Quảng Ninh: Từ cảng Con Ong - Hòn Nét đến tầm nhìn trung tâm kinh tế biển phía Bắc

VHO - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Bùi Văn Khắng vừa chủ trì buổi làm việc với ông Eric R. Dawicki, Chủ tịch, Giám đốc Viện Nghiên cứu Hàng hải Đông Bắc Mỹ (Hoa Kỳ), nhằm trao đổi về định hướng triển khai đầu tư cảng Con Ong - Hòn Nét.

Trong tiến trình tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng hiện đại, Quảng Ninh đang cho thấy một tư duy nhất quán và có chiều sâu: lấy kinh tế biển làm trục động lực, từ đó kiến tạo hệ sinh thái tăng trưởng mới mang tính liên ngành, liên vùng và hội nhập toàn cầu.

Dự án cảng Con Ong - Hòn Nét, được Quảng Ninh xác định là một “nút mở” chiến lược trong toàn bộ cấu trúc phát triển ấy.

Sự hiện diện của một tổ chức nghiên cứu hàng hải hàng đầu Hoa Kỳ cho thấy dự án đã vượt ra khỏi phạm vi một đề xuất kỹ thuật, trở thành một cấu phần trong kết nối kinh tế xuyên Thái Bình Dương.

Trong quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam, khu vực cảng Con Ong - Hòn Nét được xác định là cảng biển nhóm 1, hội tụ những lợi thế tự nhiên hiếm có: độ sâu khoảng -9,1m, nằm trong vùng kín gió của Vịnh Bái Tử Long, ít bị sa bồi.

Những điều kiện này không chỉ thuận lợi cho hoạt động bốc xếp, trung chuyển hàng hóa, mà còn giúp giảm đáng kể chi phí duy tu, nâng cao hiệu quả khai thác dài hạn, một yếu tố then chốt trong cạnh tranh cảng biển toàn cầu.

Nhìn từ góc độ phát triển kinh tế, việc Quảng Ninh xác định kinh tế biển là một trong những động lực tăng trưởng bền vững phản ánh sự chuyển dịch từ mô hình “khai thác tài nguyên” sang “tối ưu hóa không gian kinh tế”.

Cảng Con Ong - Hòn Nét được đặt vào vị trí trung tâm của chiến lược này, với định hướng đầu tư theo mô hình PPP, nhằm huy động nguồn lực xã hội và quốc tế, đồng thời đảm bảo tính linh hoạt trong quản trị và vận hành.

Điểm đáng chú ý là Quảng Ninh đang chủ động kiến tạo một hệ sinh thái kinh tế biển đa ngành, trong đó cảng biển đóng vai trò hạt nhân, kéo theo sự phát triển của logistics, công nghiệp sạch, dịch vụ giá trị gia tăng và các chuỗi cung ứng liên vùng.

Việc bố trí không gian hậu cần cảng, phân khu chức năng theo hướng ưu tiên dịch vụ cho thấy một tầm nhìn đã vượt khỏi tư duy hạ tầng thông thường.

Với vị trí chiến lược đặc biệt, cảng Con Ong - Hòn Nét có khả năng kết nối thuận lợi với hầu hết các khu vực của Việt Nam.

Thời gian qua, Quảng Ninh đã ưu tiên nguồn lực để phát triển hệ thống cao tốc liên thông với các sân bay, cửa khẩu quốc tế và trung tâm kinh tế - công nghiệp của vùng Bắc Bộ; đồng thời quy hoạch tuyến đường sắt kết nối trực tiếp tới cảng.

Đây là cách tiếp cận đồng bộ, đặt cảng biển trong một mạng lưới logistics đa phương thức, gia tăng năng lực cạnh tranh ở cấp độ quốc gia.

Tại cuộc họp, trên cơ sở các quy hoạch hiện hành, các sở, ngành và Viện Nghiên cứu Hàng hải Đông Bắc Mỹ đã phân tích sâu các tiềm năng, lợi thế, đồng thời đề xuất các giải pháp thu hút đầu tư theo hình thức PPP.

Việc đặt trọng tâm vào logistics, công nghiệp sạch và dịch vụ cho thấy định hướng phát triển đã tiệm cận với các mô hình cảng biển tiên tiến trên thế giới.

Ông Eric R. Dawicki đề nghị được nghiên cứu đầu tư xây dựng cảng Con Ong - Hòn Nét theo hướng toàn cầu, trở thành cảng biển đồng bộ, hiện đại hàng đầu Việt Nam, là cửa ngõ quan trọng trong thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Đề xuất này, nếu được hiện thực hóa, sẽ đưa Quảng Ninh trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng xuyên Thái Bình Dương, nơi các dòng chảy hàng hóa, vốn và công nghệ hội tụ.

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Văn Khắng yêu cầu các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với Viện Nghiên cứu Hàng hải Đông Bắc Mỹ để cụ thể hóa các ý tưởng, tiếp tục nghiên cứu phương án đầu tư.

“Cần xác định rõ chức năng, mục tiêu, quy mô, phân khu chi tiết, công trình công năng, quỹ đất bố trí… để lấy cơ sở lập quy hoạch, lựa chọn các hình thức đầu tư”, ông nhấn mạnh.

Ông cũng yêu cầu trong quá trình triển khai phải xây dựng lộ trình, tiến độ cụ thể; đánh giá kỹ hiện trạng khu vực, các dự án đã và đang chuẩn bị đầu tư, bổ sung hạ tầng giao thông kết nối. Đồng thời xác định rõ hệ thống luồng tuyến, hậu cần cảng và chức năng sử dụng đất.

Những yêu cầu này cho thấy sự thận trọng cần thiết trong một dự án có quy mô và tác động lớn, đồng thời phản ánh kinh nghiệm quản trị phát triển mà Quảng Ninh đã tích lũy trong nhiều năm.

Đối với đề xuất từ phía Viện Nghiên cứu Hàng hải Đông Bắc Mỹ, Chủ tịch Bùi Văn Khắng hoàn toàn đồng tình, thống nhất.

Ông đề nghị Viện tiếp tục nghiên cứu, sớm triển khai các chủ trương đầu tư cảng Con Ong - Hòn Nét theo hướng toàn cầu, trở thành cảng biển đồng bộ, hiện đại hàng đầu Việt Nam.

Điều này sẽ góp phần quan trọng trong hiện thực hóa các hợp tác, hiệp định quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.

Quảng Ninh khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành cùng nhà đầu tư, hỗ trợ tối đa về thủ tục hành chính, hoàn thiện hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi nhất để thúc đẩy dự án.

Từ góc nhìn chiến lược, câu chuyện cảng Con Ong - Hòn Nét phản chiếu rõ nét hành trình chuyển mình của Quảng Ninh: từ một địa phương dựa vào khai thác than, trở thành cực tăng trưởng năng động của miền Bắc.

Hạ tầng giao thông hiện đại, môi trường đầu tư thông thoáng, năng lực quản trị địa phương được nâng cao, tất cả đang hội tụ để đưa Quảng Ninh tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển và cửa ngõ giao thương quốc tế của khu vực phía Bắc.

Cảng Con Ong - Hòn Nét, nếu được triển khai đầu tư, xây dựng đúng tầm, sẽ là điểm tựa để Quảng Ninh định hình vai trò mới trong bản đồ kinh tế Việt Nam và khu vực: một trung tâm logistics, một đầu mối thương mại quốc tế và xa hơn, một cực tăng trưởng có khả năng dẫn dắt cả vùng Bắc Bộ trong kỷ nguyên kinh tế biển.