“Thật - Giả, Kiểm chứng”: Trang bị kỹ năng nhận diện tin giả trong thời đại AI

VHO - Chương trình “Thật - Giả, Kiểm chứng” sẽ lên sóng lúc 19h55 hằng ngày trên kênh VTV1, đồng thời được phát trên VTVgo và các nền tảng số của Đài Truyền hình Việt Nam.

Chương trình được kỳ vọng góp phần giúp người dân hình thành phản xạ hoài nghi và chủ động kiểm chứng khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.

Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) đã phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam khởi động chiến dịch truyền thông Tin AI? và ra mắt bản tin Thật - Giả, Kiểm chứng.

Chương trình do Ban Thời sự phối hợp với A05 cùng công an các địa phương thực hiện.

Theo ông Nguyễn Thanh Lâm, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, hiện có 4 nguồn tạo ra thông tin sai lệch gồm thông tin do AI tạo ra; thông tin xuất phát từ thuật toán của các nền tảng mạng xã hội; thông tin được lan truyền do người dùng thiếu kỹ năng kiểm chứng và thông tin do các tổ chức, cá nhân cố tình phát tán vì những động cơ riêng. Mỗi nhóm có đặc điểm khác nhau, do đó cần có cách ứng xử phù hợp thay vì đánh đồng.

Trong bối cảnh đó, chương trình Thật - Giả, Kiểm chứng được xây dựng nhằm cung cấp các nội dung xác minh, phân tích những vụ việc được dư luận quan tâm; nhận diện các thủ đoạn tạo dựng, phát tán tin giả. Đồng thời, hướng dẫn người dân kỹ năng kiểm chứng thông tin bằng hình thức trực quan, ngắn gọn và dễ tiếp cận.

Bản tin cũng sẽ thường xuyên cập nhật các vụ việc nổi bật trên không gian mạng, cảnh báo những xu hướng lừa đảo mới, trang bị kiến thức và công cụ giúp người dân chủ động bảo vệ mình trước các nội dung giả mạo do AI và những công nghệ mới tạo ra.

Gói gọn trong thời lượng 5 phút, chương trình được thiết kế với cấu trúc chặt chẽ, đi thẳng vào vấn đề, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin nhanh của khán giả hiện nay. Không chỉ đề cập các thông tin giả mạo hoặc những vấn đề nóng đang bị lan truyền sai lệch, thu hút sự chú ý của dư luận, chương trình còn tập trung phân tích nguồn gốc lan truyền, thủ đoạn giả mạo, đặc biệt là việc lợi dụng công nghệ AI, cũng như những hậu quả có thể để lại.

Đáng chú ý, chương trình sẽ cung cấp các thông tin xác minh và kết luận độc quyền từ A05 cùng công an các địa phương, góp phần bảo đảm thông tin đầu ra an toàn, chính xác. Bên cạnh đó, chương trình cũng dành thời lượng để đưa ra các hướng dẫn, cảnh báo và trang bị những kỹ năng cụ thể, giúp người dân hình thành phản xạ biết hoài nghi và biết cách kiểm chứng khi tiếp cận thông tin trên không gian mạng.

Với mong muốn tạo ra tiết tấu nhanh, hấp dẫn và mang đến nhiều góc nhìn, trong thời gian đầu, chương trình được ưu tiên sản xuất dưới dạng ghi hình hậu kỳ nhằm tận dụng các góc máy mới, đồng thời trau chuốt tối đa về âm thanh và hình ảnh. Tuy nhiên, ê-kíp sản xuất cho biết luôn sẵn sàng phát sóng trực tiếp ngay trong ngày đối với những thông tin nóng, có tính thời sự và cấp thiết.

Không chỉ lên sóng trên truyền hình, Thật - Giả, Kiểm chứng còn được phát triển thành mũi nhọn trên hệ sinh thái đa phương tiện của VTV. Toàn bộ hệ thống các fanpage lớn của Ban Thời sự gồm Thời sự VTV, VTV24, VTV Index và Chuyển động 24h, cũng sẽ góp phần lan tỏa sâu rộng thông điệp chống tin giả trong cộng đồng.

Thông qua chiến dịch truyền thông Tin AI? cùng bản tin Thật - Giả, Kiểm chứng, các đơn vị tổ chức kỳ vọng góp phần hình thành thói quen tiếp cận thông tin chủ động, tỉnh táo và có trách nhiệm; huy động sức mạnh của các cơ quan, doanh nghiệp, nền tảng số và cộng đồng cùng chung tay xây dựng niềm tin số.

Trong thời đại AI, khi ranh giới giữa thật và giả ngày càng khó phân biệt, phản xạ kiểm trước, tin sau được xác định là một kỹ năng thiết yếu, giúp mỗi người chủ động bảo vệ mình và góp phần xây dựng môi trường thông tin an toàn, minh bạch.