Hàn Quốc – Pháp: Hành trình 140 năm được kể qua những báu vật

VHO - Một hành trình xuyên suốt 140 năm quan hệ hữu nghị Hàn Quốc – Pháp được kể lại qua những hiện vật ngoại giao quý giá, từ các cuộc gặp gỡ lịch sử đầu tiên cho đến những biểu tượng hợp tác hiện đại.

Triển lãm đặc biệt “Quà tặng và Kỷ vật: 140 năm Tình hữu nghị Hàn Quốc – Pháp” đang diễn ra tại Bảo tàng Cung điện Quốc gia Hàn Quốc mang đến cơ hội hiếm có để khám phá lịch sử quan hệ giữa hai quốc gia thông qua những món quà ngoại giao, tài liệu lịch sử và hiện vật văn hóa được tuyển chọn kỹ lưỡng.

Trải dài từ những cuộc tiếp xúc đầu tiên vào giữa thế kỷ XIX đến các hoạt động ngoại giao đương đại, triển lãm tái hiện hành trình 140 năm hữu nghị giữa Hàn Quốc và Pháp. Trong số hàng chục hiện vật được trưng bày, trong đó có 5 báu vật nổi bật như những chứng nhân sống động cho những bước ngoặt quan trọng trong quan hệ song phương.

Một trong những hiện vật thu hút sự chú ý nhất là chiếc bình gốm màu nâu tròn, từng được sử dụng để đựng rượu. Hiện vật hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Gốm sứ Quốc gia Sevres của Pháp và gắn liền với một câu chuyện đặc biệt từ năm 1851.

Khi tàu săn cá voi Pháp Narval bị bão đánh dạt vào vùng biển ngoài khơi huyện Shinan thuộc tỉnh Nam Jeolla ngày nay, 29 thủy thủ đã được chính quyền địa phương Joseon cứu giúp, cung cấp lương thực và bảo vệ trong thời gian chờ hồi hương.

Nhà ngoại giao Pháp Charles de Montigny đã đến Joseon để đón các thủy thủ trở về. Theo ghi chép lịch sử, vào đêm trước ngày chia tay, các quan chức Joseon và thủy thủ Pháp đã cùng nâng chén, chia sẻ rượu makgeolli của Hàn Quốc và champagne của Pháp trong bầu không khí thân tình.

Người ta tin rằng chiếc bình gốm này được Montigny mang về Pháp như một kỷ vật của cuộc gặp gỡ đặc biệt ấy. Nó trở thành minh chứng cho những tiếp xúc hữu nghị giữa hai dân tộc từ nhiều thập niên trước khi hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao.

Nếu chiếc bình gốm tượng trưng cho những cuộc gặp gỡ đầu tiên, thì bản gốc Hiệp ước Hữu nghị và Thương mại năm 1886 lại đánh dấu sự ra đời chính thức của quan hệ Hàn Quốc – Pháp.

Văn kiện được trưng bày cùng các tài liệu phê chuẩn năm 1887, xác nhận việc hai nước chính thức thông qua hiệp ước gồm 13 điều khoản sau nhiều năm đàm phán.

Nổi bật trong không gian triển lãm là chiếc bình sứ trắng cao lớn mang tên Salamina, được Tổng thống Pháp Marie François Sadi Carnot gửi tặng Vua Gojong.

Được chế tác năm 1878 và trao tặng một thập kỷ sau đó, Salamina được xem là món quà chính thức đầu tiên từ một nguyên thủ quốc gia phương Tây dành cho triều đình Joseon.

Khác hẳn phong cách gốm sứ Hàn Quốc đương thời vốn đề cao vẻ đẹp tối giản và thanh nhã, chiếc bình mang đậm tinh thần nghệ thuật châu Âu với những họa tiết tinh xảo và kỹ thuật chế tác công nghiệp tiên tiến.

Bên trong hiện vật vẫn còn lưu giữ các dấu hiệu nhận diện về nơi sản xuất và niên đại chế tác. Chiếc bình Salamina vốn là một phần của bộ ba tác phẩm sứ Pháp được gửi đến triều đình Hàn Quốc.

Cặp bình Clodion màu xanh lớn còn lại được đưa đến Tokyo khi dinh thự Akasaka của Thái tử Yeongchin hoàn thành vào khoảng năm 1930 dưới thời thuộc địa. Hiện tại, cả hai chiếc bình này vẫn đang được lưu giữ tại Tokyo.

Một trong những tác phẩm lộng lẫy nhất triển lãm là cặp cây nhân tạo trang trí được làm từ những chất liệu quý giá từ cuối thế kỷ 19 thời Joseon, được gọi là banhwa.

Đây là món quà đáp lễ mà Vua Gojong gửi sang Pháp vào tháng 7.1887. Các tác phẩm nguyên bản hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Guimet ở Pháp và được đánh giá quá dễ vỡ để vận chuyển.

Để phục vụ triển lãm, Bảo tàng Cung điện Quốc gia đã mời nghệ nhân chế tác ngọc bích nổi tiếng Kim Young-hee, phục dựng bốn tác phẩm dựa trên nguyên mẫu.

Những cây trang trí được chế tác từ đá quý nhiều màu sắc và kim loại quý, mô phỏng hoa mẫu đơn, cây thông và hoa lan, những biểu tượng của sự thịnh vượng, trường tồn và hòa bình trong văn hóa Joseon.

Không chỉ thể hiện trình độ thủ công tinh xảo, các tác phẩm còn phản ánh cách triều đình Joseon sử dụng nghệ thuật như một công cụ ngoại giao, gửi gắm những lời chúc tốt đẹp và thiện chí tới đối tác quốc tế.

Khác với những cổ vật có tuổi đời hàng thế kỷ, hiện vật cuối cùng lại mang hơi thở của thời đại công nghệ. Đó là bức ảnh vệ tinh chụp Chùa Haein và khu lưu trữ Janggyeong Panjeon, nơi bảo quản bộ kinh gỗ Tripitaka Koreana nổi tiếng thế giới.

Bức ảnh được thực hiện năm 2014 bởi Trung tâm Nghiên cứu Không gian Quốc gia Pháp và được trao tặng chính phủ Hàn Quốc vào năm 2015.

Từ chiếc bình gốm của những thủy thủ gặp nạn năm 1851 đến bức ảnh vệ tinh hiện đại của thế kỷ XXI, 5 hiện vật tiêu biểu tại triển lãm đã tái hiện một cách sinh động hành trình 140 năm quan hệ Hàn Quốc – Pháp. Triển lãm kéo dài đến hết ngày 2.8.2026.