Phát hiện quần thể kiến trúc La Mã cổ với tranh khảm và bích họa tuyệt đẹp

VHO - Một dự án gia cố định kỳ tại đồi Caelian ở Rome (Italia) đã dẫn đến phát hiện bất ngờ về một công trình kiến trúc La Mã cổ đại được trang trí bằng tranh khảm, bích họa và trần nhà vẽ tinh xảo.

Bất ngờ dưới công trường trùng tu

Ban đầu, dự án tại Villa Celimontana chỉ nhằm gia cố một bức tường La Mã cổ. Tuy nhiên, trong quá trình thi công, các kiến trúc sư đã phát hiện tàn tích của một quần thể kiến trúc quy mô lớn nằm bên dưới lòng đất.

Các nhà khảo cổ hiện đã xác định tám căn phòng, trong đó năm phòng được khai quật hoàn toàn, ba phòng còn lại mới được khai quật một phần do nằm ngoài phạm vi công trường.

Simona Moretta, trưởng nhóm khảo cổ cho biết, nhóm nghiên cứu đã dự đoán khu vực này có thể chứa di tích cổ vì nằm gần Diễn đàn La Mã, nhưng không ngờ quy mô phát hiện lại lớn đến vậy.

"Nằm ngay trung tâm Rome cổ đại, cách Diễn đàn La Mã không xa, chúng tôi biết khả năng phát hiện di tích là rất cao. Tuy nhiên, chúng tôi không ngờ lại tìm thấy một công trình lớn như vậy", bà nói.

Theo bà Moretta, một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là tại phòng số V, nơi các nhà khảo cổ tìm thấy hai lớp tranh khảm chồng lên nhau. Lớp trên có niên đại thế kỷ III sau Công nguyên, trong khi lớp bên dưới thuộc thế kỷ II.

Các nhóm nghiên cứu đang làm sạch và lập danh mục hàng trăm hiện vật được khai quật, gồm mảnh đá cẩm thạch, đồ gốm, tranh khảm và các mảng thạch cao có trang trí.

Đặc biệt, các chuyên gia phục chế đã thu hồi được nhiều phần của trần nhà vẽ, vượt xa kỳ vọng ban đầu.

"Chúng tôi tìm thấy nhiều mảnh tranh tường và phần lớn trần nhà được vẽ trong căn phòng này. Nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia phục chế, chúng tôi đã phân loại được các mảnh vỡ và hiện đang lưu giữ để chuẩn bị phục dựng", bà Moretta cho biết.

Theo bà, nhóm nghiên cứu có thể khôi phục hơn một nửa diện tích trần của căn phòng. Trần được trang trí bằng các vòng tròn màu đỏ và xanh lam, kết hợp khung vữa trắng với họa tiết răng cưa.

Bí ẩn về chủ nhân của công trình cổ

Phát hiện khảo cổ đã buộc nhóm kỹ sư phải mở rộng đáng kể phạm vi dự án vốn chỉ nhằm gia cố công trình hiện hữu.

Bà Alessandra Centroni, kiến trúc sư phụ trách dự án cho biết, quy mô khai quật đã lớn hơn nhiều so với kế hoạch ban đầu khi các chuyên gia liên tục phát hiện thêm những cấu trúc mới.

Trong số tám căn phòng, một phòng nổi bật với nền tranh khảm hình học, ở giữa là hình cá heo và các loài cá bao quanh một chiếc krater (bình pha rượu lớn của Hy Lạp - La Mã cổ đại).

Đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được chức năng ban đầu của công trình.

Theo bà Porro, các họa tiết trang trí tinh xảo cho thấy đây có thể từng là dinh thự của một gia đình quyền thế ở La Mã cổ đại. Tuy nhiên, một giả thuyết khác cho rằng công trình có thể là doanh trại liên kết với lực lượng cứu hỏa của thành Rome thời cổ.

"Các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục và hy vọng sẽ giúp chúng tôi xác định rõ hơn chức năng của công trình", bà nói.

Cuộc khai quật là một phần của dự án phục hồi được tài trợ từ Kế hoạch Phục hồi và Khả năng chống chịu Quốc gia (PNRR) của Italia với sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu. Các nhà khảo cổ kỳ vọng quá trình khai quật và bảo tồn sẽ mang lại thêm nhiều hiểu biết về đời sống tại Rome thời cổ đại.