Thanh Hóa: Cách làm lạ để người dân tự nguyện giao nộp súng

VHO - Hơn 1.000 khẩu súng cùng hàng trăm kg thuốc nổ, pháo và nhiều loại vũ khí đã được người dân Thanh Hóa giao nộp trong 8 tháng năm 2026.

Đằng sau những con số là nhiều cách làm sát địa bàn, từ “đổi quà lấy súng” đến vận động trực tiếp từng hộ dân.

Từ khẩu súng cất trong nhà đến nguy cơ ngoài cộng đồng

Một khẩu súng săn, súng tự chế được cất giữ nhiều năm trong nhà hay số thuốc nổ còn sót lại sau những lần khai thác thủy sản có thể trở thành mối nguy nếu không được kiểm soát, thu hồi.

Tại Thanh Hóa, những trường hợp này từng xuất hiện ở nhiều địa bàn, từ miền núi, biên giới đến đồng bằng, đô thị và vùng ven biển.

Cùng với đó, thực tế cho thấy một số vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn trong cuộc sống nhưng trở nên nghiêm trọng khi người trong cuộc sử dụng súng tự chế, dao, kiếm hoặc các loại hung khí có tính sát thương cao.

Từ đầu năm 2026 đến nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 64 vụ, 97 đối tượng liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.

Để phòng ngừa nguy cơ từ cơ sở, Công an tỉnh Thanh Hóa tham mưu UBND tỉnh, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cùng cấp ủy, chính quyền các địa phương triển khai tuyên truyền, vận động người dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo.

Tại 166/166 xã, phường, các mô hình tự phòng, tự quản được xây dựng phù hợp với đặc điểm từng địa bàn.

Ở miền núi, biên giới, Công an cơ sở phối hợp với già làng, trưởng bản, người có uy tín đến từng hộ vận động giao nộp súng săn, súng tự chế.

Ở vùng biển, lực lượng chức năng tập trung tuyên truyền ngư dân không sử dụng vật liệu nổ để khai thác thủy sản, đồng thời vận động người dân cung cấp thông tin về các trường hợp cất giấu, mua bán thuốc nổ, kíp nổ.

Tại đô thị, trọng tâm là phòng ngừa thanh thiếu niên tụ tập, mang theo hung khí, đồng thời ngăn chặn việc mua bán vũ khí, linh kiện, pháo qua mạng và dịch vụ chuyển phát.

Toàn tỉnh đã rà soát 1.028 đối tượng nghi vấn liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; 171 đối tượng nghi vấn về pháo và đưa 614 thanh thiếu niên có nguy cơ sử dụng vũ khí vào diện quản lý.

“Đổi quà lấy súng” và những con số đáng chú ý

Tại xã Hồi Xuân, cách vận động được lựa chọn khá gần với đời sống người dân. Công an xã triển khai mô hình “Đổi quà lấy vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ”, vận động người dân giao nộp súng săn, súng tự chế, dao, kiếm, cung, nỏ.

Những người giao nộp được nhận các phần quà thiết thực như gạo, dầu ăn, nước mắm, mũ bảo hiểm, đồ dùng gia đình.

Giá trị vật chất của những phần quà không lớn nhưng là cách để động viên người dân tự giác giao nộp những vật dụng nguy hiểm từng được cất giữ trong gia đình.

Sau hơn 2 năm triển khai, mô hình đã vận động thu hồi hơn 100 khẩu súng săn, súng tự chế cùng nhiều loại vũ khí thô sơ.

Theo thông tin cung cấp, đến nay trên địa bàn không xảy ra vụ việc liên quan đến sử dụng súng săn, súng tự chế hoặc hung khí nguy hiểm.

Tại nhiều địa phương khác, các mô hình cũng được thiết kế theo đặc điểm dân cư và địa bàn.

Công an phường Nghi Sơn và Công an xã Hoằng Hóa triển khai mô hình “Đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo lấy bình chữa cháy”.

Công an phường Bỉm Sơn thực hiện mô hình “Đổi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ lấy mũ bảo hiểm, bình chữa cháy”.

Ở vùng biển, Công an xã Quảng Bình triển khai mô hình “Ngư dân vùng biển nói không với vũ khí, vật liệu nổ và pháo trái phép”.

Công an xã Yên Thắng xây dựng mô hình “5 không vùng cao”, trong đó có các nội dung không tàng trữ, sử dụng vũ khí trái phép và không tiếp tay cho hành vi vi phạm pháp luật.

Không chỉ vận động diện rộng, lực lượng Công an còn rà soát từng nhóm đối tượng và thực hiện vận động cá biệt. Toàn tỉnh đã trực tiếp vận động 3.685 trường hợp.

Công an cơ sở phối hợp gia đình, người có uy tín trong dòng họ và khu dân cư để tuyên truyền, thuyết phục từng trường hợp.

Trong 8 tháng năm 2026, người dân Thanh Hóa đã giao nộp 1.088 khẩu súng các loại, 1.436 vũ khí thô sơ, 50 quả mìn, lựu đạn, đầu đạn, 41 công cụ hỗ trợ, 4.487 viên đạn, 104,2kg thuốc nổ, 117 kíp nổ, 9,5kg tiền chất thuốc nổ và 625,5kg pháo các loại.

Riêng đợt cao điểm tại 16 xã, phường ven biển từ ngày 20.3 đến 4.5.2026, lực lượng chức năng vận động thu hồi 83 khẩu súng, 94,8kg thuốc nổ, 84 kíp nổ, 210 vũ khí thô sơ, 127,1kg pháo và 75 viên đạn quân dụng.

Công an tỉnh cũng tiếp nhận từ 166 Công an xã, phường 1.782 khẩu súng, 2.226 vũ khí thô sơ, 73 công cụ hỗ trợ và 198 linh kiện để phân loại, tiêu hủy an toàn, đúng quy định.

Cùng với vận động, tuyên truyền cũng được đổi mới bằng hình ảnh, video, mạng xã hội và công nghệ.

Đến nay, 145/166 xã, phường đã sử dụng công nghệ AI hỗ trợ xây dựng sản phẩm tuyên truyền.

Việc vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ được lực lượng Công an triển khai theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng.

Cùng với tuyên truyền rộng rãi, các đơn vị tập trung rà soát, vận động trực tiếp những trường hợp đang cất giữ hoặc có nguy cơ liên quan.

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, việc duy trì các mô hình tại cơ sở, kết hợp tuyên truyền với vận động cá biệt giúp công tác thu hồi vũ khí, vật liệu nổ được thực hiện thường xuyên.

Đây cũng là cơ sở để tiếp tục vận động người dân giao nộp những loại vũ khí, vật liệu nổ còn cất giữ trong gia đình, góp phần phòng ngừa các vụ việc phát sinh từ cơ sở.