Để​ nhập tâm trên sân khấu, Thu Quỳnh đã tìm về cuộc sống thật của nhân vật

VHO - Chỉ xuất hiện trong vài phút trên sân khấu của vở kịch “Quân khu Nam Đồng”, nhưng diễn viên Thu Quỳnh (trong vai người mẹ của nhân vật Quang Anh) đã kịp lấy đi nước mắt khán giả, khi khắc họa chân thực nỗi đau của người vợ nơi hậu phương có chồng hy sinh nơi chiến trận.

Báo Văn Hoá đã có cuộc trò chuyện với nữ diễn viên Thu Quỳnh để lắng nghe những chia sẻ về quá trình nhập tâm vào nhân vật trên sân khấu.

PV: Khi cầm kịch bản vở kịch “Quân khu Nam Đồng”, điều gì khiến chị ấn tượng nhất?

Diễn viên Thu Quỳnh: Bản thân tác phẩm Quân khu Nam Đồng được đánh giá là một cuốn tiểu thuyết “vạm vỡ” khi dàn trải câu chuyện của cả một thế hệ. Nhưng khi được cầm trên tay kịch bản sân khấu do nhà văn Phạm Ngọc Tiến biên kịch, tôi bị ấn tượng mạnh.

Tác phẩm được Nhà hát Tuổi Trẻ Việt Nam dàn dựng, tái hiện những câu chuyện xoay quanh khu gia binh Nam Đồng thời chiến trên sân khấu. Đặc biệt của vở kịch nằm ở chỗ: là câu chuyện có thật, với những nhân vật có thật, thậm chí nhiều người vẫn đang hiện hữu. Đây là điểm khác biệt lớn so với phần lớn các vở diễn trước đây, khi nhân vật thường mang tính hư cấu hoặc đã thuộc về quá khứ.

Điều này tạo áp lực lớn cho toàn bộ ê-kíp và diễn viên: làm sao để khi chính những nhân vật ngoài đời, hoặc người thân của họ đến xem, họ có thể nhận ra câu chuyện và cuộc đời của mình trên sân khấu. Không chỉ là hình ảnh, mà còn là cảm xúc, ký ức và cả một thời tuổi trẻ được tái hiện chân thật, gần gũi nhất.

Trong vở, chị hóa thân thành người mẹ của nhân vật Quang Anh. Với một nhân vật ít đất diễn nhưng nặng về nội tâm, chị xử lý vai diễn này như thế nào để truyền tải trọn vẹn nỗi đau của một người vợ có chồng hy sinh nơi chiến trận?

- Với nhân vật người mẹ - một nguyên mẫu có thật, tôi đặc biệt tò mò về cuộc sống ngoài đời của bà. Tôi đã chủ động liên hệ và tìm đến gia đình.

Dù bà đã mất, nhưng con trai bà (nguyên mẫu của nhân vật Quang Anh trên sân khấu) vẫn còn sống. Tôi có dịp trò chuyện, lắng nghe những câu chuyện rất cụ thể về cuộc đời, về những thăng trầm và mất mát mà bà đã trải qua.

Những chia sẻ đó giúp tôi hiểu rõ hơn về con người và hoàn cảnh của nhân vật, không còn chỉ là hình dung qua kịch bản. Việc tiếp cận với nhân vật thật mang lại cho tôi những rung cảm rất trực tiếp, trở thành điểm tựa để nhập tâm khi diễn. 

Tôi không sinh ra trong thời chiến, nên trước đó chỉ có thể cảm nhận nỗi đau qua lời kể và tư liệu. Nhưng khi được gặp gỡ, lắng nghe từ chính người trong cuộc, cảm xúc trở nên rõ ràng và gần gũi hơn. Chính điều đó giúp tôi tiết chế trong cách thể hiện, để vai diễn chạm đến sự chân thật trên sân khấu.

Vai diễn này, trong tổng thể một vở kịch, chỉ là một lát cắt nhỏ nhưng lại mang ý nghĩa rất lớn. Nhân vật người mẹ không chỉ là một cá thể riêng lẻ, mà còn đại diện cho hình ảnh những người phụ nữ thời chiến - những người ở lại nơi hậu phương, một mình nuôi con và âm thầm gánh chịu mất mát. Họ không trực tiếp bước ra chiến trường, nhưng lại phải đối diện với một cuộc chiến khác: chờ đợi, hy vọng rồi đau đớn khi nhận tin chồng hy sinh. Nỗi đau ấy không ồn ào, không dữ dội, mà lặng lẽ, kéo dài.

