Phiên chợ “chạy” cùng bình minh

VHO - Trời chưa tỏ sáng, những chiếc thúng chai đã nối nhau vào bờ, theo sau là bước chân người gánh cá, tiếng gọi nhau và những cuộc ngã giá ngay trên cát. Từ chợ cá Tam Tiến đến vùng biển Bình Minh, phiên chợ sớm mở ra một lát cắt sinh động của đời sống làng biển Đà Nẵng. Mỗi nơi có một câu chuyện riêng, nhưng cùng chung nhịp mưu sinh theo con nước, mùa cá và nắng gió.

Khoảng 4 giờ sáng, bãi biển Tam Tiến đông dần. Những chiếc thúng chai từ ngoài tàu tiến vào mép nước; cá, tôm, mực được đưa lên bờ, phân loại rồi bán ngay trên cát. Người gánh cá, thương lái và lao động phụ trợ tranh thủ từng khoảng thời gian ngắn trước lúc nắng lên. Đó là nhịp gấp gáp của phiên chợ “chạy” cùng bình minh.

Với những người gắn bó với vùng bãi ngang, nhìn sóng, ngóng tàu cũng là chờ một chuyến biển trở về. Khi các thúng chai trung chuyển hải sản cập bờ, công việc mua bán mới thực sự vào nhịp.

Ở Tam Tiến, xã Tam Xuân, phiên chợ sớm gắn liền với nghề khai thác của cộng đồng bãi ngang. Người đưa cá, người phân loại, người thu mua, người vận chuyển; mỗi công đoạn tiếp nối nhau trong quãng thời gian ngắn ngủi của buổi chợ.

Từng rổ cá vừa được đưa lên cát đã nhanh chóng qua tay người mua. Việc phân loại, chọn cá và ngã giá diễn ra ngay giữa những quang gánh, thau rổ còn vương nước biển.

Giữa tàu và bờ là quãng đường ngắn nhưng không dễ đi qua khi sóng lớn. Cái “chạy” của chợ cá không chỉ ở bước chân vội: Mỗi chuyến thúng đến sớm hay muộn đều ảnh hưởng đến nhịp đưa cá lên bãi, mua bán và vận chuyển.

Giữa tiếng sóng và tiếng gọi nhau vẫn có những khoảnh khắc đời thường. Trên cùng một bãi cát, nhịp lao động xen với những phút gia đình gặp gỡ, trò chuyện sau chuyến ra khơi. 

Không phải lúc nào bãi cá cũng tấp nập. Có khi người mua, người gánh cá phải đứng đợi thúng cập bờ. Với những lao động sống theo chuyến cá, công việc và thu nhập còn phụ thuộc vào thời tiết, mùa biển.

Khi nắng lên, phiên chợ dần vãn. Những người phụ nữ tranh thủ tính toán tiền hàng, công cán, rồi tiếp tục đưa cá đến các chợ dân sinh.

Khi phiên chợ vãn, công việc của người đi biển chưa dừng lại. Những mắt lưới được gỡ, kiểm tra, vá sửa để chuẩn bị cho chuyến ra khơi tiếp theo.

Bên những chiếc thúng chai nằm trên cát, ngư dân lại tỉ mẩn với dây câu, mái chèo và dụng cụ đánh bắt. Phía sau nhịp mua bán buổi sớm là một vòng chuẩn bị âm thầm cho ngày đi biển kế tiếp.

Sau khi rời bãi, một phần hải sản tiếp tục đi vào các công đoạn chế biến. Những mẻ ruốc, cá cơm được lựa chọn, sơ chế rồi phơi khô hoặc làm mắm tùy nguyên liệu, thời tiết và cách làm của từng hộ. Công việc đòi hỏi sự quen tay để giữ chất lượng sản phẩm.

Ở vùng biển Bình Minh, nay thuộc xã Thăng An, nghề hấp cá và phơi cá tiếp nối sinh kế sau mỗi chuyến biển. Cá được làm sạch, xếp phên, đưa vào hấp rồi hong, phơi; cũng có những mẻ được sơ chế để phơi trực tiếp. Từ lò hấp đến giàn phơi, mọi công đoạn đều gắn với mùa cá, nắng, gió và kinh nghiệm của người làm nghề.

Từ Tam Tiến đến Bình Minh, mỗi bãi cá, mỗi nghề chế biến góp thêm một lát cắt về cuộc mưu sinh của cư dân biển xứ Quảng.

Kế hoạch số 499/KH-UBND ngày 28.9.2026 của UBND TP. Đà Nẵng về phát triển du lịch trọng điểm khu vực phía Nam giai đoạn 2026-2030 định hướng hình thành những chương trình gắn với thiên nhiên, cộng đồng và đời sống bản địa, trong đó chợ cá Tam Tiến, xã Tam Xuân là một trong những điểm đến nằm trong phạm vi định hướng này.

Sức hấp dẫn của những làng biển trước hết nằm ở nhịp sống thực. Giữ được nhịp sống ấy cũng là giữ bản sắc cho những trải nghiệm du lịch tương lai.