Tìm cho bằng được dù chỉ là mẩu xương hay cái cúc áo

VHO - Hơn bốn thập kỷ đã trôi qua kể từ những ngày đêm khốc liệt tại mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên, giữa màu xanh ngút ngàn của cây rừng, lá cờ đỏ thắm tung bay trên đỉnh của điểm cao 685 như nhắc nhớ thế hệ sau về những con người đã “sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”.

Băng rừng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Vị Xuyên: Người lính già ôm di cốt đồng đội giữa hẻm sâu núi thẳm

Băng rừng tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Vị Xuyên: Lật từng phiến đá, bới từng tấc đất

 Lá cờ ấy như tiếp thêm sức mạnh cho các cán bộ, chiến sĩ vượt gian khó, quyết tâm “còn một thông tin, còn một địa chỉ cũng phải quyết tâm tìm cho bằng được hài cốt liệt sĩ”.

Có địa chỉ là phải tìm bằng được các liệt sĩ

Tại điểm cao 685, một di vật đặc biệt được các chiến sĩ tìm thấy dưới lớp đất đá là mảnh kim loại có khắc hình đôi chim bồ câu hòa bình. Giữa lúc chiến trường chìm trong tiếng bom rơi đạn nổ khốc liệt nhất, những người lính bảo vệ biên cương vẫn hướng về một khát vọng hòa bình cháy bỏng. Mong ước ấy nay đã thành hiện thực, đất nước đã bình yên, chủ quyền thiêng liêng được giữ vững, nhưng các anh thì vẫn nằm lại giữa núi rừng.

Trên điểm cao 685, “Lò vôi thế kỷ” bạc màu năm xưa đã được chữa lành bởi màu xanh của cây rừng, hòa quyện cùng màu cờ đỏ thắm tung bay giữa không trung. Lá cờ đỏ tung bay trên đỉnh núi là lời nhắc nhở kiêu hãnh về những người đã giữ lời thề “sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá bất tử”.

Độc lập, tự do của dân tộc đã phải trả bằng máu và cả tuổi thanh xuân của biết bao anh hùng liệt sĩ; máu của các anh đã tô thắm thêm màu cờ Tổ quốc, để linh hồn và khí phách ấy trường tồn cùng non sông. Thế hệ hôm nay không bao giờ quên ơn những người đã ngã xuống. Mỗi lần nhìn lên lá cờ tung bay giữa đại ngàn, những người lính thời bình lại có thêm quyết tâm và sức mạnh để thực hiện mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim.

Vượt qua gian khó, ngày qua ngày, cán bộ, chiến sĩ vẫn bám núi, bám rừng, tỉ mỉ lật từng phiến đá, xới từng tấc đất. Đó không chỉ là hành trình tìm kiếm những di cốt, mà còn là sự nối dài tình đồng đội và đạo lý tri ân đối với những người đã hy sinh vì chủ quyền, vì độc lập tự do của Tổ quốc.

Có mặt tại điểm cao 685, nơi từng được mệnh danh là “Lò vôi thế kỷ” bởi hàng nghìn quả đạn pháo cày xới nghiền nát đá núi, thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân, Phó Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và xác định danh tính Quân khu 2 khẳng định, lực lượng vũ trang Quân khu 2 luôn coi công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, là “mệnh lệnh từ trái tim” của những người lính để không có ai bị bỏ quên.

Nhấn mạnh quan điểm “còn thông tin về liệt sĩ là còn tổ chức tìm kiếm, quyết tâm tìm cho bằng được”, trực tiếp chứng kiến các chiến sĩ đang miệt mài đào xới trên mảnh đất từng nhuốm máu anh hùng liệt sĩ, thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân dặn dò cán bộ, chiến sĩ Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang) bằng mọi giá phải tìm thấy hài cốt liệt sĩ, dù chỉ là một mẩu xương hay chỉ là một cái cúc áo. Dù chỉ tìm thấy một phần rất nhỏ của hài cốt thì đó vẫn là đồng đội, là hiện thân của những người đã xả thân vì Tổ quốc, vì vậy phải hết sức trân trọng, cẩn trọng và quyết tâm thực hiện. Đó là niềm mong mỏi khắc khoải của người thân các gia đình liệt sĩ cũng như của những cựu chiến binh từng chiến đấu tại mảnh đất này.

