Kỳ 1 - Mất sự nghiệp, mất cả niềm tin của công chúng

VHO - LTS: Những gương mặt từng được ngưỡng mộ, yêu mến bỗng trở thành tâm điểm dư luận khi vướng vòng lao lý bởi những lựa chọn vượt qua giới hạn của pháp luật và chuẩn mực xã hội. Mỗi sai phạm đều phải trả giá theo quy định của pháp luật. Với người nổi tiếng, cái giá ấy còn nằm ở sự đổ vỡ của hình ảnh, sự nghiệp và tình cảm mà công chúng từng dành cho họ. Khi ánh hào quang vụt tắt, bản án mới chỉ là một phần của hậu quả; điều khó đo đếm hơn là cách xã hội nhìn nhận lại vị trí, ảnh hưởng và trách nhiệm của người của công chúng.

Loạt bài “Khủng hoảng niềm tin từ những thần tượng sa ngã” nhìn từ cú trượt của người nổi tiếng để bàn về giới hạn của danh tiếng, trách nhiệm xã hội và những gì có thể mất đi sau một lựa chọn sai lầm.

Với nghệ sĩ, danh tiếng là kết quả của nhiều năm lao động và sự ghi nhận của khán giả, nhưng có thể sụp đổ chỉ sau một sai phạm nghiêm trọng. Đáng lo hơn, khi người từng được ngưỡng mộ, thậm chí xem như hình mẫu, vướng vào hành vi lệch chuẩn, điều đó có thể tác động tiêu cực đến nhận thức, lối sống và cách lựa chọn của một bộ phận người trẻ. Sự nghiệp còn có cơ hội gây dựng lại, nhưng niềm tin một khi đã rạn vỡ thì rất khó trở về như cũ.

Hào quang không tạo ra ngoại lệ

“Là một diễn viên, khi lỡ dùng chất cấm như vậy thì không nên… Việc dùng ma túy là sai trái, ảnh hưởng đến công chúng”, đó là lời hối tiếc muộn màng của NSƯT Kiều Thanh sau khi vướng vào vụ án liên quan đến ma túy. Nhưng có những sai lầm, một khi đã xảy ra, không thể khép lại bằng hai chữ “hối tiếc”. Bởi lựa chọn đó đã để lại hệ lụy kéo dài với chính người trong cuộc, đồng thời làm tổn hại hình ảnh mà họ đã mất nhiều năm gây dựng trong mắt công chúng.

Cuối tháng 8.2026, NSƯT Kiều Thanh, tên thật Kiều Thị Thanh, nữ diễn viên được biết đến qua vai Trà “Cave” trong Phía trước là bầu trời, bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Theo cơ quan Công an, Kiều Thị Thanh là một trong 82 bị can bị khởi tố trong vụ việc liên quan đến ma túy. Tại thời điểm kiểm tra, nữ nghệ sĩ cùng một số người được xác định đang sử dụng heroin và ma túy đá. Vụ việc hiện tiếp tục được điều tra, làm rõ. Từ một gương mặt quen thuộc trên màn ảnh đến khi vướng vòng lao lý là cú rơi khiến nhiều khán giả không khỏi hụt hẫng, tiếc nuối cho nữ diễn viên một thời tài sắc.

Nhìn lại những năm gần đây, không ít nghệ sĩ đã phải trả giá trước pháp luật vì những vụ việc liên quan đến ma túy. Năm 2007, diễn viên hài Hiệp Gà bị bắt quả tang tàng trữ heroin và sau đó nhận án 24 tháng tù. Năm 2018, ca sĩ Châu Việt Cường vướng vào vụ án xảy ra sau khi sử dụng ma túy, bị tuyên 11 năm tù về tội giết người. Năm 2022, diễn viên Hữu Tín bị phát hiện sử dụng ma túy, sau đó nhận án 7 năm 6 tháng tù. Năm 2023, diễn viên Lệ Hằng bị khởi tố về tội mua bán trái phép chất ma túy...

Chuỗi vụ việc chưa dừng lại. Năm 2024, showbiz Việt tiếp tục ghi nhận một số nghệ sĩ, người hoạt động trong lĩnh vực giải trí bị phát hiện hoặc khởi tố trong các vụ việc về chất cấm, trong đó có ca sĩ Chu Bin, người mẫu Nhikolai Đinh, ca sĩ Chi Dân và diễn viên Andrea Aybar. Sang năm 2025, nhà thiết kế Nguyễn Công Trí và rapper Bình Gold tiếp gây xôn xao bởi những vụ việc tương tự. Đến tháng 5.2026, ca sĩ Long Nhật, ca sĩ Sơn Ngọc Minh và diễn viên Miu Lê cũng bị khởi tố trong các vụ án tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Những cú trượt của người nổi tiếng không chỉ xuất hiện trong các vụ án về ma túy. Vụ kẹo Kera năm 2025 từng gây chấn động dư luận khi Hoa hậu Nguyễn Thúc Thùy Tiên, Quang Linh Vlogs và Hằng Du Mục - những gương mặt có sức ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội - cùng bị xử lý hình sự và sau đó bị xét xử về tội “Lừa dối khách hàng”. Họ từng sở hữu lượng người theo dõi đông đảo, xây dựng hình ảnh đẹp và được nhiều khán giả tin tưởng nay phải đứng trước vành móng ngựa, nhận án tù. Sự tương phản ấy càng khiến dư luận hụt hẫng, hoang mang.

