Phú Thọ: Mở rộng không gian, kiến tạo hệ sinh thái du lịch

VHO - “Đề án Phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030” đặt mục tiêu đến năm 2030 đón ít nhất 20 triệu lượt khách, trong đó khoảng 7,8 triệu lượt khách lưu trú, doanh thu 26.500 tỉ đồng.

Để những con số này trở thành kết quả thực tế, bài toán lớn nhất của Phú Thọ là chuyển lợi thế tài nguyên thành năng lực cạnh tranh, chuyển dòng khách thành giá trị kinh tế và chuyển một không gian du lịch rộng lớn thành một hệ sinh thái vận hành thống nhất.

Không gian lớn, mục tiêu lớn

Sau hợp nhất, Phú Thọ đang sở hữu một không gian du lịch đặc biệt với sự hội tụ của di sản văn hóa, núi rừng, sông hồ, khoáng nóng, nghỉ dưỡng và văn hóa cộng đồng.

Quyết định số 2229/QĐ-UBND ngày 15.7.2026 của UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt Đề án Phát triển du lịch tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030 xác định mục tiêu xây dựng một hệ sinh thái du lịch phát triển toàn diện về quy mô, loại hình, sản phẩm và dịch vụ.

Đồng thời, đưa Phú Thọ trở thành trung tâm du lịch văn hóa - lễ hội quốc gia, điểm đến nổi bật về văn hóa tín ngưỡng, sinh thái và nghỉ dưỡng ở miền Bắc.

Các chỉ tiêu được đặt ra khá cao: ít nhất 20 triệu lượt khách vào năm 2030, khoảng 7,8 triệu lượt khách lưu trú, tổng doanh thu 26.500 tỉ đồng, trên 22.000 phòng lưu trú, trong đó có khoảng 2.250 phòng thuộc các khách sạn 4-5 sao và tạo việc làm cho tối thiểu 30.000 lao động trực tiếp, gián tiếp.

Nhưng đây là mục tiêu có cơ sở. Năm 2025, Phú Thọ đã đón 14,645 triệu lượt khách, tổng thu đạt 14.948 tỉ đồng.

Không gian phát triển mới sau hợp nhất đã tạo ra một cấu trúc tài nguyên hiếm có: Đền Hùng, Tây Thiên - Tam Đảo, hồ Đại Lải, hồ Hòa Bình, Xuân Sơn, Thanh Thủy, Kim Bôi, Mai Châu cùng hệ thống làng nghề, bản làng và không gian văn hóa Mường, Dao, Thái, Mông...

Nhưng quy mô tài nguyên không tự động tạo ra quy mô thị trường. Đề án đã chỉ ra khá rõ những điểm nghẽn: hạ tầng tại nhiều khu vực chưa đồng bộ; sản phẩm còn phân tán, thiếu sản phẩm có tính biểu tượng.

Bên cạnh đó, dịch vụ vui chơi giải trí, kinh tế ban đêm còn hạn chế; khách đi trong ngày chiếm tỷ lệ cao, thời gian lưu trú và mức chi tiêu thấp; doanh nghiệp phần lớn có quy mô vừa và nhỏ.

Nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; chuyển đổi số và quảng bá chưa phát huy hết hiệu quả.

Vì vậy, mục tiêu 20 triệu lượt khách cần được nhìn dưới một góc độ khác. Phú Thọ không cần chạy theo cuộc đua thu hút khách bằng mọi giá. Điều quan trọng hơn là nâng chất lượng dòng khách, kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị chi tiêu trên mỗi chuyến đi.

Đây cũng là lý do Đề án lựa chọn phương án phát triển trung bình, với tốc độ tăng trưởng khách khoảng 7%/năm, khách lưu trú tăng khoảng 11,5%/năm và doanh thu tăng khoảng 12,5%/năm.

Phương án này được đánh giá phù hợp hơn với nguồn lực đầu tư, nhân lực, năng lực quản lý và sức hấp thụ của hạ tầng du lịch.

