Hai bàn tay chung niềm tự hào

VHO - Đỗ Thanh Hải giành vàng, Lê Tiến Đạt giành bạc trên cùng đường bơi ở Asian Para Games 2026. Trong niềm vui ấy, điều đáng nhớ còn là cách người về nhì nói về thành công của đồng đội: Cả hai đã góp sức cho thể thao Việt Nam. Họ đến đường đua để khẳng định năng lực và mang niềm tự hào trở về.

Ba năm, rút ngắn 1 giây 20. Nếu chỉ đọc con số, người ta có thể lướt qua rất nhanh. Nhưng với Đỗ Thanh Hải, khoảng thời gian ấy đánh dấu bước tiến từ tấm huy chương bạc tại Hàng Châu năm 2023 đến ngôi vô địch châu Á ở Aichi–Nagoya, Nhật Bản, chiều 21.10.2026.

Ở chung kết 100m ếch nam hạng SB5, anh về nhất với thành tích 1 phút 33 giây 91, mang về HCV đầu tiên cho đoàn Việt Nam tại đại hội năm nay. Lê Tiến Đạt cán đích ngay sau đồng đội, giành HCB với thời gian 1 phút 36 giây 63.

Đồng hồ ở đích đến đo được tốc độ. Nó không thể hiện hết những gì cần có để người vận động viên tiến nhanh hơn chính mình: Những buổi tập, việc sửa kỹ thuật, sự phối hợp với huấn luyện viên và khả năng theo đuổi công việc đến cùng. Bởi vậy, phần thời gian rút ngắn rất nhỏ ấy lại có sức gợi lớn. Thành quả đôi khi đến chậm, nhưng sự tiến bộ có thể được nhìn thấy, được đo đếm và được gọi tên.

Tiến lên bằng năng lực của mình

Đỗ Thanh Hải sinh năm 1990 tại Cần Thơ, bị liệt hai chân sau cơn sốt nặng lúc lên ba. Anh bắt đầu tập bơi ở TP.HCM năm 18 tuổi. Tại Paralympic Paris 2024, Hải vào chung kết 100m ếch nam SB5 và đứng thứ năm.

Biết hành trình ấy để hiểu chiều sâu của thành tích, đồng thời cũng để nhìn người vận động viên đầy đủ hơn. Khi bước vào đường đua, Hải mang theo kỹ năng, kinh nghiệm thi đấu và mục tiêu chuyên môn. Sự trân trọng dành cho anh cần bắt đầu từ chính năng lực đó.

Trong cách kể về thể thao người khuyết tật, đôi khi sự xúc động khiến chúng ta nói nhiều đến những mất mát mà nói ít về chuyên môn. Nhưng để đi đến ngôi vô địch, lòng quyết tâm phải được chuyển thành kỹ thuật, sức bền, khả năng phân phối sức và sự chuẩn bị phù hợp. Tấm huy chương xác nhận kết quả lao động nghiêm túc của người làm thể thao.

Đây cũng là ý nghĩa sâu xa của cơ hội được tập luyện. Khi có nơi để bắt đầu, có người hướng dẫn và có môi trường phát triển, con người có thêm điều kiện nhận biết khả năng của mình. Sự giúp đỡ trở nên có giá trị khi mở đường cho tính chủ động ấy. Người được tạo điều kiện hôm nay có thể trở thành người mang thành quả về cho cộng đồng.

Người về nhì nói về niềm vui chung

Tại Asian Para Games 2022 tổ chức ở Hàng Châu (Trung Quốc), Lê Tiến Đạt giành vàng, Đỗ Thanh Hải giành bạc. Lần này, thứ hạng đổi chiều. Sau cuộc đua, Tiến Đạt nói về việc toàn đội nỗ lực hoàn thành giáo án của huấn luyện viên và niềm vui khi cả anh lẫn Hải cùng đóng góp cho thể thao nước nhà.

Trong lời chia sẻ của người giành bạc có chỗ dành cho người giành vàng. Chi tiết giản dị ấy làm niềm vui của cuộc đua rộng thêm. Mỗi vận động viên theo đuổi thành tích cao nhất của mình, nhưng kết quả của đồng đội cũng trở thành điều đáng tự hào.

Bức ảnh hai người nắm tay nhau, những nắm tay còn lại cùng giơ lên, giữ được tinh thần ấy. Không cần suy đoán họ đang nghĩ gì. Cử chỉ hiện rõ trong ảnh đã đủ để người xem nhận ra sự gắn kết giữa những người vừa chia nhau hai vị trí đầu đường đua.

Thể thao tạo ra thứ hạng, đồng thời có thể bồi đắp cách con người ứng xử với thứ hạng. Tôn trọng đối thủ, ghi nhận đồng đội, giữ lòng tự trọng trong thắng thua là những giá trị cần được nhìn thấy bên cạnh thành tích. Chúng khiến niềm tự hào về thể thao có chiều sâu văn hoá, có khả năng đi cùng người xem sau khi cuộc tranh tài kết thúc.

Từ đường đua đến cơ hội trong đời sống

Chiến thắng của Thanh Hải đem lại niềm vui cụ thể cho thể thao Việt Nam. Nó cũng gợi suy nghĩ về những người chưa từng có cơ hội bước xuống bể bơi, chưa tìm được môn tập phù hợp, hoặc còn ngần ngại trước cánh cửa của các cơ sở thể thao.

Không phải ai tham gia tập luyện cũng cần hướng tới huy chương. Với người dân, lợi ích có thể nằm ở khả năng vận động tốt hơn, sự tự tin khi giao tiếp, niềm vui được sinh hoạt cùng bạn bè. Vì vậy, bên cạnh việc chăm lo đội tuyển, phát triển thể thao cần được nhìn từ điều kiện tham gia của từng nhóm công chúng: lối đi có thuận tiện, dụng cụ có phù hợp, người hướng dẫn có hiểu nhu cầu và chi phí có nằm trong khả năng của người tập hay không.

Đó là những việc cụ thể để sự quan tâm trở thành cơ hội. Và cũng là cách niềm cảm hứng từ thành tích đỉnh cao có thể tiếp tục tạo ra thay đổi trong đời sống. Sự tiến bộ của ngành cần được nhận biết cả ở những nơi không có bục trao giải.

Từ đường bơi tại Nhật Bản, Thanh Hải và Tiến Đạt đã góp thêm bằng chứng về năng lực của vận động viên Việt Nam. Điều họ trao lại cho công chúng còn là niềm tin vào giá trị của lao động bền bỉ, của cơ hội được phát triển và của sự đồng hành.

Sáng 22.10, khi đọc tin vui ấy, chúng ta có thể nhớ thành tích 1 phút 33 giây 91. Cũng có thể nhớ lâu hơn hai bàn tay nắm lấy nhau: Người giành vàng và người giành bạc cùng có phần trong niềm tự hào Việt Nam.