“Lát cắt” về đời sống của người Tày nơi vùng cao Lào Cai

VHO - Tập 18 của “Gia đình Haha” mở ra “lăng kính” thực tế về đời sống của đồng bào người Tày tại Bản Liền (Lào Cai), nơi những câu chuyện về lòng hiếu thảo và lý tưởng sống vì cộng đồng được bộc bạch một cách tự nhiên qua nếp sinh hoạt thường nhật.

Câu chuyện về văn hóa bản địa

Một buổi tối rộn ràng bắt đầu với việc hoàn thiện “nhà Haha” cho chú mèo Lướng. Những chăm chút tỉ mỉ từ chiếc khăn của anh cả Thuận đến câu đối của hai Thiện, hay chiếc gối của ba Nam là sự trân trọng dành cho “thành viên nhỏ” gắn bó với nếp sống nơi đây.

Thế nhưng đối lập với niềm vui ấy là khoảng lặng nơi gian bếp, khi anh Hà trải lòng về người cha đang mắc bệnh. Trước sự đau đáu của anh Hà về việc phải tìm thuốc Nam để chữa trị cho cha, anh cả Thuận và anh hai Thiện lập tức ngỏ lời hỗ trợ tìm kiếm thuốc từ miền xuôi. Cái vỗ vai an ủi và lời hứa đồng hành lúc này chính là sức mạnh của tình thân, của những người anh em trong gia đình.

Không khí trầm lắng sau những lời tự sự nhanh chóng được sưởi ấm bởi bữa cơm tối quây quần. Qua trò chơi rút gỗ từ bé Thắng, những câu chuyện đời thường được chia sẻ một cách tự nhiên. Từ thắc mắc ngây ngô của con trẻ về vũ trụ đến hồi ức “leo mái nhà, đục lỗ” tìm bạn đời đầy hóm hỉnh của anh Hà, tất cả dệt nên một bức tranh văn hóa vùng cao sống động.

Những nét đặc sắc trong văn hóa bản địa tiếp tục được lồng ghép tinh tế qua bữa sáng. Chị Thông chia sẻ về câu chuyện liên quan đến tiếng gà gáy. Với người Tày, đó không chỉ là đồng hồ báo thức mà còn mang ý nghĩa tâm linh, dự báo điềm lành, điềm dữ.

Cùng với đó, dù dòng chảy của thời đại mới vẫn cứ trôi, nhưng những nét đẹp trong văn hóa truyền thống của người Tày vẫn được gia đình gìn giữ trọn vẹn. Khi út Khánh thắc mắc liệu thế hệ trẻ như bé Thư, bé Thắng có còn tin và áp dụng tục lệ này không, cả anh Hà và chị Thông cùng xác nhận: “Có chứ em, vì nó là truyền thống rồi”.

Câu chuyện về chiếc khăn đội đầu tiếp tục mở ra một nét văn hóa thú vị khác. Chiếc khăn vừa để giữ ấm, tránh bụi, vừa là “tín vật” để các chàng trai trêu ghẹo, tỏ tình cô gái trong những dịp lễ Tết.

Dù đã đồng hành cùng Bản Liền qua nhiều chặng hành trình, nhưng với Gia đình Haha, mỗi câu chuyện văn hóa được hé mở lại giống như một mảnh ghép đầy sắc màu, góp phần dệt nên bức tranh văn hóa vùng Tây Bắc đa dạng và luôn ẩn chứa những điều kỳ diệu chưa bao giờ thôi hấp dẫn.

Lý tưởng sống vì cộng đồng

Sau 6 tháng lên sóng, Gia đình Haha đã đưa gia đình chị Thông đến gần hơn với khán giả. Thế nhưng, trước sự nổi tiếng, những con người Bản Liền ấy vẫn giữ vẹn nguyên sự chân thành, trân trọng những giá trị kết nối cộng đồng hơn là danh lợi.

Khi anh cả Thuận hỏi bé Thư về sự thay đổi cuộc sống sau khi chương trình lên sóng, anh đã “ướm” thử vào tâm trí cô bé một viễn cảnh thường thấy: sự ngưỡng mộ của bạn bè, sự nổi tiếng trên mạng xã hội. Thế nhưng, câu trả lời của cô bé vẫn rất mộc mạc và chân thành.

Cô bé trân trọng sự yêu mến từ mọi người qua Gia đình Haha, nhưng quan trọng hơn hết đối với bé Thư là sự kết nối mà chương trình mang lại.

Sự tử tế ấy còn hiện hữu rõ nét ở những người là trụ cột gia đình. Trên đồi trà Shan tuyết, câu chuyện về lý tưởng sống của chị Thông – một điển hình về phụ nữ dân tộc thiểu số làm kinh tế đã để lại trong khán giả nhiều điều đáng suy ngẫm.

Dù nhận được nhiều lời mời quảng cáo, livestream kiếm thu nhập sau hiệu ứng của Gia đình Haha, chị Thông vẫn kiên quyết từ chối để tập trung xây dựng hợp tác xã bởi: “Nếu làm như thế thì kinh tế của chị có thể hơn người dân ở đây một chút, nhưng mà người dân ở đây thì vẫn dậm chân tại chỗ”.

Đi qua 18 tập, Bản Liền từ một điểm đến trên bản đồ đã trở thành một phần ký ức của các thành viên Gia đình Haha. Những câu chuyện về chiếc khăn trao duyên hay lý tưởng của người phụ nữ Tày một lần nữa khẳng định giá trị cốt lõi của chương trình: đi để hiểu, để thương và để trân trọng những nét đẹp của văn hóa Việt.