8 đòn bẩy phát triển

Thách thức lớn nhất sau hợp nhất là tránh tình trạng “mỗi điểm một cách làm”. Phú Thọ mới có điều kiện hình thành mô hình du lịch đa trung tâm.

Đền Hùng có thể giữ vai trò trung tâm văn hóa cội nguồn; Tam Đảo phát triển nghỉ dưỡng núi; Đại Lải phát triển sinh thái và vui chơi giải trí; Tây Thiên phát triển văn hóa, tín ngưỡng và sinh thái; hồ Hòa Bình phát triển du lịch mặt nước, nghỉ dưỡng và cộng đồng; Xuân Sơn phát triển sinh thái, khám phá; Thanh Thủy và Kim Bôi phát triển nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe; Mai Châu, Pà Cò và các vùng đồng bào dân tộc phát triển du lịch cộng đồng, trải nghiệm văn hóa.

Khoảng cách giữa 20 triệu lượt khách và 7,8 triệu lượt khách lưu trú cho thấy mục tiêu của Phú Thọ ở việc đưa thêm người đến tỉnh, mà ở khả năng giữ khách ở lại lâu hơn. Đây là điểm cần thay đổi mạnh trong tư duy phát triển.

Muốn tăng khách lưu trú, Phú Thọ phải tạo ra lý do để du khách ở lại thêm một đêm. Muốn tăng doanh thu, phải tạo thêm lý do để họ chi tiêu.

Điều đó đòi hỏi một hệ sản phẩm mới: du lịch đêm, phố đi bộ, chợ đêm, không gian ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm làng nghề, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, thể thao ngoài trời, golf, trekking, du lịch cộng đồng, trải nghiệm nông nghiệp và các chương trình MICE.

Hạ tầng là điều kiện cần, nhưng đầu tư hạ tầng du lịch phải đi trước một bước và đúng địa chỉ. Tỉnh Phú Thọ xác định rõ hạn chế hiện nay nằm ở giao thông tiếp cận, bãi đỗ xe, điểm dừng chân, nhà vệ sinh, điện, nước, viễn thông và hạ tầng tại nhiều điểm du lịch cộng đồng.

Do đó, Phú Thọ cần ưu tiên các tuyến kết nối những cực du lịch có khả năng tạo dòng khách lớn, đồng thời đầu tư các hạ tầng nhỏ nhưng quyết định chất lượng trải nghiệm.

Không thể xây dựng một ngành Du lịch quy mô lớn nếu thiếu doanh nghiệp mạnh. Trong khi đó, Phú Thọ chưa thu hút được nhiều tập đoàn lớn và thương hiệu du lịch mạnh.

Đề án thẳng thắn chỉ ra rằng phần lớn doanh nghiệp du lịch của tỉnh hiện có quy mô vừa và nhỏ, năng lực đầu tư sản phẩm mới, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng còn hạn chế.

Vì vậy, một trong những nhiệm vụ quyết định của giai đoạn 2026 - 2030 là tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, thuận lợi và có khả năng dự báo.

Phú Thọ đã xác định danh mục nhiều dự án kêu gọi đầu tư. Song danh mục dự án chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi kèm cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, công khai quỹ đất, quy hoạch, tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư và trách nhiệm của từng cơ quan.

Đặc biệt, cần ưu tiên những dự án có khả năng tạo hệ sinh thái dịch vụ chứ không phải chỉ tạo thêm số phòng lưu trú.

Một khu nghỉ dưỡng cao cấp có thể tạo ra nhu cầu về vận chuyển, ẩm thực, vui chơi, chăm sóc sức khỏe, mua sắm, biểu diễn nghệ thuật, sản phẩm OCOP và trải nghiệm cộng đồng. Giá trị kinh tế vì thế được lan tỏa rộng hơn rất nhiều.

Từ mục tiêu 20 triệu khách đến một nền kinh tế du lịch có chiều sâu

Có đường tốt, có khách sạn đẹp nhưng chất lượng phục vụ thấp thì điểm đến vẫn khó cạnh tranh. Mục tiêu 30.000 lao động du lịch vào năm 2030 vì thế cần được tiếp cận theo hướng nâng chất lượng chứ không đơn thuần tăng số lượng.

