Về Vị Xuyên tri ân những con người đã “hóa thành bất tử“

VHO - Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2026) và kỷ niệm 42 năm ngày Giỗ trận tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ hi sinh tại mặt trận Vị Xuyên (12.7.1984 - 12.7.2026), đoàn công tác của Sở Du lịch Hà Nội và Sở VHTTDL tỉnh Tuyên Quang đã thực hiện hành trình về nguồn đầy ý nghĩa tại các địa chỉ đỏ nơi địa đầu Tổ quốc.

Hành trình tri ân trên mảnh đất nơi các Anh hùng liệt sĩ hoá thành bất tử

Có những chuyến đi để khám phá cảnh đẹp, có những chuyến đi để tìm kiếm cơ hội hợp tác. Nhưng cũng có những chuyến đi khiến mỗi bước chân trở nên lặng hơn bởi phía dưới lớp đất đá là biết bao người lính vẫn chưa trở về với gia đình.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vị Xuyên, nơi yên nghỉ của gần 2.000 liệt sĩ đến từ 33 tỉnh, thành phố trên cả nước, đoàn công tác đã dâng hương tưởng niệm những người con đã hiến trọn tuổi thanh xuân cho độc lập, chủ quyền Tổ quốc.

Hành trình tiếp tục với điểm đến là Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang.

Trong không gian trang nghiêm, từng nén hương được thắp lên trước những hài cốt liệt sĩ vừa được tìm thấy trong Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Đó là những người lính đã nằm lại nơi núi rừng biên giới suốt hơn bốn thập niên, nay từng bước được đưa trở về với đất mẹ, với quê hương, trong vòng tay đồng đội.

Đoàn cũng dâng hương tại Đền thờ Anh hùng liệt sĩ Mặt trận Vị Xuyên trên điểm cao 468 - một trong những chiến địa ác liệt nhất của cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Từ đây, những điểm cao 685 và 772 hiện ra trước mắt. Núi vẫn xanh, mây vẫn trôi, nhưng mỗi triền đá đều mang theo ký ức về những trận chiến khốc liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Những địa danh từng được gọi là "Ngã ba cửa tử" "Lò vôi thế kỷ", "Thung lũng gọi hồn", "Đồi xay thịt" không chỉ gợi nhắc mức độ ác liệt của chiến trường mà còn là biểu tượng cho ý chí quật cường của những người lính Cụ Hồ.

Trong dòng hồi ức của cựu binh Phạm Ngọc An, nhân chứng sống của mặt trận Vị Xuyên, cuộc chiến như sống dậy qua từng ngọn đồi, từng vách đá. Ông kể về những người đồng đội đã chiến đấu để giành giật từng mét đất, về ngày 12.7.1984 - ngày khốc liệt nhất của chiến trường khi hơn một nghìn chiến sĩ ngã xuống chỉ trong một ngày đêm.

Phần lớn họ mới mười tám, đôi mươi. Họ đã để lại sau lưng tuổi trẻ, gia đình và những ước mơ còn dang dở để giữ từng tấc đất biên cương. Tinh thần “Sống bám đá - Chết hóa đá - Thành bất tử” đã trở thành biểu tượng bất diệt của người lính Vị Xuyên. Ngày 12.7 sau đó đã được lấy làm ngày Giỗ trận.

Lời người cựu binh nghẹn lại khi nhắc đến những đồng đội vẫn còn nằm đâu đó giữa núi rừng. Nước mắt ông rơi khi đọc bài thơ viết về những người lính chưa trở về, về những người mẹ suốt mấy chục năm vẫn mỏi mòn chờ con: “Bọn mày ơi mẹ đã yếu lắm rồi. Lưng đã còng, mắt không nhìn rõ nữa. Vẫn sớm trưa mẹ mỏi mòn ngóng đợi. Vẫn mong mày về, dù chỉ nắm xương thôi”.

Đó cũng là nỗi day dứt thôi thúc những người làm công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ chưa một ngày dừng bước.

Theo Thượng tá Trần Quang Huy, Đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang), trong Chiến dịch “500 ngày đêm”, 67 cán bộ, chiến sĩ của đơn vị đã tổ chức tìm kiếm trên địa bàn 12 xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang. Đến nay, đơn vị đã quy tập được 28 hài cốt liệt sĩ đơn lẻ và 5 hài cốt tập thể.

Hiện Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang đang lưu giữ 16 hài cốt liệt sĩ riêng lẻ và 4 hài cốt liệt sĩ tập thể vừa được quy tập.

Thượng tá Trần Quang Huy cho biết: “Hằng ngày chúng tôi hương khói cho đồng đội. Đến bữa ăn chúng tôi ăn gì thì chúng tôi mời đồng đội ăn thứ ấy. Chúng tôi đã gửi mẫu ADN để xác định danh tính các liệt sĩ, đồng đội của chúng tôi đang nằm đây”.

Mỗi hài cốt được tìm thấy là thêm một gia đình có hy vọng khép lại nỗi chờ đợi kéo dài suốt hơn 40 năm, thêm một người lính được gọi đúng tên mình sau những tháng năm vô danh giữa đại ngàn.

Kết nối du lịch về nguồn từ những giá trị lịch sử

Từ ngày 15 đến 17.7, Sở Du lịch Hà Nội phối hợp với Sở VHTTDL tỉnh Tuyên Quang tổ chức chương trình khảo sát, xây dựng và kết nối các sản phẩm du lịch giữa hai địa phương, mở rộng hợp tác phát triển du lịch trên nền tảng các giá trị lịch sử và văn hóa.

Việc trực tiếp khảo sát các di tích, nghĩa trang liệt sĩ, đền tưởng niệm và các địa chỉ đỏ giúp các doanh nghiệp lữ hành có thêm tư liệu thực tiễn để xây dựng những tuyến du lịch về nguồn mang chiều sâu lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với các thế hệ cha anh.

Ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, chuyến khảo sát vừa là dịp tưởng nhớ, tri ân sự hi sinh to lớn của các Anh hùng liệt sĩ, vừa tạo nền tảng để hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” đến đông đảo du khách.

Khi du lịch ngày càng đề cao chiều sâu trải nghiệm và giá trị văn hóa, những hành trình về nguồn không đơn thuần là tham quan di tích. Đó là cơ hội để mỗi người lắng nghe lịch sử, cảm nhận giá trị của hòa bình và hiểu rằng phía sau cuộc sống hôm nay là sự hi sinh của biết bao người đã hóa thân vào non sông.

Liên kết giữa Hà Nội và Tuyên Quang vì thế có thêm nhiều cơ hội kết nối tour tuyến, sản phẩm du lịch. Xa hơn, đây là nỗ lực đưa ký ức lịch sử trở thành nguồn lực phát triển bền vững, để mỗi chuyến đi đều góp phần gìn giữ ký ức dân tộc và truyền tiếp ngọn lửa yêu nước cho các thế hệ mai sau.