thắng đối thủ.

Từ Perth đến V-League

Khoa Ngô sinh ra tại Perth (Australia), có bố mẹ là người Việt Nam, được đào tạo trong hệ thống trẻ của Perth Glory và sớm nếm trải nhịp độ bóng đá chuyên nghiệp tại A-League. Với bóng đá Việt Nam, câu chuyện “Việt kiều về nước” không mới, nhưng mỗi trường hợp đều mang một bối cảnh riêng.

Với Khoa Ngô, điểm đáng chú ý là anh đến V-League theo dạng cho mượn từ Perth Glory, trong giai đoạn mà CLB Công an TP.HCM chủ động “mở cửa” tìm kiếm nguồn lực để tăng chiều sâu đội hình.

Việc một cầu thủ trẻ gốc Việt đã có trải nghiệm ở giải VĐQG Australia chọn trở về là tín hiệu tích cực ở nhiều tầng. Tích cực cho chính Khoa Ngô ở chỗ V-League có thể mang lại cơ hội ra sân đều đặn hơn, một “mặt cỏ” để va vấp, sửa sai và trưởng thành nhanh. Tích cực cho CLB là họ có thêm một mẫu cầu thủ giàu năng lượng, phù hợp xu hướng bóng đá hiện đại - tốc độ, chuyển trạng thái, pressing. Và tích cực cho đội tuyển là càng nhiều cầu thủ có nền tảng đào tạo đa dạng, hệ thống càng có thêm phương án.

Khoa Ngô không mất quá lâu để tạo dấu ấn truyền thông. Ở vòng 12 V-League, anh cùng Lee Williams (cũng là cầu thủ Việt kiều) được nhắc đến như một cặp bài trùng mới, khi cả hai góp dấu giày vào chiến thắng của CLB Công an TP.HCM trước PVF-CAND. Những chi tiết như “ghi bàn”, “kiến tạo”, “chạy chỗ” là phần nổi của câu chuyện.

Sau trận đấu, chiến lược gia kỳ cựu Lê Huỳnh Đức đã không giấu nổi sự hài lòng đối với cậu học trò mới. Ông nhận định rằng Khoa Ngô sở hữu tiềm năng lớn và đặc biệt ấn tượng với sự tự tin của cầu thủ này khi chơi bóng mà không gặp bất kỳ áp lực tâm lý nào. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho đội bóng trong giai đoạn cạnh tranh gay gắt.

Tuy nhiên, với góc nhìn của một nhà cầm quân dày dạn kinh nghiệm, HLV trưởng của Công an TP.HCM cũng chỉ ra những rào cản mà Khoa Ngô cần vượt qua. Theo ông, thể lực và khả năng thích nghi với môi trường thi đấu, đặc biệt là điều kiện thời tiết tại Việt Nam, là hai yếu tố tiên quyết để cầu thủ Việt kiều có thể duy trì phong độ ổn định lâu dài.

Phần chìm quan trọng hơn nằm ở cảm giác về một cầu thủ chơi bóng tự tin, dám xử lý, dám bứt tốc ở những khoảng hẹp - thứ V-League không thiếu, nhưng lại luôn cần thêm ở các đội có tham vọng cạnh tranh cao. Trong một giải đấu giàu tính thể lực và nhiều va chạm, những cầu thủ có thể hình không quá lý tưởng vẫn có “đất sống” nếu sở hữu kỹ năng thoát pressing, chọn vị trí thông minh và đặc biệt là tốc độ ra quyết định.

Khoa Ngô không cao (1m65), nhưng thoăn thoắt như một chú sóc. Tất nhiên, bóng đá hiện đại đã chứng kiến vô số cầu thủ nhỏ con chơi rực rỡ nhờ sự linh hoạt, khả năng bám biên, đảo hướng và đọc tình huống tốt. Vấn đề là họ cần một hệ thống phù hợp và cần kỷ luật chiến thuật đủ cao để không bị “nuốt” trong những thời điểm đội bóng gặp sức ép.

Ở góc nhìn CLB, sự “vừa vặn” ấy đáng để chờ. V-League thường chứng kiến không ít cầu thủ đến rầm rộ rồi chìm nhanh, vì không hòa nhịp được với văn hóa chiến thuật, áp lực thành tích và cường độ thi đấu. Một cầu thủ trẻ như Khoa Ngô càng cần lộ trình sử dụng hợp lý, không đốt cháy giai đoạn, nhưng cũng không để sự hứng khởi bị nguội lạnh vì dự bị quá dài.

Bài học từ kỳ vọng và thực tế

Câu chuyện cầu thủ gốc Việt luôn dễ tạo hiệu ứng, bởi nó đi kèm kỳ vọng “đổi khác” nhanh chóng. Nhưng bóng đá ít khi vận hành theo đường thẳng. Cầu thủ Việt kiều không tự động giỏi hơn cầu thủ trong nước, mà họ chỉ khác về môi trường đào tạo, về trải nghiệm thi đấu và đôi khi là tư duy bóng đá. Khi đặt vào V-League, mọi lợi thế ấy vẫn phải chịu bài kiểm tra của một giải đấu “khắc nghiệt kiểu riêng” đó là áp lực điểm số, nhịp va chạm và sự soi xét từng vòng.

Chưa kể, bài toán pháp lý - tư cách thi đấu, quốc tịch, thủ tục… luôn là một lát cắt nhạy cảm với nhóm cầu thủ gốc Việt. Với Khoa Ngô, điều quan trọng trước mắt không phải là những lời bàn về “cửa lên tuyển”, mà là năng lực tồn tại ổn định ở cấp CLB dù đã có phút thi đấu đều, có vai trò rõ trong hệ thống, có đóng góp đo được bằng cả thống kê lẫn tác động chiến thuật.

Nhìn rộng hơn, bóng đá Việt Nam từng có những giai đoạn “nóng” chuyện Việt kiều, rồi trầm xuống vì khoảng cách giữa kỳ vọng và hiệu quả thực tế. Bởi vậy, sự xuất hiện của Khoa Ngô đáng mừng, nhưng càng cần được đặt trong cách làm tỉnh táo: Coi đây là một “nguồn bổ sung”, không phải phép màu; coi đây là một “dự án phát triển”, không phải sản phẩm hoàn thiện.

Khoa Ngô đến V-League vào thời điểm giải đấu đang cần những câu chuyện mới để kéo khán giả, cần những nhân tố mới để tăng tính cạnh tranh, và cần thêm chất liệu để đội tuyển có chiều sâu tương lai. Anh có nền tảng đào tạo từ Australia, có cú hích ban đầu trong màu áo CLB Công an TP.HCM, và có một khoảng trời rộng để phát triển nếu được đặt đúng chỗ.

Nhưng điều đáng quan sát hơn cả không chỉ là Khoa Ngô chơi hay đến đâu, mà là hệ thống sẽ nâng đỡ một cầu thủ như anh thế nào đó là CLB có kế hoạch sử dụng - phát triển ra sao, giải đấu tạo điều kiện về chuyên môn cũng như y học thể thao thế nào và câu chuyện “Việt kiều” có được chuyển từ cảm hứng sang chiến lược hay không.

V-League luôn hấp dẫn ở chỗ cho người ta hy vọng rất nhanh, và cũng buộc người ta trả lời bằng thực tế rất nhanh. Với Khoa Ngô, hy vọng đã đến. Phần còn lại là chỗ đứng, bản lĩnh và con đường dài sẽ do chính anh, cùng cách làm chuyên nghiệp của CLB, quyết định.