“Ngược chiều bình an” trên hành trình xuyên Việt: Tri ân những người đi về phía lửa

VHO - Từ ngày 17.7 đến 8.8.2026, Nhà hát Kịch Việt Nam dự kiến thực hiện chuyến lưu diễn xuyên Việt với 18 đêm diễn vở kịch "Ngược chiều bình an" tại nhiều tỉnh, thành phố. Không chỉ là hành trình đưa một tác phẩm sân khấu đến gần hơn với công chúng mà đây còn là lời tri ân tới những người đã lựa chọn đi về phía hiểm nguy để bảo vệ bình yên của nhân dân.

Nằm trong kế hoạch hoạt động nghệ thuật năm 2026, chuyến lưu diễn thể hiện nỗ lực của Nhà hát Kịch Việt Nam trong việc mở rộng không gian biểu diễn, phát triển khán giả và đưa những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật đến với công chúng tại các địa phương.

Chương trình được tổ chức nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2026), hướng tới tri ân các Anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình có công với cách mạng; đồng thời tưởng nhớ những chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã anh dũng hy sinh khi làm nhiệm vụ.

Hành trình nghệ thuật nối dài mạch nguồn tri ân

Nếu trong chiến tranh, sự hy sinh của người lính gắn với cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do và bảo vệ Tổ quốc, thì trong đời sống hòa bình hôm nay vẫn có những người hằng ngày phải đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân.

Các chiến sĩ phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là những người như thế. Khi mọi người tìm cách rời khỏi nơi nguy hiểm, họ lại lao vào giữa khói lửa; đặt sự an toàn của bản thân phía sau trách nhiệm cứu người và bảo vệ cộng đồng.

Từ mạch cảm hứng đó, Nhà hát Kịch Việt Nam lựa chọn Ngược chiều bình an làm tác phẩm xuyên suốt hành trình lưu diễn tháng 7 và tháng 8. Mỗi đêm diễn mở ra không gian tưởng nhớ, để khán giả nhìn lại những hy sinh thầm lặng và cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của cuộc sống bình yên.

Theo kế hoạch dự kiến, hành trình bắt đầu tối 17.7 tại Gia Lai, đi qua nhiều địa phương thuộc Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ và duyên hải miền Trung như: Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đồng Nai, TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang, Cần Thơ, Khánh Hòa, Quảng Ngãi… trước khi khép lại tại TP. Đà Nẵng vào tối 8.8.2026.

Với 18 đêm diễn kéo dài hơn 3 tuần, khoảng cách di chuyển lớn và các điều kiện sân khấu khác nhau, chuyến lưu diễn đặt ra yêu cầu cao đối với công tác tổ chức, kỹ thuật và sức bền của nghệ sĩ. Đây cũng là minh chứng cho nỗ lực chủ động tìm đến khán giả của Nhà hát Kịch Việt Nam, thay vì chỉ duy trì biểu diễn tại sân khấu cố định.

Đi về phía hiểm nguy để giữ bình an

Vở kịch lấy cảm hứng từ câu chuyện có thật về sự hy sinh của ba cán bộ, chiến sĩ cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong vụ hỏa hoạn tại Hà Nội năm 2022.

Từ một sự kiện khiến xã hội xúc động, tác giả Thiên Ân và ê kíp Nhà hát Kịch Việt Nam đã xây dựng câu chuyện về những người lính cứu hỏa thường xuyên đứng trước ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Sức gợi mở của tác phẩm trước hết nằm ở tên gọi. Ngược chiều bình an khắc họa hành trình trái ngược với bản năng thông thường: Khi mọi người tìm đường thoát khỏi hiểm nguy, người lính cứu hỏa lại chạy về phía ngọn lửa. Họ đi ngược chiều dòng người, ngược chiều nỗi sợ và chấp nhận rời xa sự an toàn của riêng mình để tìm lại bình an cho người khác.

Vở diễn không chỉ khắc họa lòng quả cảm mà còn đưa khán giả đến gần hơn với những con người bình dị phía sau bộ quân phục. Họ cũng có gia đình, tình yêu, những ước mơ đời thường và cả nỗi lo trước mỗi lần nhận nhiệm vụ. Chính sự bình dị ấy làm cho lựa chọn dấn thân và sự hy sinh trở nên chân thực, giàu sức lay động.

Tác phẩm không sa vào minh họa hay ngợi ca một chiều. Người chiến sĩ được đặt trong sự giằng co giữa trách nhiệm và nỗi sợ, giữa khát vọng trở về với gia đình và mệnh lệnh cứu người. Qua đó, lòng dũng cảm hiện lên không phải ở việc con người không biết sợ, mà là dù biết rõ hiểm nguy vẫn lựa chọn bước tới.

