“Hẹn ước mùa sau” - khi hội họa vượt khỏi hình tướng để chạm tới trực nhận

VHO - Gần 70 tác phẩm hội họa thực hiện trên chất liệu da bò của hoạ sĩ Trịnh Thắng đã chính thức ra mắt công chúng trong triển lãm “Hẹn ước mùa sau” tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam, 16 Ngô Quyền, Hà Nội.

 Đây được xem là một thử nghiệm hiếm gặp trong thực hành hội họa đương đại tại Việt Nam, khi da bò được sử dụng làm nền vẽ chính cho một triển lãm quy mô lớn.

Với đặc tính thấm, loang và biến đổi không lặp lại, chất liệu da bò đòi hỏi người nghệ sĩ phải làm chủ nét cọ trong trạng thái tập trung tuyệt đối, không do dự và không sửa chữa. Theo ê-kíp thực hiện, mỗi tác phẩm là một quá trình sáng tạo mang tính trực giác mạnh mẽ, nơi người vẽ buộc phải đi tới cùng với cảm xúc và lựa chọn của mình.

“Hẹn ước mùa sau” tiếp nối hành trình nghệ thuật của hoạ sĩ Trịnh Thắng sau các triển lãm “Vô”, “Rung động từ hư vô” và “Hơi thở Bồ Đề”. Nếu ở các giai đoạn trước, hình tượng và pháp tướng vẫn đóng vai trò như một “cánh cửa” dẫn dắt người xem, thì ở triển lãm lần này, tác giả chủ động phá bỏ mọi dấu hiệu nhận diện quen thuộc để đưa người xem đến trạng thái “trực nhận” thay vì chỉ quan sát bằng thị giác.

Chia sẻ về chủ đề triển lãm, hoạ sĩ Trịnh Thắng cho biết “mùa sau” không mang ý nghĩa thời gian, mà là một chặng tiếp nối của tâm thức. Theo ông, đó là lời nhắn gửi dành cho những người đang trên hành trình sáng tạo và khám phá bản thể: “Cứ bước. Bước tiếp. Rồi thấy!”.

Họa sĩ cũng tiết lộ, bộ tranh ngựa “Hồng hoang mã tánh” ra mắt vào tháng 3.2026 được thực hiện ngay sau loạt tranh da của “Hẹn ước mùa sau”, như một trạng thái “bung mở” cuối cùng, nơi mọi ràng buộc được buông xuống để hướng tới sự tự do và hồn nhiên của bản thể.

Trong lịch sử mỹ thuật, da động vật từng xuất hiện dưới dạng parchment hay vellum trong hội họa cổ điển. Tuy nhiên, việc sử dụng trực tiếp da bò cho gần 70 tác phẩm khổ lớn trong một triển lãm cá nhân vẫn là điều hiếm thấy ở Việt Nam.

Với hoạ sĩ Trịnh Thắng, đây không đơn thuần là lựa chọn chất liệu, mà còn là một “duyên khởi” mang tính tinh thần. Ông cho biết, khi được tặng những tấm da bò, ông đã phát nguyện thực hiện bộ tranh với tinh thần hướng tới sự linh thiêng, an lành và chuyển hóa.

Nhận xét về triển lãm, hoạ sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam cho biết: "Trịnh Thắng luôn theo đuổi những ý tưởng khác biệt và liên tục tạo ra các thử nghiệm mới trong hội họa".

Theo hoạ sĩ Lương Xuân Đoàn, loạt tranh trên da bò lần này giống như “một bộ gõ mang khúc điệu như bùa chú”, tạo nên những va đập mạnh về thị giác và cảm xúc đối với người xem.

Một điểm đặc biệt khác của “Hẹn ước mùa sau” nằm ở phương pháp sáng tác mang tính thực hành và cộng hưởng tập thể. Hoạ sĩ Trịnh Thắng trực tiếp phác thảo, hoàn thiện tổng thể các tác phẩm, trong khi các học trò tham gia vào những lớp màu đầu tiên như một phần của quá trình thực hành nghệ thuật.

Hầu hết các tác phẩm được hoàn thành trong một ngày, không sửa chữa hay quay lại, như một cam kết đi tới tận cùng của cảm xúc sáng tạo.

Theo quan niệm của tác giả, hội họa ở đây không còn dừng lại ở vai trò biểu đạt hình ảnh, mà trở thành một dạng “pháp tu”, nơi người nghệ sĩ buông bỏ cái tôi cá nhân để hướng tới trạng thái tự do, hồn nhiên và hạnh phúc của bản nguyên.

Triển lãm diễn ra tại Nhà Triển lãm Mỹ thuật Việt Nam từ ngày 10.5.2026 đến 26.5.2026 và tiếp tục tại Trung tâm Văn hoá Nghệ thuật từ ngày 29.5.2026 đến 21.6.2026.