Từ 15.11, hội phụ huynh không được thu tiền hỗ trợ

VHO - Một khoản đóng góp được gọi là “tự nguyện” sẽ không chỉ được xem xét ở việc phụ huynh có đồng ý hay không. Từ ngày 15.11.2026, ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ hoạt động, cách hỗ trợ cho các hoạt động chung cũng thay đổi.

Điều lệ mới ban hành kèm Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT, được công bố chiều 30.9, đặt ra giới hạn rõ đối với ban đại diện cha mẹ học sinh, thường được gọi là hội phụ huynh.

Ban đại diện không được ấn định mức hỗ trợ bình quân, mức tối thiểu, thời hạn đóng góp hoặc gây áp lực với người không tham gia. Quy định có hiệu lực từ ngày 15.11.2026, thay thế điều lệ ban hành năm 2011.

Thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở cách tổ chức nguồn lực. Theo quy định hiện hành, ban đại diện cấp lớp có thể nhận đóng góp để làm quỹ hoạt động. Với điều lệ mới, ban đại diện không còn được đứng ra thu và giữ tiền hỗ trợ hoạt động, kể cả khi khoản tiền ấy được giới thiệu bằng tên gọi “tự nguyện”.

Đây là điểm phụ huynh cần phân biệt khi tiếp nhận những đề nghị đóng góp sau thời điểm quy định có hiệu lực. Việc đổi tên “quỹ lớp” thành “tiền hỗ trợ”, hay xin biểu quyết đồng thuận, không tự làm thay đổi bản chất của hành vi thu và quản lý tiền.

Có thể hình dung ba tình huống. Nếu ban đại diện đề nghị mỗi gia đình đóng cùng một mức, vấn đề nằm ở việc ấn định khoản hỗ trợ. Nếu phụ huynh tự chọn số tiền nhưng chuyển cho trưởng ban giữ để chi dần, vấn đề nằm ở chủ thể tiếp nhận và quản lý.

Còn nếu phụ huynh tự nguyện thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp một dịch vụ phục vụ hoạt động phù hợp, đó là phương thức được điều lệ mới cho phép, với các điều kiện đi kèm.

Cụ thể, khi cần hỗ trợ, ban đại diện phải công khai mục đích, nội dung hoạt động, nhu cầu và phương thức thực hiện. Phụ huynh có thể cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho bên cung cấp. Việc hỗ trợ do phụ huynh tự nguyện quyết định.

Như vậy, sự tham gia của gia đình vẫn được duy trì, nhưng dòng tiền không đi qua một quỹ do ban đại diện nắm giữ. Cách tổ chức này giúp phân biệt rõ người đề xuất hoạt động, người đồng ý hỗ trợ và bên thực sự cung cấp hàng hóa, dịch vụ.

Tuy nhiên, thanh toán trực tiếp cũng không phải cách để hợp thức hóa mọi khoản chi. Điều lệ không cho phép sử dụng hỗ trợ hoạt động của ban đại diện để xây dựng, sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị phục vụ trường lớp hoặc chi thù lao, tiền thưởng, quà tặng cho cán bộ quản lý, nhà giáo và nhân sự hỗ trợ giáo dục.

Điều cần xem xét vì thế gồm cả cách đóng góp lẫn mục đích sử dụng. Một khoản chi thuộc trách nhiệm của nhà trường không thể được chuyển sang phụ huynh chỉ bằng việc để họ trả tiền thẳng cho nhà cung cấp.

Quy định mới cũng không đồng nghĩa hội phụ huynh chấm dứt hoạt động. Ban đại diện tiếp tục tập hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của cha mẹ học sinh và phối hợp với nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ. Điều lệ còn cấm gây bất lợi cho học sinh hoặc gia đình vì việc tham gia hay không tham gia hỗ trợ.

Đó là thay đổi có ý nghĩa đối với quan hệ giữa gia đình và nhà trường. Khả năng đóng góp tài chính không nên trở thành thước đo sự quan tâm của cha mẹ, sự đồng thuận của số đông cũng không nên tạo sức ép lên những người có điều kiện khác biệt.

Ở thời điểm đầu tháng 10, cần giữ rõ mốc hiệu lực 15.11. Không thể chỉ dựa vào thông tin điều lệ mới để kết luận mọi khoản đã thu trước đó đều phải hoàn trả ngay. Muốn xử lý một khoản cụ thể, phải xác định thời điểm thu, căn cứ, mục đích và quy định áp dụng.

Với những hoạt động sắp tổ chức, việc chuẩn bị có thể bắt đầu từ bây giờ: công khai nhu cầu, xác định đúng trách nhiệm chi trả, lựa chọn phương thức hỗ trợ và bảo đảm quyền không tham gia. Khi những điều này rõ ràng, cuộc họp phụ huynh mới có thêm thời gian dành cho chuyện học tập, sức khỏe và sự phát triển của trẻ.