Từ câu chuyện về một lực lượng đặc thù, Ngược chiều bình an còn gợi suy ngẫm về trách nhiệm công dân, ý thức phòng cháy và sự tuân thủ những quy định an toàn. Thông điệp giáo dục được chuyển tải qua số phận và cảm xúc của nhân vật, thay vì những lời cảnh báo khô cứng.

Dấu ấn sáng tạo và trách nhiệm đưa sân khấu đến công chúng

Ngược chiều bình an do NSƯT Kiều Minh Hiếu, Giám đốc Nhà hát Kịch Việt Nam làm đạo diễn và chỉ đạo nghệ thuật. Kịch bản của tác giả Thiên Ân; trợ lý đạo diễn là nghệ sĩ Thế Nguyên.

Không gian sân khấu được xây dựng bằng những khối kim loại, cầu thang, bục cao và đường nét tạo hình gợi liên tưởng đến công trình đô thị, hiện trường hỏa hoạn. Những gam đỏ, cam của lửa được đặt trong tương phản với ánh sáng xanh lạnh, tạo nên bầu không khí căng thẳng và những khoảng lặng nội tâm.

Ánh sáng, màn hình sân khấu, khói, âm nhạc và chuyển động hình thể được kết hợp nhằm tái hiện sự khốc liệt của môi trường làm nhiệm vụ. Trang phục bảo hộ, mũ, dây đai cùng đội hình chiến sĩ không chỉ tăng tính chân thực mà còn giúp khán giả cảm nhận áp lực và hiểm nguy mà lực lượng cứu hỏa phải đối mặt.

Ngọn lửa trên sân khấu vì thế vừa là hiểm họa hữu hình, vừa trở thành phép thử đối với lòng can đảm, tình đồng đội và ý thức trách nhiệm. Bên cạnh những phân đoạn gấp gáp, quyết liệt, vở diễn dành những khoảng lặng để nhân vật bộc lộ tình cảm, giúp người xem cảm nhận rõ hơn cái giá của sự bình yên.

Tham gia vở diễn có các nghệ sĩ Diễm Hương, Tô Dũng, NSƯT Dũng Nam, Thế Nguyên, Thanh Hương, Ba Duy, Hồng Quang, Quang Đạo, Vũ Tuấn... Sự phối hợp giữa các thế hệ diễn viên tạo nên một thế giới nhân vật đa chiều, trong đó người lính cứu hỏa được nhìn từ các mối quan hệ gia đình, đồng đội và cộng đồng.

Điều đọng lại không chỉ là khoảnh khắc những chiến sĩ lao vào biển lửa, mà còn là hình ảnh những con người đặt sự sống của người khác lên trước sự an toàn của bản thân. Vở diễn không khai thác sự hy sinh để tô đậm bi kịch, mà hướng tới khơi dậy lòng biết ơn, niềm trân trọng và trách nhiệm gìn giữ sự bình yên chung.

Chuyến lưu diễn cũng tiếp tục cụ thể hóa định hướng đổi mới hoạt động của Nhà hát Kịch Việt Nam. Bên cạnh biểu diễn tại sân khấu Nhà hát Kịch Việt Nam (số 1 Tràng Tiền, Cửa Nam, Hà Nội), Nhà hát chủ động mở rộng địa bàn, đưa những tác phẩm được đầu tư bài bản đến với nhiều tầng lớp công chúng.

Việc biểu diễn tại nhiều loại hình không gian, từ nhà văn hóa, trung tâm hội nghị đến nhà hát, nhà thi đấu, đòi hỏi ê kíp phải linh hoạt trong tổ chức cảnh trí, âm thanh, ánh sáng và kỹ thuật sân khấu nhưng vẫn bảo đảm chất lượng nghệ thuật.

Hành trình xuyên Việt của Ngược chiều bình an vì vậy không đơn thuần là đưa một vở diễn đến nhiều tỉnh, thành, mà còn thể hiện trách nhiệm của một đơn vị nghệ thuật quốc gia trong phục vụ Nhân dân, giáo dục truyền thống và lan tỏa những giá trị nhân văn.

Qua câu chuyện của những chiến sĩ cứu hỏa, tác phẩm gửi đến công chúng một thông điệp giản dị nhưng sâu sắc: Bình yên không tự nhiên mà có. Đằng sau cuộc sống thường nhật là sự tận tụy, dấn thân và đôi khi là sự hy sinh của những con người âm thầm đi về phía hiểm nguy.