Xe cháy trong bãi đỗ, ai chịu trách nhiệm?

VHO - Khi xe bất ngờ bốc cháy trong bãi trông giữ, thiệt hại không chỉ đặt ra câu hỏi về bảo hiểm mà còn liên quan đến trách nhiệm của chủ phương tiện và đơn vị trông giữ. Theo quy định hiện hành, việc bồi thường phải căn cứ vào nguyên nhân vụ cháy, loại hình bảo hiểm, quan hệ gửi giữ tài sản và lỗi của các bên.

Xe cháy, bảo hiểm nào chi trả?

Không phải cứ xe có bảo hiểm là khi cháy sẽ được bồi thường. Cần phân biệt bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới với bảo hiểm vật chất xe.

Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ yếu bảo vệ trách nhiệm của chủ xe đối với người thứ ba và hành khách theo quy định, không phải bảo hiểm tài sản cho chính chiếc xe. Vì vậy, xe bị cháy trong bãi không đồng nghĩa doanh nghiệp bảo hiểm bắt buộc phải bồi thường giá trị phương tiện.

Trong khi đó, với bảo hiểm vật chất xe, nếu hợp đồng có phạm vi bảo hiểm rủi ro cháy, nổ và sự cố thuộc trường hợp được bảo hiểm, chủ xe có thể được giải quyết quyền lợi theo hợp đồng. Mức bồi thường còn phụ thuộc nguyên nhân cháy, phạm vi bảo hiểm, mức khấu trừ và các điều khoản loại trừ.

Nghị định 220/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1.7.2026, đã sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới và bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Vì vậy, khi giải quyết vụ việc cụ thể cần căn cứ quy định hiện hành và hợp đồng bảo hiểm liên quan.

Chủ bãi giữ xe có phải bồi thường?

Khi khách hàng gửi xe và trả phí, quan hệ giữa hai bên về nguyên tắc có thể được xác lập dưới hình thức hợp đồng gửi giữ tài sản. Theo Bộ luật Dân sự 2015, bên giữ có nghĩa vụ bảo quản và trả lại tài sản; nếu làm mất hoặc hư hỏng tài sản do lỗi của mình thì phải bồi thường, trừ trường hợp bất khả kháng.

Do đó, không thể mặc nhiên kết luận xe cháy trong bãi thì chủ bãi phải bồi thường toàn bộ. Trách nhiệm phải được xác định dựa trên nguyên nhân vụ cháy, lỗi của đơn vị trông giữ, điều kiện bảo quản và nội dung thỏa thuận giữa hai bên.

Nếu bãi xe vi phạm quy định về an toàn, phòng cháy, chữa cháy hoặc có lỗi dẫn đến thiệt hại, trách nhiệm của đơn vị quản lý có thể được đặt ra. Ngược lại, nếu sự cố thuộc trường hợp bất khả kháng và bên giữ không có lỗi, trách nhiệm bồi thường sẽ được xem xét theo quy định pháp luật.

Các yêu cầu về an toàn PCCC và cứu nạn, cứu hộ hiện được thực hiện theo pháp luật chuyên ngành, trong đó có Nghị định 105/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 1.7.2025.

Nguyên nhân cháy là căn cứ then chốt

Vụ cháy bãi trông giữ xe dưới gầm cầu Vĩnh Tuy, Hà Nội, ngày 30.8.2025, khiến khoảng hơn 500 xe máy bị cháy, cho thấy việc xác định trách nhiệm trong những sự cố như vậy không đơn giản. Thủ tướng đã yêu cầu làm rõ nguyên nhân và xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan nếu có vi phạm.

Trong một vụ cháy bãi xe, trách nhiệm có thể liên quan đến nhiều chủ thể: người gây ra đám cháy, đơn vị trông giữ và doanh nghiệp bảo hiểm. Việc ai phải bồi thường, bồi thường đến đâu phụ thuộc vào nguyên nhân vụ cháy, mức độ lỗi, quan hệ gửi giữ và phạm vi bảo hiểm.

Với người gửi xe, vé hoặc giấy tờ xác nhận việc gửi giữ là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi. Khi xảy ra sự cố, chủ xe nên lưu giữ chứng từ, thông báo cho doanh nghiệp bảo hiểm nếu có hợp đồng phù hợp và phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình xác minh.

Từ góc độ phòng ngừa, lựa chọn bãi trông giữ có tổ chức, bảo đảm điều kiện an toàn và minh bạch về trách nhiệm là cách hạn chế rủi ro. Bởi khi xe cháy trong bãi đỗ, bảo hiểm chỉ là một phần của bài toán; căn cứ quyết định trách nhiệm cuối cùng vẫn là nguyên nhân vụ cháy và lỗi của từng bên.