Đồng thời, Thiếu tướng Ngân căn dặn lực lượng làm nhiệm vụ phải đặc biệt lưu ý bảo đảm an toàn trên địa hình núi đá hiểm trở, giữ gìn sức khỏe, cẩn trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Cùng với đó, nhằm đẩy nhanh quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, việc kết nối, cung cấp thông tin từ các CCB, người dân địa phương rất quan trọng. “Chúng tôi kêu gọi bất kỳ ai biết được nhân chứng hay vị trí nào, hãy báo ngay cho cấp ủy, chính quyền, đơn vị quân đội và Ban Chỉ đạo các cấp, nhằm sớm đưa các liệt sĩ về với quê hương”, thiếu tướng Nguyễn Ngọc Ngân nói.

Chạy đua với thời gian…

Theo thông tin từ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang, trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, trên địa bàn tỉnh Hà Tuyên trước đây (nay thuộc Tuyên Quang) có 4.267 liệt sĩ hy sinh.

Tính đến nay, các lực lượng đã nỗ lực tìm kiếm, quy tập được 3.174 hài cốt liệt sĩ nhưng vẫn còn tới 1.093 liệt sĩ chưa được tìm thấy, đang nằm lại giữa các thung sâu, khe đá. Nhiều khu vực tại các điểm cao hiểm trở như 685, 233, 1509, 772, bình độ 300, 1688, 1387, 1800A và 1800B vẫn là những địa chỉ chờ đợi lực lượng chức năng.

Riêng tại điểm cao 685, có khoảng 250 liệt sĩ hy sinh nhưng mới quy tập được 80 hài cốt; còn tại điểm cao 233, có khoảng 330 người ngã xuống nhưng hiện mới chỉ quy tập được vỏn vẹn 9 hài cốt. Những con số ấy nhói lòng, nhắc nhở rằng khối lượng công việc phía trước còn hết sức nặng nề. Để hiện thực hóa quyết tâm trong “Chiến dịch 500 ngày đêm”, Quân khu 2 đã tổ chức tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng cho các lực lượng chuyên trách và không chuyên trách.

Các điểm cao trên mặt trận Vị Xuyên - Hà Tuyên được xác định là trọng điểm hàng đầu. Quân khu đã tăng cường quân số các đội tìm kiếm từ 18 lên 67 cán bộ, chiến sĩ, thành lập mới Đội quy tập thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai và thúc đẩy hoạt động của Đội quy tập Cục Chính trị Quân khu.

Bằng việc chắp nối lời kể của nhân chứng, tư liệu, bản đồ và khảo sát thực địa, đến nay lực lượng vũ trang Quân khu 2 đã tìm kiếm, cất bốc được 152 hài cốt liệt sĩ; trong đó đặc biệt xúc động là việc phát hiện ngôi mộ tập thể gồm 47 liệt sĩ Trung đoàn 148, Sư đoàn 316 hy sinh thời kháng chiến chống Pháp tại Bình Lư, tỉnh Lai Châu.

So với con số 1.093 liệt sĩ chưa được tìm thấy, đang nằm lại giữa các thung sâu, khe đá thì số lượng hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, cất bốc trên vẫn quá nhỏ bé. Để đẩy nhanh việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, các chiến sĩ đang ngày đêm không quản nắng mưa leo đá tai mèo, đu dây xuống vực sâu lật từng hốc đá, bới từng gốc cây ngọn cỏ tìm kiếm.

Trực tiếp làm nhiệm vụ tại điểm cao 685, thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp, Đội phó Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang) cho biết, không giống như các khu vực khác, các liệt sĩ ở Vị Xuyên không được chôn cất chu đáo từ đầu do sự ác liệt của chiến trường.

Trải qua hơn 40 năm với tác động của thời tiết khắc nghiệt, thiên tai và địa hình núi đá hiểm trở, hài cốt các anh chỉ còn lại những mảnh xương nhỏ. Công tác tìm kiếm đòi hỏi phải đào bới, di chuyển một khối lượng đất đá cực kỳ lớn. Dù chỉ có các dụng cụ thô sơ như xà beng, cuốc, xẻng và sự hỗ trợ của một máy khoan đá, toàn đội vẫn kiên trì chia thành nhiều tổ, nhiều mũi, phối hợp cùng lực lượng dân quân đào từng hang, hốc, vách đá.

“Lá cờ trên đỉnh núi như nhắc nhớ chúng tôi không bao giờ quên những người đã nằm xuống, hy sinh xương máu vì Tổ quốc tại mảnh đất này. Mỗi lần nhìn lên lá cờ, chúng tôi có thêm quyết tâm, sức mạnh để thực hiện mệnh lệnh thiêng liêng từ trái tim, vượt qua gian khó tìm cho bằng được hài cốt liệt sĩ nhiều nhất, trong thời gian nhanh nhất”, thượng tá Nguyễn Hữu Tiệp nói.