Thụy Sĩ: Kho báu La Mã hơn 1.000 hiện vật lộ diện dưới đáy hồ

VHO - Hơn 1.000 hiện vật La Mã, bao gồm gốm sứ và vũ khí, vừa được phát hiện dưới đáy hồ Neuchâtel (Thụy Sĩ), mở ra những manh mối quan trọng về một con tàu chở hàng có niên đại cách đây gần 2.000 năm.

Khi “kho báu” lộ diện dưới làn nước

Khoảnh khắc phát hiện đặc biệt ấn tượng đối với các nhà khảo cổ học dưới nước. Khi lặn xuống hồ, Fabien Langenegger và Julien Pfyffer đã bắt gặp một phát hiện ngoạn mục từ thời Đế chế La Mã.

“Ban đầu, chúng tôi thận trọng tiếp cận một khối tròn trông giống như một kho mìn còn sót lại từ Thế chiến II. Nhưng khi bật đèn, màu đất nung đặc trưng hiện ra. Nhìn kỹ các mảnh vỡ, chúng tôi nhận ra đây là một phát hiện phi thường,” ông Pfyffer, thành viên Octopus Foundation, kể lại trong cuộc phỏng vấn với Euronews.

Thậm chí, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy tàn tích thức ăn trong một số bình gốm, hiện đang được phân tích.

“Chúng tôi đứng chết lặng vài phút trước đống hàng hóa. Khi nhìn sang Fabien, tôi nhận ra chúng tôi đang ở trong một tình huống rất đặc biệt,” ông Pfyffer nói. 

Phát hiện được thực hiện vào cuối tháng 11.2024 nhưng được giữ kín trong thời gian dài. Hình ảnh từ máy bay không người lái cho thấy một vệt tối trên mặt nước hồ, dấu hiệu ban đầu dẫn đến cuộc lặn tìm kiếm với mục tiêu xác định một xác tàu đắm.

Trong các chiến dịch khai quật kéo dài hai tuần vào năm 2025 và gần một tháng vào năm 2026, nhóm khảo cổ dưới nước của Octopus Foundation đã trục vớt hơn 1.000 hiện vật.

Manh mối về hàng hóa và lính lê dương

Các nhà nghiên cứu cho rằng đây là lô hàng trên một con tàu vận chuyển dụng cụ nhà bếp sản xuất tại Thụy Sĩ tới một trại lính La Mã. Một thùng hàng được xác định có niên đại từ năm 17 sau Công nguyên.

Hiện xác con tàu vẫn chưa được tìm thấy tại hồ Neuchâtel, dù trong những thập kỷ gần đây, nhiều tàu La Mã đã được khai quật tại sông Rhine (Đức) và sông Rhône (Pháp).

Bên cạnh đó, nhóm khảo cổ phát hiện nhiều vật dụng liên quan đến trang bị của lính lê dương, gồm hai thanh kiếm, một dao găm, khóa thắt lưng và một chiếc trâm cài áo. Theo nhận định ban đầu, những hiện vật này cho thấy có lính lê dương hộ tống con tàu. Với số lượng hàng hóa lớn, lô hàng có thể được dùng cho một quân đoàn khoảng 6.000 người.

“Chúng tôi đã đưa lên bờ toàn bộ hơn 1.000 hiện vật có nguy cơ bị hư hại do neo, lưới hoặc bị đánh cắp,” ông Pfyffer cho biết. Hiện các hiện vật đang được làm sạch và phục chế trên đất liền.

Ông cũng cho biết các chuyên gia phục chế có thể phát hiện thêm nhiều chi tiết mà đội khai quật khó quan sát dưới nước, như dấu niêm phong sản xuất, dấu vết thức ăn hay vật liệu bảo vệ như rơm giữa các lớp hàng hóa.

Nhóm nghiên cứu của Octopus Foundation đang chuẩn bị xuất bản một cuốn sách và sản xuất phim tài liệu dự kiến ra mắt vào năm 2027. Một triển lãm về phát hiện này cũng sẽ được tổ chức tại Laténium, bảo tàng khảo cổ lớn nhất Thụy Sĩ tại Neuchâtel, dù thời điểm cụ thể chưa được ấn định.

Theo nhóm nghiên cứu, vẫn còn rất nhiều điều chưa được khám phá, và số lượng hiện vật lịch sử nằm dưới đại dương có thể còn nhiều hơn tổng số hiện vật đang được trưng bày tại tất cả các bảo tàng trên thế giới.