Một hành trình… khó tin

VHO - Đặc sản Huế với những loại bánh lọc, bánh ít, bánh nậm… đã được xuất khẩu sang Hoa Kỳ bằng đường chính ngạch. Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau hành trình đó là những người trẻ vùng đất Cố đô với mong muốn “mang Huế về nhà” đến với cộng đồng người Việt và du khách trên xứ Cờ hoa.

Những ngày này, chàng trai trẻ Ngô Văn Quốc tất bật với công việc để chuẩn bị cho chuyến xuất khẩu thứ ba của bánh Huế sang Mỹ. Nhân lực của Công ty CP Hue One Food cũng đang làm việc hết công suất cho các công đoạn, đảm bảo các tiêu chuẩn khắt khe cho hàng xuất khẩu.

Khởi nghiệp từ ẩm thực

Chàng trai 20x Ngô Văn Quốc, hiện là CEO của Hue One Food kể rằng, “chúng em ấp ủ việc xuất khẩu các loại bánh đặc sản Huế đi Mỹ cách đây khoảng hai năm với mong muốn quảng bá và lan tỏa văn hóa ẩm thực quê hương đến với bạn bè khắp nơi. Sau hơn một năm chuẩn bị từ hồ sơ thủ tục cho đến chuẩn bị các nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc đảm bảo các yêu cầu cho nhập khẩu hàng hóa vào Mỹ, container bánh Huế đầu tiên đã thông quan vào tháng 9.2025 vừa qua”.

Chuyến hàng đầu tiên gồm 400.00 chiếc bánh lọc, nậm, ít, được chế biến và đóng gói theo quy trình đạt chuẩn của Mỹ, đóng trong khoảng 2.000 thùng tiêu chuẩn. Ngay sau khi đến với xứ sở cờ hoa, hàng được tiếp nhận và phân phối bởi nhiều kênh bán hàng điện tử và tại các siêu thị, chợ Việt. “Sự đón nhận của người Huế nói riêng, người Việt Nam nói chung và đông đảo người dân ở Mỹ với ẩm thực đặc trưng xuất phát từ chính quê hương xứ Huế đã tạo thêm động lực cho đội ngũ chúng em.

Đây cũng là cơ sở để Hue One Food và các đơn vị liên quan cùng phối hợp để tiếp tục có những chuyến hàng đi Mỹ”, Quốc chia sẻ. Đầu tháng 12.2025, công ty của Quốc tiếp tục có chuyến xuất xưởng container thứ hai đưa nhiều loại bánh Huế và đặc sản Huế đi Mỹ. Tổng cộng hai đợt xuất xưởng đạt khoảng 35 tấn, mở ra cơ hội cho “hương vị Huế” đến gần với người dân ở cách nửa vòng trái đất.

Ít ai biết được rằng, Ngô Văn Quốc và anh trai ruột Ngô Đức Vương đã từng giành giải Nhất tại cuộc thi khởi nghiệp của tỉnh Thừa Thiên Huế, nay là TP Huế từ năm 2021 với dự án “Bánh ép Thuận An - Piz­za Giòn chinh phục thế giới”. Món ăn bình dân ở vùng biển xứ Huế đã trở nên hót hơn qua bàn tay tài hoa của các chàng trai trẻ và trở thành sản phẩm được phân phối nhiều ở các hệ thống siêu thị, các điểm quà lưu niệm đặc sản phục vụ du lịch, ở sân bay…

Trong năm 2025, chỉ riêng nguồn thu từ bánh ép đã cán mốc 20 tỉ đồng. Từ dự án này, với mong muốn đưa nhiều món ăn Huế “đi xa hơn” hai anh em Vương và Quốc tiếp tục kết nối với các đơn vị, đặc biệt là Công ty CP Đặc sản Kinh đô để mở rộng sản xuất thêm nhiều đặc sản Huế như bánh lọc, nậm, ít…

Chị Nguyễn Thị Huệ, Giám đốc Công ty CP Đặc sản Kinh đô thông tin: Những công đoạn chuẩn bị hồ sơ thủ tục cho việc xuất khẩu chính ngạch bánh Huế đi Mỹ không hề đơn giản, nhưng các bạn trẻ đã rất kiên trì. Dây chuyển sản xuất được giám sát chặt chẽ, sau đó bánh được cấp đông sâu -40 độ C ở kho chuyên dụng nhằm đảm bảo giữ được vị ngon nguyên bản của bánh.

Khi đầu tư mở thêm sản xuất các loại bánh đặc sản Huế, đơn vị xác định là sẽ xây dựng thị trường mới, không phải bán hàng bình dân để “cạnh tranh” với bà con làm nghề truyền thống. Công ty cũng đã tuyển dụng thêm lao động, kết nối với nhiều người dân đã từng làm bánh để tham gia vào sản xuất, tạo việc làm ổn định cho bà con.

