Hợp tác khảo cổ kết nối hai nền văn minh cổ đại

VHO - Tại Luxor, miền nam Ai Cập, một nhiệm vụ khảo cổ chung giữa Ai Cập và Trung Quốc đang trở thành minh chứng sống động cho cách hai nền văn minh cổ đại có thể gặp gỡ, đối thoại và cùng nhau tái khám phá quá khứ.

 Một nhóm khảo cổ chung gồm các chuyên gia Ai Cập và Trung Quốc đã công bố hàng loạt phát hiện quan trọng tại khu vực đền Montu, thuộc quần thể đền Karnak nổi tiếng. Những kết quả này không chỉ giúp lấp đầy các khoảng trống trong nghiên cứu lịch sử Ai Cập cổ đại, mà còn đánh dấu bước tiến mới trong mối quan hệ hợp tác ngày càng sâu sắc giữa hai quốc gia.

Theo ông Mohamed Abdel-Badie, người đứng đầu Ban Cổ vật Ai Cập thuộc Hội đồng Cổ vật Tối cao, hợp tác Ai Cập - Trung Quốc hiện nay không còn là lựa chọn mang tính chiến lược, mà đã trở thành một nhu cầu tất yếu. Ông nhấn mạnh: “Cả hai quốc gia đều thừa hưởng những nền văn minh cổ đại vĩ đại. Trong bối cảnh toàn cầu hiện nay, việc xích lại gần nhau không chỉ là điều tự nhiên mà còn là điều cần thiết”.

Điểm nhấn nổi bật nhất trong đợt khai quật gần đây là việc phát hiện một hồ nước thiêng hoàn toàn chưa từng được ghi nhận trong các tài liệu khảo cổ trước đó. Hồ nằm trong khuôn viên đền Montu, ở phía Tây đền Maat, nơi thờ nữ thần Maat, biểu tượng của trật tự, công lý và chân lý trong Ai Cập cổ đại.

Hồ nước có diện tích hơn 50m2, là một công trình nhân tạo cổ xưa với cấu trúc độc đáo và tình trạng bảo tồn đáng kinh ngạc. Theo các nhà khảo cổ, phát hiện này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc làm sáng tỏ các nghi lễ liên quan đến nước tại đền Montu, đồng thời cung cấp bằng chứng kiến trúc cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa đền Montu và đền Maat.

Ông Jia Xiaobing, trưởng dự án phía Trung Quốc và là học giả của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc cho biết: “Hồ nước thiêng mở ra những hướng nghiên cứu hoàn toàn mới về đời sống tôn giáo của Ai Cập cổ đại. Đây không chỉ là một cấu trúc kiến trúc, mà còn là chìa khóa để hiểu sâu hơn về niềm tin và thực hành nghi lễ của người Ai Cập xưa”.

Ngoài hồ nước thiêng, nhóm khảo cổ còn phát hiện hàng chục di cốt hàm bò, các khối đá tái sử dụng mang dấu tích của các vị vua và nữ tư tế cấp cao từ thời Hậu kỳ Ai Cập cổ đại (747- 332 TCN). Tại khu vực nhà nguyện Osirian, ba nhà nguyện dành riêng cho thần Osiris cũng đã được khai quật, cùng với hàng chục tượng nhỏ Osiris có kích thước và chất liệu đa dạng.

Những phát hiện trên là kết quả của 8 năm làm việc không ngừng nghỉ, kể từ khi nhiệm vụ khảo cổ chung Ai Cập - Trung Quốc chính thức được thành lập vào năm 2018, dưới sự hợp tác giữa Viện Khảo cổ học thuộc Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc và Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập.

Theo ông Hend Aly, thanh tra cấp cao tại đền Montu và là thành viên tham gia dự án từ năm 2019, giá trị lớn nhất của nhiệm vụ không chỉ nằm ở các hiện vật được khai quật, mà còn ở quá trình tích lũy tri thức và xây dựng lòng tin giữa các nhà khoa học hai nước. Ông chia sẻ. “Mỗi phát hiện đều là kết tinh của nhiều năm nghiên cứu, thảo luận và lao động chung”.

Ông Huang Fucheng, nhà khảo cổ học đến từ thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam (Trung Quốc) cho rằng, chuyến công tác chung đã giúp các học giả Trung Quốc hiểu sâu sắc hơn về Ai Cập, đồng thời tạo cơ hội để các đồng nghiệp Ai Cập tiếp cận và đánh giá cao sự rực rỡ của văn minh Trung Hoa cổ đại.

Ngày nay, các nhà khảo cổ Trung Quốc không chỉ hoạt động tại đền Montu mà còn tham gia nhiều dự án khác ở Luxor, Cairo và Alexandria. Sự hiện diện ngày càng rộng khắp này phản ánh tiềm năng to lớn của hợp tác khảo cổ như một cầu nối văn hóa bền vững.

“Khảo cổ không chỉ là đào bới đất đá để tìm hiện vật. Đó còn là quá trình xây dựng mối quan hệ, vun đắp tình bạn và kết nối các nền văn minh cả trong quá khứ lẫn hiện tại”, ông Hend Aly nhận xét.