Nông nghiệp Lân Phong chuyển từ tự phát sang liên kết chuỗi

VHO - Không còn cảnh sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, nông nghiệp tại xã Lân Phong (Quảng Ngãi) đang chuyển mình mạnh mẽ theo hướng liên kết, quy mô và hiệu quả. Những cánh đồng mẫu lớn dần hình thành, kéo theo sự thay đổi căn bản trong tư duy làm kinh tế của người nông dân.

Thay đổi từ tư duy đến hành động

Trong nhiều năm, sản xuất nông nghiệp tại Lân Phong chủ yếu mang tính tự phát, mỗi hộ một cách làm, thiếu sự đồng bộ về giống, kỹ thuật và đặc biệt là đầu ra sản phẩm. Điều này khiến năng suất không ổn định, chất lượng nông sản không đồng đều, thường xuyên rơi vào tình trạng “được mùa mất giá”.

Bước ngoặt đến khi địa phương triển khai các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Người dân không còn sản xuất riêng lẻ mà tham gia vào các tổ hợp tác, hợp tác xã, cùng tuân thủ quy trình kỹ thuật chung, sử dụng giống chất lượng cao và đặc biệt là được đảm bảo đầu ra.

Cánh đồng Rẫy, thôn Thạch Thang là một minh chứng rõ nét. Với quy mô 13ha lạc, 77 hộ dân đã cùng tham gia vào dự án liên kết chuỗi giá trị. Nhờ được hỗ trợ 50% chi phí vật tư đầu vào và tiếp cận kỹ thuật canh tác tiên tiến, năng suất lạc năm nay tăng đáng kể, chất lượng hạt đồng đều, mẫu mã đẹp hơn hẳn so với trước đây.

Bà Đỗ Thị Liên chia sẻ rằng trước kia tự làm, tự mua giống nên hiệu quả không cao, chất lượng không đảm bảo. Từ khi tham gia mô hình, được cấp giống đạt chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật cụ thể, cây lạc phát triển tốt hơn, năng suất cao hơn, mang lại niềm tin rõ rệt.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Hiển cho biết những năm trước, giống lạc thường bị thoái hóa, hạt nhỏ, tỷ lệ đậu thấp. Nhưng năm nay, nhờ giống mới được hỗ trợ, cây sinh trưởng khỏe, quả đều, đẹp, cho năng suất vượt trội.

Cơ giới hóa – chìa khóa nâng cao hiệu quả

Không chỉ dừng lại ở cây lạc, mô hình liên kết sản xuất lúa tại Lân Phong cũng đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Với quy mô lên đến 32ha, thu hút khoảng 500 hộ dân tham gia, đây là vùng sản xuất lúa tập trung lớn của địa phương.

Điểm nổi bật của mô hình này là việc áp dụng cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất. Từ khâu làm đất, gieo sạ đến thu hoạch đều được thực hiện bằng máy móc, giúp giảm đáng kể chi phí lao động, rút ngắn thời gian canh tác và hạn chế thất thoát sau thu hoạch.

Bên cạnh đó, việc sử dụng giống lúa chất lượng cao, kết hợp với quy trình canh tác khoa học đã giúp năng suất tăng lên rõ rệt. Người dân không chỉ thu hoạch được nhiều hơn mà còn bán được giá cao hơn nhờ chất lượng sản phẩm được đảm bảo.

Bà Phạm Thị Thú cho biết, nhờ được hỗ trợ giống và phân bón, bà con nông dân có thêm điều kiện đầu tư chăm sóc ruộng lúa. Kết quả là vụ mùa năm nay đạt năng suất cao, bà con phấn khởi vì vừa được mùa, vừa được giá.

Đáng chú ý, việc liên kết với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm đã giúp người dân không còn lo lắng về đầu ra. Tình trạng thương lái ép giá gần như không còn, thay vào đó là các hợp đồng thu mua ổn định, minh bạch, tạo niềm tin cho nông dân yên tâm sản xuất.

Vai trò “nhạc trưởng” của hợp tác xã

Để vận hành hiệu quả các mô hình liên kết với hàng trăm hộ dân tham gia, vai trò của hợp tác xã và chính quyền địa phương là không thể thiếu. Hợp tác xã Nông nghiệp Đức Phong chính là “mắt xích” quan trọng, kết nối các bên trong chuỗi giá trị.

Không chỉ cung cấp giống, vật tư và tổ chức tập huấn kỹ thuật, hợp tác xã còn chủ động tìm kiếm đối tác, ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm. Đây được xem là yếu tố then chốt, quyết định sự thành công của mô hình.

Ông Nguyễn Thanh Châu, Giám đốc hợp tác xã Nông nghiệp Đức Phong, xã Lân Phong, cho biết điều quan trọng nhất trong liên kết sản xuất không chỉ là đầu vào mà chính là đầu ra. Hợp tác xã luôn nỗ lực tìm kiếm doanh nghiệp để liên kết tiêu thụ, đảm bảo sản phẩm của người dân được bán với giá hợp lý, ổn định.

Song song đó, chính quyền địa phương cũng đóng vai trò định hướng và hỗ trợ. Việc xây dựng bản đồ thổ nhưỡng, xác định vùng sản xuất phù hợp với từng loại cây trồng giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất.

Ông Nguyễn Ngọc Tưởng, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết địa phương đang tập trung phát triển các mô hình nông nghiệp gắn với điều kiện tự nhiên. Đồng thời, tăng cường kết nối với các doanh nghiệp để xây dựng chuỗi tiêu thụ bền vững, tạo nền tảng cho nông dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Những thay đổi trong phương thức sản xuất đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thu nhập của người dân tăng lên, đời sống được cải thiện. Quan trọng hơn, người nông dân đã thay đổi tư duy, từ sản xuất tự phát sang sản xuất theo kế hoạch, theo nhu cầu thị trường.

Việc tham gia vào các mô hình liên kết cũng giúp người dân nâng cao kiến thức, tiếp cận khoa học kỹ thuật và từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động sản xuất. Đây là yếu tố then chốt để nông nghiệp phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mô hình còn góp phần tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Người dân cùng nhau sản xuất, cùng chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên sức mạnh tập thể.

Từ những kết quả đạt được, có thể thấy mô hình liên kết “4 nhà” đang mở ra hướng đi bền vững cho nông nghiệp Lân Phong. Việc mở rộng quy mô, đa dạng hóa cây trồng và tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ là những bước đi tiếp theo.