“Phép thử” của phim truyền hình Việt

VHO - Trong hành trình tìm kiếm hướng đi mới trước sự thay đổi nhanh chóng của thị hiếu khán giả, phim truyền hình Việt Nam đang mạnh dạn tiếp cận mô hình miniseries như một bước đi mang tính “phép thử”.

 Với thời lượng ngắn, nhịp kể cô đọng và cách tiếp cận nội dung mới mẻ, thể loại này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng kịch bản, làm mới trải nghiệm thưởng thức và từng bước thay đổi diện mạo của phim truyền hình Việt trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Đáp ứng xu hướng thưởng thức nội dung nhanh

Vừa qua, Trung tâm Phim truyền hình (Đài Truyền hình Việt Nam) đã ra mắt dòng phim miniseries với độ dài từ 16-20 tập. Theo ông Đỗ Thanh Hải - Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, đây là những bộ phim được đầu tư bài bản, lựa chọn các đề tài ít được khai thác, thậm chí chưa từng xuất hiện trên màn ảnh nhỏ; đồng thời mạnh dạn thể nghiệm cách kể chuyện mới, xây dựng nhân vật độc đáo, hướng tới việc nâng cao trải nghiệm cảm xúc cho người xem.

Ông Hải cho biết thêm, bối cảnh thị trường và thói quen thưởng thức của khán giả đang thay đổi nhanh chóng, đặt ra yêu cầu truyền hình phải tìm kiếm không gian sáng tạo mới, cũng như mở ra thêm cơ hội cho người làm nghề và nghệ sĩ.

Việc sản xuất các miniseries được xem là một nỗ lực đổi mới nhằm tiệm cận xu hướng thưởng thức nội dung nhanh, song vẫn giữ chân khán giả bằng chiều sâu thông điệp và hình thức thể hiện mới mẻ. Mỗi bộ phim là một thế giới riêng, một câu chuyện được kể gọn gàng, chặt chẽ nhưng đủ sức lay động và để lại dư âm dài lâu.

“Thông qua các dự án miniseries chất lượng cao, truyền hình không chỉ đơn thuần đáp ứng nhu cầu giải trí của khán giả mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh, văn hóa Việt Nam tới khán giả khu vực và quốc tế”, Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam nhấn mạnh.

Với thời lượng ngắn, dòng phim miniseries hướng tới khai thác sâu thân phận và đời sống nội tâm nhân vật trong những không gian cụ thể, cho phép câu chuyện được đào sâu và phát triển trọn vẹn. Qua đó, phim vừa mang tính giải trí vừa phản ánh những chuyển động của xã hội, gắn với sự phát triển của công nghệ và xu hướng tiếp cận nội dung mới của khán giả. Đây cũng là cách để phim truyền hình Việt Nam khẳng định vị trí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt của các nền tảng nội dung.

Trong đợt ra mắt lần này, Đài Truyền hình Việt Nam giới thiệu ba bộ phim miniseries đầu tiên gồm: Đồng hồ đếm ngược (đạo diễn Bùi Tiến Huy); Lời hứa đầu tiên (đạo diễn Nguyễn Đức Hiếu) và Lửa trắng (đạo diễn Bùi Quốc Việt).

Đúng với tinh thần “mới, lạ”, Đồng hồ đếm ngược là một bộ phim tâm lý xã hội có yếu tố siêu thực “tiên phong” lên sóng giờ vàng của VTV, đồng thời gây chú ý với sự xuất hiện của “diễn viên” đặc biệt - chú chó Coddy. Nếu Đồng hồ đếm ngược là hành trình giữa lằn ranh sinh - tử, thì Lời hứa đầu tiên mở ra một thế giới hoàn toàn khác với câu chuyện phía sau đời sống của các hoa hậu - đề tài lần đầu được khai thác trực diện trong phim truyền hình nước nhà.

Cùng thuộc dòng phim miniseries chất lượng, Lửa trắng lại đưa khán giả bước vào thế giới ngầm, nơi các đường dây ma túy vận hành như một tập đoàn đa cấp toàn cầu. Phim lựa chọn lối đi khác biệt khi không sa đà vào những màn truy bắt thuần hành động, mà tập trung đào sâu cuộc chiến âm thầm trong nội tâm con người.

Xem nhanh - xem gọn - xem chọn lọc

Trước đây, phim truyền hình Việt Nam thường gắn với những mô típ quen thuộc, có thời lượng lên tới hàng chục tập, khiến câu chuyện đôi khi bị kéo dài. Cách làm này từng phù hợp với thói quen xem truyền hình theo khung giờ cố định, nhưng lại dần kém hấp dẫn trong bối cảnh khán giả ngày nay quen với nhịp xem nhanh và chủ động lựa chọn nội dung. Với số tập hạn chế, miniseries đáp ứng tốt hơn nhu cầu đó khi câu chuyện đi thẳng vào trọng tâm, giảm thiểu sự lan man và duy trì nhịp độ kịch tính.

Một điểm đáng chú ý của miniseries là tính linh hoạt về đề tài và cách thể hiện. Dòng phim này không phù hợp với những câu chuyện cần thời gian dài để triển khai nhiều tuyến nhân vật song song, mà thường tập trung vào một lát cắt đời sống hoặc một biến cố then chốt.

Theo đó, đề tài cũng dịch chuyển từ việc “kể một cuộc đời” sang “mổ xẻ một vấn đề”. Không chịu áp lực phải kéo dài thời lượng, biên kịch và đạo diễn có điều kiện xây dựng cấu trúc chặt chẽ hơn, phát triển nhân vật có chiều sâu và truyền tải thông điệp rõ ràng.

Tuy vậy, miniseries cũng phản ánh rõ nhịp sống nhanh và tâm lý “xem gọn - xem chọn lọc” của khán giả hiện đại, qua đó đặt ra thách thức lớn nhất ở chất lượng kịch bản. Thời lượng ngắn đòi hỏi câu chuyện phải được tính toán kỹ lưỡng ngay từ đầu, tránh tình trạng mở màn hấp dẫn nhưng kết thúc vội vàng hoặc khiên cưỡng. Bên cạnh đó, nếu chỉ xem miniseries như phiên bản rút gọn của phim dài tập, thiếu tư duy kể chuyện riêng, dòng phim này rất dễ gây thất vọng cho người xem.

Không chỉ đặt ra yêu cầu về sáng tạo, miniseries còn đòi hỏi sự thay đổi trong tư duy sản xuất và quản lý dự án. Với phim dài tập, việc vừa quay vừa phát sóng khá phổ biến, cho phép kịch bản điều chỉnh theo phản ứng của khán giả, thì ngược lại, miniseries cần quá trình tiền kỳ kỹ lưỡng hơn, kịch bản hoàn chỉnh, cấu trúc chặt chẽ và kế hoạch sản xuất rõ ràng trước khi bấm máy. Đây là thách thức không nhỏ, song cũng là cơ hội để phim truyền hình Việt Nam tiếp cận quy trình làm phim chuyên nghiệp, hiện đại hơn.

Có thể khẳng định, miniseries là một phép thử cần thiết của phim truyền hình Việt trong quá trình chuyển mình. Thành công hay không phụ thuộc vào mức độ đầu tư nghiêm túc cho kịch bản, tư duy sáng tạo và chiến lược phát hành phù hợp. Nếu được thực hiện đúng hướng, miniseries sẽ không dừng lại ở một xu hướng nhất thời, mà có thể trở thành “mấu chốt” mới, góp phần nâng cao chất lượng và hình ảnh của phim truyền hình trong mắt khán giả nước nhà.