Phú Thọ cần hình thành cơ chế đào tạo theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp: ngoại ngữ, quản trị khách sạn, hướng dẫn, thuyết minh di sản, kỹ năng phục vụ khách quốc tế, marketing số, vận hành homestay, kinh doanh trực tuyến và quản trị trải nghiệm. Giai đoạn tới cần chuyển từ “có nền tảng số” sang “vận hành du lịch bằng dữ liệu”.

Tỉnh có rất nhiều tài nguyên để truyền thông nhưng bài toán thương hiệu vẫn còn phía trước.

Giá trị cốt lõi của thương hiệu là “Đất Tổ - Cội nguồn dân tộc Việt Nam”, với các nhóm sản phẩm chủ đạo gồm văn hóa cội nguồn, lễ hội, nghỉ dưỡng sinh thái và chăm sóc sức khỏe.

Điều cần thiết là biến định vị ấy thành những câu chuyện có sức lan tỏa và những sản phẩm có thể đặt mua ngay.

Phú Thọ cần xây dựng những tuyến sản phẩm rõ ràng cho từng thị trường: khách Hà Nội cuối tuần, khách gia đình, khách cao tuổi, khách quốc tế yêu văn hóa, khách wellness, khách golf, khách MICE, khách trẻ yêu thiên nhiên và thể thao ngoài trời…

Bên cạnh đó việc liên kết với Hà Nội, TP.HCM, các tỉnh đồng bằng sông Hồng, các hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành lớn và các chương trình hợp tác vùng để xây dựng tour, tuyến và chuỗi sản phẩm.

Một điểm đến có thể thu hút đông khách trong vài năm, nhưng nếu cảnh quan bị tổn thương, văn hóa bị thương mại hóa và môi trường xuống cấp thì sức cạnh tranh sẽ suy giảm rất nhanh.

Mục tiêu Phú Thọ đặt ra là đến năm 2030, 100% khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú và cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch không sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và túi nilon khó phân hủy.

Đây cần được triển khai bằng các tiêu chuẩn cụ thể cho từng khu du lịch: quản lý rác thải, tiết kiệm nước, năng lượng sạch, kiểm soát xây dựng, bảo vệ mặt nước, bảo tồn rừng và giới hạn sức chứa tại những khu vực nhạy cảm.

Đề án Phát triển du lịch Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030 là cách tiếp cận theo hệ sinh thái. Chính quyền kiến tạo, doanh nghiệp giữ vai trò nòng cốt, cộng đồng tham gia cung ứng sản phẩm và công nghệ kết nối các chủ thể trong cùng một chuỗi giá trị.

Điều Phú Thọ cần hiện nay là khả năng tổ chức tài nguyên thành sản phẩm, tổ chức sản phẩm thành chuỗi, tổ chức chuỗi thành thị trường và tổ chức thị trường thành giá trị kinh tế.

Sau hợp nhất, lợi thế lớn nhất của Phú Thọ là tỉnh có cơ hội tổ chức lại toàn bộ không gian du lịch theo một tư duy mới: Đa trung tâm, liên kết chuỗi, lấy trải nghiệm làm giá trị, lấy doanh nghiệp làm động lực, lấy cộng đồng làm chủ thể và lấy dữ liệu làm công cụ quản trị.

Thách thức của giai đoạn 2026-2030 là biến những định hướng trên thành các dự án cụ thể, sản phẩm cụ thể, thị trường cụ thể và những chỉ số được đo lường hằng năm.

Khi đó, Phú Thọ có thể chuyển từ một tỉnh giàu tài nguyên du lịch thành một điểm đến có năng lực cạnh tranh thực sự - một trung tâm du lịch văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng mới của miền Bắc, với giá trị được tạo ra sâu hơn, lan tỏa rộng hơn và bền vững hơn.