Tu viện Weltenburg và gần 1.000 năm hương vị bia Đức

VHO - Nằm bên dòng Danube ở vùng Bavaria, Tu viện Weltenburg đã gìn giữ truyền thống nấu bia suốt gần 1.000 năm, trở thành một biểu tượng của văn hóa ẩm thực Đức và là điểm đến quen thuộc của du khách yêu lịch sử, kiến trúc và bia tu viện.

Theo Guardian, Bia đã được sản xuất liên tục tại Tu viện Weltenburg suốt gần 1.000 năm, khiến nơi đây được xem là cái nôi lâu đời nhất của truyền thống sản xuất bia tu viện còn tồn tại đến ngày nay.

Dù tu viện vẫn thuộc quyền sở hữu của Giáo hội Công giáo, trong nhiều thập kỷ qua, các tu sĩ dòng Benedictine đã chuyển hoạt động nấu bia cho đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, nhằm duy trì chất lượng và tính liên tục của truyền thống lâu đời này.

Trên trang web chính thức, Weltenburger cho biết nhà máy bia đã vượt qua “nhiều vụ hỏa hoạn, lũ lụt, sự tàn phá, quá trình thế tục hóa và cả một cuộc chiến tranh thế giới”, trong đó có thời điểm toàn bộ khu phức hợp suýt bị phá hủy hoàn toàn.

Ngày nay, Tu viện Weltenburg không chỉ là nơi sản xuất bia mà còn là một điểm đến du lịch nổi tiếng, đón khoảng 500.000 lượt khách mỗi năm.

Trong dịp kỷ niệm 975 năm thành lập nhà máy bia vào tháng 5.2025, cha xứ Thomas M. Freihart nhấn mạnh rằng “việc thưởng thức nước lúa mạch nên được xem như một món quà từ Chúa”.

Bia được cho là đã xuất hiện từ thời kỳ đồ đá mới, nhưng chính các tu viện thời trung cổ đã biến việc nấu bia thành một hoạt động kinh tế có tổ chức, đặt nền móng cho truyền thống sản xuất bia kéo dài nhiều thế kỷ ở châu Âu, đặc biệt là tại Đức.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, ngành bia Đức đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Do xu hướng giảm tiêu thụ rượu tại nhiều quốc gia phương Tây, doanh số bia Đức đã giảm khoảng một phần tư trong vòng 15 năm qua. Riêng năm 2025, mức tiêu thụ tiếp tục giảm thêm 5 triệu hectolit – mức sụt giảm lớn nhất trong 75 năm.

Dù vậy, thị trường bia Đức vẫn nổi bật bởi sự trung thành với các thương hiệu địa phương, với khoảng 1.500 nhà máy bia vừa và nhỏ cạnh tranh cùng vài chục thương hiệu quốc gia và quốc tế.

Trái với nhiều quốc gia khác, nơi các tập đoàn lớn thâu tóm dần các nhà máy bia truyền thống, nước Đức vẫn duy trì được cấu trúc phân mảnh này, dù cái giá phải trả ngày càng trở nên rõ rệt.

Bất chấp truyền thống sản xuất bia lâu đời và đáng tự hào, Đức hiện không có loại bia nào nằm trong top 10 bia bán chạy nhất thế giới.

Tuy nhiên, quốc gia này vẫn là nơi có số lượng nhà máy bia tu viện lớn nhất, với chín cơ sở do các tu sĩ hoặc nhân viên của họ vận hành, cùng một tu viện dòng Phanxicô tại Mallersdorf do các nữ tu quản lý, chỉ bán phần bia dư thừa nhỏ mà họ không sử dụng hết.

Bên cạnh đó, các loại bia truyền thống còn bị ràng buộc bởi Reinheitsgebot – “luật tinh khiết” thời trung cổ quy định bia chỉ được làm từ nước, lúa mạch, hoa bia và men. Quy định này được cho là đã khiến việc đổi mới trở nên khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh các loại đồ uống không cồn ngày càng được ưa chuộng.

Chính trong bối cảnh đó, nhà máy bia tu viện lâu đời nhất thế giới Weltenburger đang chuẩn bị được bán lại cho hãng bia Schneider Weisse của Munich, như một phần của làn sóng hợp nhất nhằm ứng phó với sự sụt giảm mạnh về tiêu thụ bia tại Đức.

Theo truyền thông địa phương, thỏa thuận mua bán giữa giáo phận Regensburg và Schneider Weisse được đạt được sau nhiều năm Weltenburger kinh doanh thua lỗ, buộc Giáo hội phải bù đắp tài chính để duy trì hoạt động.

Ông Till Hedrich, Giám đốc điều hành của Weltenburger, cho biết phương án này giúp tránh kịch bản đóng cửa hoàn toàn hoặc bị chia nhỏ bởi một nhà đầu tư “không có liên hệ gì với khu vực”, đồng thời bảo tồn “một phần quan trọng của truyền thống sản xuất bia Bavaria” trong dài hạn.

Các chi tiết tài chính của thương vụ chưa được công bố. Tuy nhiên, quá trình chuyển giao dự kiến sẽ hoàn tất vào tháng 1.2027 và giữ lại 21 nhân viên của Weltenburger.

“Bên cạnh yếu tố truyền thống, điều rất quan trọng đối với chúng tôi là có thể giữ lại ít nhất một số việc làm trực tiếp trong khu vực,” Giám mục Regensburg, Rudolf Voderholzer, nhấn mạnh.