Mỗi vụ việc có tính chất, mức độ và tình tiết pháp lý khác nhau. Nhưng khi những người được yêu mến liên tiếp xuất hiện trong các vụ án, câu chuyện đã vượt ra ngoài phạm vi sai lầm cá nhân. Tên tuổi là thành quả của tài năng, lao động và sự ghi nhận từ công chúng; càng được biết đến rộng rãi, sức ảnh hưởng của nghệ sĩ càng lớn. Họ có đời tư, cá tính và lựa chọn riêng, công chúng cũng không đòi hỏi họ phải quá hoàn hảo. Song mọi lựa chọn đều phải dừng lại trước ranh giới của pháp luật.

Đáng nói, biểu hiện lệch chuẩn đôi khi lại được biện minh bằng những cách gọi như “cá tính”, “sống thật”, “phóng khoáng”. Nghệ sĩ có quyền phá cách trong sáng tạo, nhưng đời sống bên ngoài sân khấu vẫn phải tuân thủ chuẩn mực chung. Vị thế, tiền bạc hay sự tung hô của khán giả không thể trở thành “tấm khiên” để vượt qua những giới hạn ấy.

“Đốn củi ba năm thiêu một giờ”

Danh tiếng nghệ sĩ chẳng phải ngày một ngày hai mà có. Đó là kết quả của những năm tháng miệt mài lao động, khổ luyện, trau dồi và cống hiến. Để có một vai diễn được nhớ đến, một ca khúc được khán giả thuộc nằm lòng hay một gương mặt trở nên quen thuộc trong đời sống văn hóa, phía sau ánh đèn là biết bao mồ hôi, nước mắt, những lần thất bại và tháng ngày bền bỉ giữ nghề. Có người phải đi gần trọn một chặng đường mới có được vị trí trong lòng khán giả.

Thế nhưng, những gì được gây dựng qua nhiều năm có thể chao đảo chỉ sau một sai phạm. Vai diễn có thể mất, hợp đồng có thể bị hủy, cơ hội nghề nghiệp có thể khép lại. Nặng nề hơn là khi hình ảnh từng được yêu mến xấu đi trong mắt khán giả, kéo theo sự rạn vỡ của tình cảm và niềm tin vốn được bồi đắp qua thời gian.

Khán giả đến với nghệ thuật bằng tình cảm. Họ mua tấm vé, nghe ca khúc, theo dõi bộ phim, dành sự yêu mến cho nghệ sĩ và từ đó hình thành mối liên hệ đặc biệt với người đứng trên sân khấu. Không phải ngẫu nhiên có những nghệ sĩ được công chúng gọi bằng danh xưng thân mật, dõi theo suốt nhiều năm. Chính sự gắn bó ấy khiến cú rơi của người từng được tin tưởng sẽ để lại khoảng trống lớn hơn một bê bối thông thường.

NSND Trần Thị Mai Hương, Phó Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội cho rằng, việc nghệ sĩ sử dụng chất cấm hoặc có lối sống thiếu lành mạnh chắc chắn ảnh hưởng đến cách công chúng nhìn nhận họ. Mức độ tác động phụ thuộc vào vị trí, độ nổi tiếng và sự quan tâm mà khán giả dành cho từng người. Với những nghệ sĩ sở hữu lượng người hâm mộ lớn, đời sống cá nhân thường được chú ý nhiều hơn; hành vi tiêu cực vì thế có thể tác động trực tiếp đến hình ảnh và con đường nghề nghiệp.

Điều đáng nói, niềm tin thường mất nhanh hơn rất nhiều so với thời gian cần để gây dựng. Một nghệ sĩ trải qua hàng chục năm mới có được tên tuổi; nhưng chỉ một sai phạm nghiêm trọng cũng đủ phủ bóng đen lên cả chặng đường dài nỗ lực. Thành tựu nghề nghiệp vẫn còn đó, nhưng cách công chúng nhìn nhận người nghệ sĩ đã hoàn toàn khác.

Ở góc độ nghề nghiệp, NSND Trần Thị Mai Hương bày tỏ, việc xây dựng lối sống lành mạnh, giữ gìn đạo đức và tư cách của người làm nghệ thuật có ý nghĩa quan trọng với cả cá nhân nghệ sĩ lẫn môi trường hoạt động chung. Những tọa đàm, chương trình trao đổi về nghề nghiệp, đạo đức và trách nhiệm cộng đồng, đặc biệt dành cho nghệ sĩ trẻ, cũng là cách để người làm nghề ý thức rõ hơn về vị trí và ảnh hưởng của mình.

Tuy nhiên, không cuộc tọa đàm nào có thể sống thay cuộc đời nghệ sĩ, cũng chẳng có bộ quy tắc nào đủ sức ngăn lựa chọn sai nếu người trong cuộc thiếu ý thức tự điều chỉnh. Nghệ thuật có thể đưa nghệ sĩ đến gần công chúng, nhưng cách sống mới quyết định họ có thể ở lại trong lòng khán giả bao lâu. Sau sai phạm, sự nghiệp vẫn có thể còn cơ hội gây dựng lại; nhưng niềm tin đã rạn vỡ thì rất khó có thể trở về. 

(Còn tiếp)