618 cuộc thanh tra ngân hàng phát hiện những vấn đề gì?

VHO - 618 cuộc thanh tra trong 7 tháng của năm 2026 phát hiện 562.468 tỉ đồng vi phạm kinh tế, đồng thời chỉ ra những dấu hiệu né giới hạn sở hữu, cấp tín dụng và rủi ro trong tài sản bảo đảm.

Những “kẽ hở” nào đang bị thanh tra ngân hàng chỉ ra?

Từ đầu năm đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai 618 cuộc thanh tra, trong đó đã ban hành kết luận đối với 438 cuộc. Tổng số tiền vi phạm về kinh tế được phát hiện qua thanh tra lên tới 562.468 tỉ đồng.

Đáng chú ý, vấn đề được cơ quan quản lý chỉ ra không chỉ nằm ở những vi phạm cụ thể mà còn ở cách một số tổ chức, cá nhân tìm cách lợi dụng kẽ hở để né các giới hạn pháp luật.

Một dấu hiệu được phát hiện là việc phân tán quyền sở hữu cho nhiều tổ chức, cá nhân nhằm né quy định về giới hạn sở hữu cổ phần tại tổ chức tín dụng.

Ở hoạt động cấp tín dụng, thanh tra phát hiện dấu hiệu né giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng và người có liên quan.

Cơ quan quản lý đồng thời lưu ý rủi ro trong định giá và nhận tài sản bảo đảm, nhất là quyền sử dụng đất, quyền tài sản phát triển dự án.

Một vấn đề khác là việc điều chuyển các khoản cấp tín dụng trong nội bộ hệ thống trước thời điểm thanh tra, kiểm tra, đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt hơn dòng tín dụng và quan hệ giữa các đơn vị trong cùng hệ thống.

Nợ xấu, khách hàng có dư nợ lớn vào “tầm ngắm”

Từ những vấn đề phát hiện qua thanh tra, trọng tâm giám sát của Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hướng vào các khu vực có khả năng phát sinh rủi ro cao.

Cơ quan quản lý tập trung theo dõi nợ xấu và nợ có nguy cơ trở thành nợ xấu, các khách hàng hoặc nhóm khách hàng có biến động dư nợ lớn, cũng như những khách hàng mới thành lập nhưng phát sinh dư nợ lớn.

Việc thực hiện chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, trích lập dự phòng rủi ro, các khoản lãi và phí phải thu lớn cũng nằm trong diện giám sát.

Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn hệ thống ngân hàng đã xử lý khoảng 141.400 tỉ đồng nợ xấu, giảm 17,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xử lý bằng dự phòng rủi ro đạt khoảng 88.000 tỉ đồng, chiếm 62,2% tổng nợ xấu được xử lý.

Đến cuối tháng 6, tỉ lệ nợ xấu nội bảng của hệ thống tổ chức tín dụng ở mức 3,31%, giảm nhẹ so với cuối năm 2025.

Những con số này cho thấy áp lực xử lý nợ xấu vẫn lớn, dù tỷ lệ nợ xấu đã có dấu hiệu giảm.

Từ thanh tra sang cảnh báo sớm và xử lý rủi ro

Cùng với các cuộc thanh tra, Ngân hàng Nhà nước đang tăng cường cơ chế giám sát để phát hiện rủi ro sớm thay vì chỉ xử lý sau khi vi phạm xảy ra.

Từ đầu năm, cơ quan quản lý đã ban hành 83 báo cáo giám sát an toàn vi mô và hơn 150 văn bản cảnh báo, lưu ý đối với các đối tượng thuộc phạm vi quản lý. NHNN cũng ban hành Sổ tay Giám sát an toàn vĩ mô và các ngưỡng giám sát an toàn vĩ mô đối với hệ thống tổ chức tín dụng.

Một hướng đáng chú ý khác là hệ thống quỹ tín dụng nhân dân. NHNN đang triển khai kế hoạch thí điểm phá sản 23 quỹ tín dụng nhân dân trong giai đoạn 2026-2027, chia thành hai đợt, gồm 14 quỹ ở đợt đầu và 9 quỹ ở đợt sau.

Cách tiếp cận này cho thấy hoạt động quản lý không chỉ tập trung vào ngân hàng thương mại mà mở rộng sang việc xử lý những tổ chức tín dụng yếu kém, qua đó hạn chế rủi ro lan truyền trong hệ thống.