Diễn viên Kiều Thanh có thể bị tước danh hiệu NSƯT

VHO - Diễn viên Kiều Thanh vừa bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”. Vụ việc đặt ra câu hỏi: nếu bị kết án, nữ diễn viên có bị tước danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) hay không?

Ngày 25.8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội cho biết đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Kiều Thị Thanh (NSƯT Kiều Thanh) để điều tra về tội “Mua bán trái phép chất ma túy”.

Theo thông tin từ cơ quan công an, trong quá trình mở rộng điều tra một đường dây mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, lực lượng chức năng phát hiện Kiều Thanh cùng một số người sử dụng heroin và ma túy đá.

Cơ quan điều tra cho rằng Thanh đã bán ma túy cho người nghiện để kiếm lời, đồng thời thường xuyên tụ tập sử dụng ma túy tại nhà.

Thông tin Kiều Thanh bị khởi tố nhanh chóng nhận được sự quan tâm của công chúng, không chỉ do nữ diễn viên từng được biết đến qua nhiều vai diễn, đặc biệt là nhân vật Trà “Cave” trong phim Phía trước là bầu trời, mà còn bởi Kiều Thanh đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu NSƯT.

Từ vụ việc này, vấn đề được nhiều người quan tâm là danh hiệu NSƯT của Kiều Thanh sẽ được xử lý như thế nào nếu quá trình điều tra, truy tố và xét xử xác định nữ diễn viên có tội?

Theo Điều 93 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022, cá nhân được tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước mà bị kết tội bằng bản án hoặc quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật và bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn, tù chung thân hoặc tử hình thì bị tước danh hiệu vinh dự Nhà nước. “Nghệ sĩ ưu tú” thuộc nhóm danh hiệu vinh dự Nhà nước.

Như vậy, việc Kiều Thanh bị khởi tố và bắt tạm giam chưa phải là căn cứ để nói nữ diễn viên đã bị tước danh hiệu NSƯT. Ở thời điểm hiện tại, vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra và chưa có bản án có hiệu lực pháp luật. Việc tước danh hiệu, nếu đủ điều kiện theo luật, chỉ đặt ra sau khi có kết quả tố tụng và hình phạt cụ thể.

Luật cũng quy định rõ Chủ tịch nước là người quyết định việc tước, phục hồi và trao lại danh hiệu vinh dự Nhà nước. Trường hợp người bị tước danh hiệu sau đó có bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực tuyên không có tội, được miễn trách nhiệm hình sự hoặc không thuộc trường hợp phải tước danh hiệu theo luật thì được phục hồi và trao lại danh hiệu.

Một điểm cần phân biệt là “tước danh hiệu” không đồng nghĩa với “hủy bỏ quyết định tặng danh hiệu”. Luật Thi đua, khen thưởng quy định việc hủy bỏ quyết định tặng danh hiệu, hình thức khen thưởng trong những trường hợp như gian dối trong kê khai thành tích, làm giả hồ sơ hoặc có kết luận, quyết định, bản án xác định người được khen thưởng có vi phạm dẫn đến không bảo đảm tiêu chuẩn xét tặng.

Đây là cơ chế pháp lý khác với việc tước danh hiệu vinh dự Nhà nước khi người đã được tặng danh hiệu bị kết án.

Đáng chú ý, Luật số 06/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng đã được Quốc hội thông qua ngày 23.4.2026 và sẽ có hiệu lực từ 1.10.2026. Luật mới tiếp tục quy định về thủ tục tước, phục hồi và trao lại danh hiệu vinh dự Nhà nước; các danh hiệu đã được quyết định tặng trước ngày luật mới có hiệu lực vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý. 

Do đó, với trường hợp Kiều Thanh, chưa thể kết luận nữ diễn viên bị tước danh hiệu NSƯT ở thời điểm hiện tại. Nếu quá trình tố tụng sau này dẫn tới một bản án có hiệu lực pháp luật và hình phạt thuộc trường hợp luật quy định, việc tước danh hiệu mới được đặt ra theo trình tự, thẩm quyền của pháp luật.

Vụ việc cũng một lần nữa đặt ra câu chuyện về trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật khi đã được Nhà nước ghi nhận bằng một danh hiệu vinh dự. Tuy nhiên, về phương diện pháp lý, mọi đánh giá về hậu quả đối với danh hiệu NSƯT của Kiều Thanh vẫn cần chờ kết quả điều tra, xét xử và bản án có hiệu lực của Tòa án.