Xóm Khê Nam thấp thỏm trước “hàm ếch” sạt lở bên sông Trà Khúc

VHO - Hơn một thập kỷ qua, sạt lở bờ sông Trà Khúc tại xóm Khê Nam, xã Tịnh Khê (Quảng Ngãi) không ngừng “nuốt chửng” đất sản xuất, đe dọa nhà cửa và sinh kế của hàng chục hộ dân.

Đặc thù của xóm Khê Nam là nằm ngay khu vực cửa sông, phải chịu áp lực kép trong mùa mưa bão. Một bên là dòng lũ từ thượng nguồn đổ về, bên kia là triều cường từ biển dâng cao, khiến tốc độ sạt lở ngày càng diễn ra nhanh và khốc liệt.

Gia đình ông Trương Cọt (58 tuổi) có hơn 500m² đất sản xuất bị dòng nước cuốn trôi. Không chỉ mất đất do sạt lở, nhiều diện tích đất nông nghiệp còn bị cát biển bồi lấp, không thể tiếp tục canh tác.

“Riêng mùa mưa bão năm ngoái, gần một sào đất của tôi bị cát phủ dày đến nửa mét. Đất giờ hoang hóa, không thể trồng được cây gì, đành phải bỏ trống”, ông Cọt cho hay.

Đoạn sạt lở bờ sông Trà Khúc qua xóm Khê Nam kéo dài khoảng 1km, bắt đầu từ chân cầu Cổ Lũy hướng về phía cửa sông. Tình trạng này đã diễn ra hơn 10 năm qua nhưng trở nên đặc biệt nghiêm trọng sau mùa mưa bão năm 2025.

Nước lũ từ thượng nguồn đổ về với lưu lượng lớn đã khoét sâu vào bờ sông, cuốn trôi hàng chục mét đất của người dân. Dọc tuyến sông xuất hiện hàng loạt điểm sạt lở, sụt lún nghiêm trọng, những vết nứt lớn kéo dài hàng chục mét phía sau vườn nhà dân.

Nằm sát mép sông, khu vườn của gia đình ông Phan Thu (63 tuổi) giờ chỉ còn lại một phần nhỏ. Ông Thu xót xa cho biết, nhiều năm qua, nước sông liên tục “ăn” dần vào bờ, mỗi năm mất từ 5 - 7m đất.

“Tính đến nay, gia đình tôi đã mất hơn 500m² đất nông nghiệp. Nếu tình trạng này tiếp diễn, không chỉ đất sản xuất mà cả nhà cửa của hàng chục hộ dân ven sông cũng sẽ bị đe dọa”, ông Thu lo lắng.

Theo người dân địa phương, nhiều hộ đã chủ động trồng tre, trồng cây dọc mép sông để giữ đất, nhưng mọi nỗ lực đều trở nên bất lực trước sức tàn phá của dòng nước.

Do sạt lở đã ăn sâu vào sát khu dân cư, một số hộ dân có nhà gần mép sông phải chủ động di dời đến nơi an toàn mỗi khi mùa mưa bão đến.

“Nếu không có giải pháp lâu dài, sạt lở sẽ tiếp tục ăn sâu vào xóm. Mỗi mùa mưa bão, các hộ dân ven sông đều phải sơ tán sang những khu vực phía trong để tránh nguy hiểm”, ông Trần Cho, người dân xóm Khê Nam nói.

Qua rà soát, khoảng 15.000m² đất của người dân xóm Khê Nam đã bị sạt lở và bồi lấp, gây thiệt hại lớn về sản xuất nông nghiệp và sinh kế của người dân.

Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê Nguyễn Hoài Thanh cho biết, trên địa bàn xã hiện có hai điểm sạt lở bờ sông trọng điểm. Trong đó, xóm Khê Nam (thôn Trường Định) là khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất với khoảng 50 hộ dân chịu tác động trực tiếp; xóm Gò Đá (thôn Phú Vinh) có khoảng 20 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ.

Trước mắt, địa phương đã tăng cường theo dõi diễn biến sạt lở, cắm biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm và xây dựng phương án di dời dân khi xuất hiện các dấu hiệu sụt lún, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân trong mùa mưa bão.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, các giải pháp ứng phó hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Về lâu dài, việc đầu tư xây dựng hệ thống kè kiên cố dọc sông Trà Khúc là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ tài sản, đất sản xuất và ổn định đời sống cho người dân.

“Xã kiến nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn vốn đầu tư xây dựng các công trình kè ven sông Trà Khúc. Đây là giải pháp căn cơ, đáp ứng nguyện vọng của chính quyền và người dân nhằm bảo vệ quỹ đất, ổn định dân cư và tạo điều kiện phát triển kinh tế bền vững cho khu vực ven sông”, ông Nguyễn Hoài Thanh nhấn mạnh.