Tăng nguy cơ mắc ung thư thận vì hút thuốc lá

VHO - Theo GLOBOCAN (dữ liệu ung thư toàn cầu) năm 2020, mỗi năm thế giới ghi nhận trên 430.000 ca ung thư thận mới, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 1.700 - 2.000 ca. Tỉ lệ mắc bệnh đang có xu hướng gia tăng toàn cầu, đặc biệt ở các nước đang phát triển như Việt Nam.

Thận là cơ quan đảm nhiệm việc lọc máu, loại bỏ độc tố, điều hòa huyết áp, cân bằng nước - điện giải và tham gia sản xuất hormone tạo máu.

Tuy nhiên, khi các tế bào thận tăng sinh bất thường, mất kiểm soát và hình thành khối u ác tính - ung thư thận. Khi đó, không chỉ chức năng thận bị suy giảm mà còn kéo theo hàng loạt rối loạn ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn cơ thể.

Trong các loại ung thư thận, ung thư biểu mô tế bào thận (Renal Cell Carcinoma - RCC) chiếm đến khoảng 90% các ca ung thư thận.

Ths.Bs nội trú Cao Minh Phúc - Khoa Phẫu thuật Tiết niệu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: RCC có đặc điểm "âm thầm" khi tiến triển, dễ di căn theo đường máu và thường không gây triệu chứng sớm.

Các dạng khác bao gồm ung thư tế bào chuyển tiếp (chiếm 5-7%), thường xuất phát từ bể thận; U Wilms gặp ở trẻ em và ung thư tế bào biểu mô ống rất hiếm gặp. Dù ít gặp hơn, các thể này thường có diễn tiến nhanh hơn và tiên lượng xấu hơn RCC.

“Ung thư thận thường được mệnh danh là “cái bẫy thầm lặng” vì ở giai đoạn đầu, bệnh ít có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn các trường hợp được phát hiện tình cờ qua siêu âm hoặc CT scan bụng khi khám vì những lý do khác.

Khi các triệu chứng xuất hiện, bệnh thường đã tiến triển, dù chỉ gặp ở dưới 10% bệnh nhân, bao gồm: đái máu đại thể không đau, đau âm ỉ vùng hông - lưng và sờ thấy khối vùng hạ sườn”, bác sĩ Cao Minh Phúc cho hay.

Theo các chuyên gia, yếu tố nguy cơ rõ ràng liên quan đến ung thư thận gồm: Hút thuốc lá (tăng 50% nguy cơ mắc RCC), béo phì (làm rối loạn hormone và insulin - yếu tố kích thích phát triển tế bào ung thư), tăng huyết áp (liên quan đến tổn thương vi mạch thận mạn tính), tiếp xúc hóa chất (chì, asen, thuốc trừ sâu) và yếu tố di truyền (Hội chứng Von Hippel–Lindau, Birt–Hogg–Dubé có thể làm tăng nguy cơ mắc RCC sớm).

Ths.Bs Nội trú Cao Minh Phúc khuyến nghị, để không rơi vào "cái bẫy thầm lặng" này, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chủ động tầm soát. Nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu: Đái máu - dù chỉ một lần và không đau; đau lưng một bên âm ỉ kéo dài không rõ nguyên nhân; sụt cân, mệt mỏi, sốt nhẹ kéo dài, thiếu máu không giải thích được.

Đặc biệt, những người trên 50 tuổi, có hút thuốc, tăng huyết áp, hoặc tiền sử gia đình có người mắc ung thư thận nên được siêu âm định kỳ mỗi 6 - 12 tháng.