Mở rộng liên kết, tạo sức bật cho Công thương miền Bắc

VHO - Ngày 2.10, tại Hải Phòng, Bộ Công thương phối hợp với UBND TP. Hải Phòng tổ chức Hội nghị ngành Công thương 15 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc lần thứ XII năm 2026.

Hội nghị có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Công thương Lương Hoàng Thái, lãnh đạo UBND TP. Hải Phòng, lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Công thương, lãnh đạo Sở Công thương 15 tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc cùng đông đảo doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp, thương mại, năng lượng, logistics.

Tăng cường liên kết vùng, tạo động lực mới cho công nghiệp và thương mại 

Hội nghị ngành Công thương tập trung đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và 9 tháng đầu năm 2026, đồng thời nhận diện các điểm nghẽn, thúc đẩy liên kết vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành Công thương.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công thương Lương Hoàng Thái nhấn mạnh: Trong bối cảnh năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, ngành Công thương các địa phương cần chủ động đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả phối hợp và khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của từng địa phương trong liên kết vùng.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái cho rằng, liên kết vùng không chỉ dừng ở việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước, mà cần được cụ thể hóa bằng những chương trình, dự án và cơ chế hợp tác thực chất giữa doanh nghiệp các địa phương. Trong đó, cần tăng cường kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ với doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp đầu chuỗi; gắn vùng nguyên liệu với chế biến và tiêu thụ; kết nối các khu, cụm công nghiệp với hệ thống cảng biển, cửa khẩu và trung tâm logistics.

Đối với hoạt động xuất nhập khẩu, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái lưu ý, các doanh nghiệp đang phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, đặc biệt là các quy định về xuất xứ, tiêu chuẩn môi trường, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Do đó, ngành Công thương địa phương cần đồng hành sát hơn với doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn, đa dạng hóa thị trường và chủ động ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại.

Bên cạnh việc mở rộng xuất khẩu, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái đề nghị các địa phương quan tâm khai thác hiệu quả thị trường trong nước, nhất là tại các trung tâm công nghiệp, đô thị lớn và khu vực cửa khẩu. Việc phát triển hệ thống phân phối, thương mại điện tử, kết nối cung cầu và thúc đẩy tiêu dùng nội địa cần được triển khai đồng bộ, qua đó tạo thêm dư địa cho sản xuất và lưu thông hàng hóa.

“Ba tháng cuối năm có ý nghĩa quyết định đối với việc hoàn thành các mục tiêu năm 2026 và tạo nền tảng cho năm 2027. Vì vậy, các địa phương cần đánh giá sát khả năng thực hiện từng chỉ tiêu, xác định rõ những nhiệm vụ còn khó khăn, những dự án và động lực tăng trưởng cần tập trung trong quý IV; đồng thời đề xuất những giải pháp cụ thể, có khả năng triển khai ngay”, Thứ trưởng Lương Hoàng Thái nhấn mạnh.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị thuộc Bộ Công thương tăng cường phối hợp, trao đổi và giải đáp trực tiếp những kiến nghị của địa phương; những vấn đề vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, tham mưu cấp có thẩm quyền để kịp thời tháo gỡ. Qua đó, tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tăng cường liên kết giữa các địa phương trong khu vực phía Bắc.

Hải Phòng phát huy vai trò đầu mối công nghiệp, logistics

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Hoàng Minh Cường cho rằng: Hoạt động của ngành Công thương tại mỗi địa phương có mối quan hệ chặt chẽ với toàn vùng. Từ nguồn nguyên liệu, năng lượng, sản xuất đến lưu thông và xuất khẩu, nhiều hoạt động đều có sự liên kết qua nhiều địa phương.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, hiệu quả phát triển của khu vực phía Bắc không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực riêng của từng tỉnh, thành phố mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối hạ tầng, thị trường, dữ liệu và chính sách trong toàn vùng.

“TP. Hải Phòng nhận thức rằng vai trò đầu mối chỉ có ý nghĩa khi góp phần giảm chi phí, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh cho cả khu vực”, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng Hoàng Minh Cường nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng cho rằng, sở dĩ đạt được những kết quả trên là nhờ có sự quan tâm, hỗ trợ quan trọng từ Trung ương, sự liên kết giữa các tỉnh, thành phố và đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để Hải Phòng tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, tăng cường kết nối công nghiệp, thương mại và logistics với các địa phương trong khu vực.

