Sắp đi nước ngoài, cách kiểm tra mình có thuộc diện tạm hoãn xuất cảnh hay không?

VHO - Nhiều người dân bất ngờ khi biết mình nằm trong diện tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, thậm chí có trường hợp bị phản ánh liên quan đến những khoản nợ rất nhỏ. Trước thực tế này, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu sửa đổi quy định để tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Không phải cứ nợ thuế là bị tạm hoãn xuất cảnh

Theo quy định hiện hành tại Luật Quản lý thuế và Nghị định số 49/2025/NĐ-CP, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ áp dụng đối với một số nhóm đối tượng cụ thể.

Đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, việc tạm hoãn xuất cảnh được áp dụng khi có số tiền nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp trên 120 ngày.

Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, ngưỡng áp dụng là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày.

Ngoài ra, quy định còn áp dụng đối với người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài trước khi xuất cảnh khỏi Việt Nam nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế quá hạn.

Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là nhóm cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh dù số nợ thuế không lớn. Đây là nguyên nhân dẫn đến nhiều phản ánh trên báo chí và mạng xã hội thời gian qua.

Vì sao có trường hợp nợ thuế rất nhỏ vẫn bị hạn chế xuất cảnh?

Theo lãnh đạo Cục Thuế, phần lớn các trường hợp được phản ánh thuộc nhóm người nộp thuế đã bỏ địa chỉ kinh doanh nhưng không thực hiện thủ tục thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế theo quy định.

Đối với nhóm này, Nghị định số 49/2025/NĐ-CP hiện chưa quy định ngưỡng nợ thuế tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Số liệu của cơ quan thuế cho thấy hơn 50% người nộp thuế thuộc diện không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, song tổng số nợ của nhóm này chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng số nợ thuế.

Theo ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, những trường hợp được báo chí phản ánh phần lớn là các đơn vị bỏ địa chỉ kinh doanh, không thông báo với cơ quan thuế theo quy định.

Chính phủ yêu cầu tháo gỡ vướng mắc

Trước những phản ánh về việc một số người dân bị tạm hoãn xuất cảnh do các khoản nợ thuế có giá trị nhỏ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã yêu cầu Bộ Tài chính khẩn trương nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan.

Theo Văn bản số 5640/VPCP-KTTH ngày 16.6.2026 của Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu kỹ các vướng mắc phát sinh trong thực tế để sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện quy định về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế trong trường hợp xuất cảnh tại nghị định hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế.

Việc sửa đổi phải bảo đảm đúng quy định pháp luật, phù hợp với thực tiễn triển khai, đồng thời hỗ trợ và tạo thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ pháp luật. Bộ Tài chính được yêu cầu trình Chính phủ phương án hoàn thiện quy định trong tháng 6.2026.

Cùng với đó, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được giao phối hợp nghiên cứu các giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo cơ quan thuế, một trong những nội dung đang được dư luận quan tâm là việc nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký hiện chưa có ngưỡng nợ tối thiểu để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Cục Thuế cũng cho biết đang phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) nghiên cứu nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin để việc hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh được thực hiện nhanh hơn, tiến tới xử lý theo thời gian thực ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Cơ quan thuế có thông báo trước khi tạm hoãn xuất cảnh

Theo Cục Thuế, việc tạm hoãn xuất cảnh không được thực hiện đột ngột.

Trước khi áp dụng biện pháp này, cơ quan thuế sẽ phối hợp với chính quyền địa phương xác minh tình trạng hoạt động của người nộp thuế; gửi thông báo nợ thuế qua email, điện thoại và tài khoản thuế điện tử; gửi thông báo dự kiến áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh trước 30 ngày; đồng thời công khai thông tin trên cổng thông tin điện tử của ngành Thuế.

Sau thời hạn 30 ngày kể từ khi gửi thông báo, nếu người nộp thuế không hoàn thành nghĩa vụ hoặc không làm việc với cơ quan thuế thì quyết định tạm hoãn xuất cảnh mới được ban hành.

Theo số liệu của Cục Thuế, đến nay đã có hơn 105.000 người nộp thuế bị thông báo tạm hoãn xuất cảnh với tổng số tiền nợ trên 61.000 tỉ đồng. Cơ quan thuế cũng đã thu hồi được hơn 4.000 tỉ đồng tiền nợ thuế từ khoảng 13.000 người thuộc diện áp dụng biện pháp này.

Cách tự kiểm tra trước khi ra sân bay

Để tránh gặp rắc rối vào phút cuối, người dân nên chủ động kiểm tra tình trạng nghĩa vụ thuế trước các chuyến đi nước ngoài.

Người nộp thuế có thể đăng nhập ứng dụng eTax Mobile hoặc tài khoản thuế điện tử để tra cứu các khoản nợ thuế, thông báo từ cơ quan thuế và tình trạng thực hiện nghĩa vụ tài chính.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên cập nhật chính xác số điện thoại, email và địa chỉ liên hệ với cơ quan thuế để bảo đảm nhận được các cảnh báo điện tử.

Đối với các hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, cần thực hiện đầy đủ thủ tục chấm dứt hoạt động, đóng mã số thuế hoặc thông báo thay đổi địa chỉ theo quy định nhằm tránh bị xác định là "không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký".

Theo cơ quan thuế, người nộp thuế hiện có thể nhận cảnh báo qua nhiều nền tảng điện tử như eTax Mobile, email và tài khoản thuế điện tử. Việc thường xuyên kiểm tra các kênh thông tin này sẽ giúp người dân chủ động xử lý các khoản nợ thuế hoặc các vấn đề phát sinh trước khi thực hiện thủ tục xuất cảnh.