Trong vở diễn, có phân cảnh nào khiến chị tâm đắc nhất? 

- Tôi đặc biệt ấn tượng với những phân cảnh về đám trẻ Nam Đồng. Ở đó, câu chuyện vừa tự nhiên, gần gũi, vừa mang lại nhiều cảm xúc. Các diễn viên trẻ thể hiện rất chân thật, tạo nên không khí hồn nhiên, trong sáng của một thế hệ lớn lên giữa thời chiến.

Vở kịch có chiều sâu về tư tưởng và tâm lý, nhưng vẫn đan xen những khoảnh khắc nhẹ nhàng, hài hước, như những câu chuyện lớp học, tình bạn, tình yêu tuổi trẻ. Chính sự cân bằng đó khiến câu chuyện trở nên đời hơn, dễ chạm đến khán giả hơn.

Khi ngồi dưới khán phòng, tôi có cảm giác như được sống lại trong một “xã hội thu nhỏ” của thời kì ấy - nơi những đứa trẻ vắng cha mẹ vì chiến tranh vẫn tự lớn lên, tự hình thành cá tính. Dù có những bồng bột của tuổi trẻ, họ vẫn ý thức rất rõ mình là con nhà lính, luôn mang theo niềm tự hào và trách nhiệm. Những trải nghiệm ấy không chỉ tạo nên ký ức tuổi trẻ, mà còn là nền tảng để họ trưởng thành và sống đúng với phẩm chất của mình.

Theo chị, vở kịch “Quân khu Nam Đồng” gửi gắm thông điệp gì đến khán giả hôm nay?

- Mỗi vở diễn đều mang trong mình nhiều sứ mệnh khác nhau và Quân khu Nam Đồng cũng vậy. Với những khán giả từng sống trong thời kì đó, vở kịch gợi lại rất nhiều ký ức, về một thời tuổi trẻ đã đi qua, với những năm tháng vừa gian khó vừa đáng nhớ. 

Còn với khán giả trẻ, thông điệp lại mang một ý nghĩa khác. Vở kịch nhắc chúng ta hiểu hơn về quá khứ, về những năm tháng cha ông đã trải qua trong chiến tranh, về tinh thần kiên cường và tình yêu nước rất mạnh mẽ.  Bên cạnh đó, vở diễn còn gợi mở cách nhìn về các mối quan hệ: tình bạn, tình cảm gia đình, sự gắn bó giữa con người với nhau. Đó là những tình cảm rất trong sáng, chân thành, sẵn sàng hy sinh vì nhau. 

Tôi nghĩ, điều đọng lại lớn nhất là để mỗi người trẻ hôm nay biết trân trọng hơn cuộc sống hòa bình, trân trọng những mối quan hệ mình đang có và sống có trách nhiệm hơn với bản thân và những người xung quanh.

Sau một thời gian công diễn, “Quân khu Nam Đồng” ghi nhận hiệu ứng khán giả khá tích cực với nhiều suất diễn kín rạp. Chị nhìn nhận như thế nào về sức lan tỏa của vở diễn và những phản hồi từ công chúng?

- Điều khiến tôi vui nhất là vở diễn đã thực sự chạm được đến cảm xúc của khán giả. Nhiều người sau khi xem đã chia sẻ sự xúc động, có cả tiếng cười lẫn những giọt nước mắt. Đặc biệt, với những khán giả từng sống trong giai đoạn đó, họ nói rằng mình nhìn thấy lại tuổi thanh xuân, những ký ức rất thật của chính mình trên sân khấu.

Việc các suất diễn liên tục kín rạp, hay việc nhiều bạn trẻ chủ động chia sẻ về vở diễn trên mạng xã hội, theo tôi là một tín hiệu đáng mừng. Điều đó cho thấy tác phẩm không chỉ dừng lại ở sân khấu, mà còn có đời sống riêng trong lòng khán giả.

Thực tế, có những người quay lại xem hơn một lần. Tôi nghĩ lý do là bởi mỗi đêm diễn đều mang một sắc thái cảm xúc khác nhau. Dù câu chuyện không thay đổi, nhưng cảm xúc, rung động của diễn viên và khán giả luôn mới. Chính sự khác biệt đó tạo nên sức hút và giúp vở diễn có thể lan tỏa mạnh mẽ đến vậy.

Xin cảm ơn chị!