Từ thực tiễn đó, ông Hoàng Minh Cường đề nghị Hội nghị tập trung vào những nội dung có thể triển khai ngay sau khi kết thúc, trong đó chú trọng kết nối doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ với các nhà sản xuất lớn; phối hợp xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu; chia sẻ dữ liệu về cung cầu, năng lực logistics và nhu cầu năng lượng; đồng thời phối hợp xử lý các vướng mắc liên tỉnh trong vận chuyển, lưu thông hàng hóa và quản lý thị trường.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng đề nghị các địa phương trao đổi thẳng thắn về cơ chế phối hợp giữa các Sở Công thương khu vực phía Bắc, xác định những chuỗi ngành hàng và tuyến logistics có tiềm năng liên kết, cũng như làm rõ những kiến nghị cần Bộ Công thương và Chính phủ xem xét, giải quyết.

Theo ông Hoàng Minh Cường, để liên kết vùng đi vào thực chất, mỗi nội dung hợp tác cần gắn với cơ quan chủ trì, đơn vị phối hợp và bước triển khai cụ thể. Qua đó, các kết quả của hội nghị có thể chuyển hóa thành những chương trình hợp tác thực chất, mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh đó, liên kết vùng cần gắn với chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, phát triển sản xuất sạch hơn, thương mại điện tử và hệ thống thông tin thị trường; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Liên kết chuỗi phát triển vùng

Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều nội dung có tính thực tiễn cao. Đại diện TP. Bắc Ninh đề cập giải pháp phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực doanh nghiệp và hình thành hệ sinh thái nhà cung ứng. Trong khi đó, Lào Cai tập trung vào phát huy lợi thế “cửa ngõ kép”, phát triển logistics, thương mại biên giới và liên kết vùng.

Đối với Lai Châu, vấn đề phát triển năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng được đặt ra trong mối quan hệ với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Hưng Yên đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các cụm công nghiệp.

Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Amazon Global Selling đề cập cơ hội đưa thương hiệu Việt Nam tiếp cận người tiêu dùng toàn cầu thông qua xuất khẩu trực tuyến. Đại diện doanh nghiệp công nghệ cũng giới thiệu giải pháp tích hợp dữ liệu hàng hóa và logistics, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động thương mại và chuỗi cung ứng...

Các nội dung thảo luận cho thấy yêu cầu liên kết ngành Công thương hiện nay không chỉ dừng ở trao đổi thông tin giữa các địa phương mà cần hướng tới kết nối thực chất giữa vùng nguyên liệu - sản xuất - công nghiệp hỗ trợ - logistics - thương mại - xuất khẩu, qua đó giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. 

Một trong những yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang đồng hành, kiến tạo và hỗ trợ phát triển; lấy doanh nghiệp và hiệu quả của hoạt động sản xuất, kinh doanh làm một trong những trọng tâm của công tác quản lý ngành.

Đối với khu vực miền Bắc, việc tăng cường liên kết giữa 15 tỉnh, thành phố có ý nghĩa đặc biệt trong khai thác lợi thế bổ trợ giữa các địa phương. Trong đó, cần phát huy thế mạnh về công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ, năng lượng, thương mại biên giới, hệ thống cảng biển - logistics, thị trường tiêu dùng và hạ tầng số.

Hội nghị ngành Công thương không chỉ là dịp đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ mà còn mở ra yêu cầu mới về phương thức liên kết vùng. Từ kết nối chính sách đến kết nối hạ tầng, từ liên kết sản xuất đến logistics và thị trường, ngành Công thương khu vực miền Bắc đang đứng trước yêu cầu hình thành những chuỗi giá trị có sức cạnh tranh cao hơn, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của từng địa phương và cả vùng.

Trong khuôn khổ hội nghị, các đơn vị ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm thúc đẩy thương mại điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số, phát triển thị trường và thúc đẩy xuất khẩu. 

Sở Công thương Hải Phòng cũng ký kết hợp tác với các sàn thương mại điện tử và doanh nghiệp công nghệ, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn phát triển kinh doanh trực tuyến, tiếp cận người tiêu dùng trong nước và quốc tế.