Đưa hương vị Huế đi xa hơn

TP Huế nổi tiếng với sự đa dạng, phong phú về món ăn, thức uống và sự tinh tế trong chế biến trình bày, tạo nên nét văn hóa ẩm thực riêng có. Nhiều năm qua, Huế được xem là điểm đến của du lịch ẩm thực và địa phương này cũng đang đẩy mạnh phát triển thương hiệu “Huế - Kinh đô ẩm thực”. Đặc biệt, TP Huế đang nghiên cứu và triển khai các thủ tục hồ sơ tham gia “Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO” về lĩnh vực ẩm thực.

Nhắc đến ẩm thực Huế không thể bỏ qua các loại bánh được xem là đặc sản Huế như bánh lọc, bánh ít, bánh nậm… Những món ngon này đã được thực khách trong nước và quốc tế “mê mẩn”, từ các quán bình dân đến nhà hàng nổi tiếng như Bà Đỏ, Hạnh, Hương, Bà Cư… Ngoài ra, nhiều người Việt ở nước ngoài sau mỗi lần về thăm quê cũng không quên đóng theo những món bánh Huế để làm quà tặng sang các nước như Mỹ, Canada, Australia, Hàn Quốc,…

Nhiều người cho biết, các loại bánh đặc sản Huế, đặc biệt là bánh lọc đã xuất hiện từ rất lâu tại Mỹ theo kinh nghiệm làm bánh của những người con xa quê. Song “hương vị” bánh vẫn còn thiếu chút vị từ chính gốc của Huế, của những bàn tay tâm huyết và tỉ mỉ từ các nghệ nhân và người làm nghề truyền thống trên mảnh đất Cố đô.

Trước khi chuyến hàng đầu tiên xuất cảnh, Ngô Đức Vương đã kết hôn và định cư với vợ tại Texas, Hoa Kỳ. Nhờ đó, anh có thời gian chuẩn bị cho kho hàng tại Mỹ cũng như kết nối thêm các đơn vị bán hàng. Sản phẩm bánh Huế được phân phối qua các kênh như nền tảng on­line lớn nhất cho người châu Á ở Mỹ Latin, các cửa hàng tạp hóa, cùng với chợ Tân Bình, một trong những chợ lớn nhất của người Việt ở Mỹ…

Vương kể rằng, những ngày đầu tiên khi các loại bánh đặc sản Huế mở bán, người dân Việt và du khách ở Mỹ đã rất ưa chuộng. Ê kip cũng làm việc hết công suất và có thêm những kinh nghiệm quý cho các đợt xuất xưởng tiếp theo. Với sologan “Mang Huế về nhà”, những sản phẩm xuất khẩu đã được chế biến tỉ mỉ và gửi gắm nhiều tâm huyết của các nghệ nhân xứ Huế.

Chị Nguyễn Thị Huệ cho biết, đơn vị rất may mắn vì có thêm nhiều người am hiểu ẩm thực Huế hỗ trợ kinh nghiệm; và một trong những người trao truyền công thức và hướng dẫn cho ê kip là nghệ nhân ẩm thực Mai Thị Trà. Bà đã chỉ dạy từ cách nấu bột, chọn lá gói, cho đến làm nhân tôm đậm đà vị Huế, cách gói bánh…

Mỗi chuyến xuất xưởng bánh Huế, nghệ nhân Mai Thị Trà đều có mặt để tiếp thêm “tinh thần” cho các bạn trẻ. Việc lần đầu tiên đưa bánh Huế xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Mỹ được xem là hành trình đưa hương vị quê hương đến với bạn bè quốc tế. Các bạn trẻ kỳ vọng bánh Huế sẽ trở thành cầu nối văn hóa để cộng đồng quốc tế hiểu hơn về giá trị tinh hoa của ẩm thực Huế nói riêng và ẩm thực Việt Nam nói chung.

Ông Trần Văn Mỹ, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP Huế cho biết: Để một sản phẩm truyền thống vượt qua được các vòng kiểm định kỹ thuật, tiêu chuẩn vệ sinh của thị trường Mỹ là điều không đơn giản. Đội ngũ trẻ của Hue One Food đã làm được điều mà trước đây rất nhiều doanh nghiệp địa phương còn e ngại. Hue One Food liên tục hoàn thiện quy trình, tái cấu trúc sản xuất và mạnh dạn đầu tư công nghệ đã tạo nên bước chuyển căn bản. Đặc biệt, tinh thần dám nghĩ, dám làm và tư duy kinh doanh bài bản, kiên trì của các bạn trẻ đã mở ra nhiều tín hiệu tích cực, cho thấy các doanh nghiệp Huế có thể bước ra các thị trường lớn nếu có chiến lược hợp lý.

“Chúng em không nghĩ mình sẽ dừng lại ở thị trường Mỹ mà còn nuôi ước mơ xa hơn thế. Mong muốn ẩm thực Huế sẽ được quảng bá và lan tỏa tại nhiều quốc gia khác nữa”, Ngô Văn Quốc bày tỏ kỳ vọng. Giấc mơ đưa bánh đặc sản Huế đi “năm châu bốn biển” của những người trẻ như Ngô Đức Vương, Ngô Văn Quốc, chị Nguyễn Thị Huệ và nhiều bạn trẻ khác mở ra thêm “cầu nối” văn hóa đến với bạn bè khắp nơi.