Trái Đất ấm lên gia tăng mưa đá kích thước lớn và nguy hiểm hơn

VHO - Một nghiên cứu mới đây cho biết, thế giới ấm lên có khả năng sẽ tạo ra những trận mưa đá lớn hơn và nghiêm trọng hơn.

Theo nghiên cứu được công bố tuần này trên tạp chí khoa học Nature, biến đổi khí hậu do đốt nhiên liệu hóa thạch làm gia tăng các khối không khí bất ổn năng lượng cao đang là điều kiện thuận lợi hình thành mưa đá. 

Số lượng các cơn bão trên toàn cầu trút xuống mái nhà, ô tô và mặt đất những viên mưa đá có kích thước lớn hơn một viên bi lớn sẽ tăng từ 38% đến 47% vào cuối thế kỷ này, tùy thuộc vào lượng khí gây hiệu ứng nhà kính mà thế giới tiếp tục thải ra.

Mưa đá thường không gây tử vong cho con người, nhưng lại gây thiệt hại kinh tế rất lớn. Đồng tác giả nghiên cứu, John Allen, Giáo sư khí tượng học tại Đại học Michigan cho biết hiện tượng này đã khiến Mỹ thiệt hại khoảng 10 tỷ USD mỗi năm và khoảng 80 tỷ USD trên toàn cầu.

Giáo sư Allen nói rằng mưa đá gây thiệt hại nhiều hơn cả lốc xoáy.

“Trong những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến những viên mưa đá có kích thước kỷ lục. Tôi thấy điều này cực kỳ đáng lo ngại vì chúng ta thực sự chưa xây dựng môi trường sống đảm bảo để có khả năng chống chịu với mưa đá”, ông nói thêm.

Các mô phỏng trên máy tính của ông Allen ghi nhận tỷ lệ các viên mưa đá lớn sẽ gia tăng cùng với biến đổi khí hậu. Theo ông và nhiều nhà khoa học khác, chính những viên mưa đá kích thước lớn này là nguyên nhân gây ra phần lớn các thiệt hại.

Mưa đá càng lớn, thiệt hại càng nghiêm trọng

Những viên mưa đá lớn hơn có khối lượng nặng hơn và rơi xuống với tốc độ nhanh hơn, vì vậy chúng va chạm với lực mạnh hơn.

“Trong khi mưa đá nhỏ có thể gây hư hại cho mùa màng, thì những viên mưa đá lớn có đường kính khoảng 2 inch (5 cm) có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho xe cộ, mái nhà, các tấm pin năng lượng mặt trời và nhiều loại cơ sở hạ tầng khác,” theo Andreas Prein, một nhà khoa học khí hậu tại ETH Zurich, người không tham gia vào nghiên cứu này.

Ông Allen cho biết một lỗ thủng trên mái nhà do mưa đá gây ra có thể được vá lại dễ dàng, nhưng khi nhiều viên mưa đá lớn cùng lúc rơi đập xuống mái nhà. Điều đó thường đồng nghĩa với việc phải thay mới toàn bộ mái với chi phí rất tốn kém.

Ông giải thích khi khí hậu ấm lên, lượng hơi nước trong khí quyển cũng tăng lên gần 4% cho mỗi độ F (tương đương khoảng 7% cho mỗi độ C). Điều này làm gia tăng lượng năng lượng sẵn có trong khí quyển.

“Sự gia tăng đó khiến chúng ta thường có các luồng khí bốc lên mạnh hơn. Và điều đó dẫn đến nhiều cơn giông hơn với những luồng khí bốc lên đủ mạnh để tạo ra mưa đá”, ông Allen nói thêm.

Tuy nhiên, ông Allen cho biết khi không khí trở nên ấm hơn, ở các tầng khí quyển cao sẽ có ít không khí lạnh hơn để duy trì các viên mưa đá nhỏ. Vì vậy, có xu hướng tan chảy nhiều hơn trước khi chạm đất, trong khi những viên mưa đá lớn thì không bị ảnh hưởng nhiều và vẫn giữ được kích thước của chúng.

Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào mưa đá ở quốc gia có số lượng mưa đá nhiều nhất là Mỹ. 

Nghiên cứu mới được dẫn dắt bởi các tác giả đến từ Trung Quốc. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu trước đây chỉ xem xét khả năng gia tăng về tần suất xuất hiện mưa đá, thay vì sự thay đổi về kích thước của chúng.

Mưa đá là một vấn đề mang tính toàn cầu

Theo ông Allen, Argentina, châu Âu, Canada và khu vực Đồng bằng phía Bắc của Mỹ nhiều khả năng sẽ chứng kiến sự gia tăng mạnh nhất của các trận mưa đá có kích thước lớn. Trong khi đó, một số khu vực thuộc vùng nhiệt đới có thể sẽ ghi nhận sự sụt giảm lượng mưa đá, do những viên mưa đá nhỏ có xu hướng tan chảy nhiều hơn trước khi chạm đất.

Ông Allen nhấn mạnh mưa đá không chỉ là vấn đề riêng của nước Mỹ. Mặc dù Mỹ đang phải gánh chịu những tổn thất rất lớn do mưa đá gây ra, nhưng thiệt hại do hiện tượng này trên phạm vi toàn cầu dường như đang gia tăng nhanh chóng trong những năm gần đây.

Các tác giả của nghiên cứu đã xem xét hai nhóm mưa đá: lớn hơn và nhỏ hơn 1,2 inch (30 mm) đường kính. Kích thước này nằm giữa một viên bi và một quả bóng golf, đồng thời tương đương với đồng xu 50 xu của Mỹ.

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng các kịch bản khác nhau dựa trên lượng khí thải carbon phát sinh từ việc đốt than đá, dầu mỏ và khí đốt.

Kịch bản tương đối lạc quan là mức độ ô nhiễm carbon không quá cao, số lượng các trận mưa đá lớn được dự báo sẽ tăng khoảng 38%. Trong khi đó, kịch bản bi quan hơn là nhiệt độ toàn cầu tăng thêm gần 2 độ F (tương đương 1 độ C) so với kịch bản kia, số lượng các trận mưa đá lớn có thể tăng tới 47%.

“Đây là một tín hiệu rõ ràng cho thấy tác động của biến đổi khí hậu. Khi ngày càng nhiều người sinh sống, nhiều ngôi nhà được xây dựng, nhiều trang trại điện mặt trời và cơ sở hạ tầng được phát triển tại những khu vực dễ xảy ra mưa đá, mức độ rủi ro và thiệt hại cũng sẽ tăng theo”, Walker Ashley, Giáo sư khí tượng học tại Đại học Northern Illinois, người không tham gia nghiên cứu, nhận định.