Quảng Trị: Lần tìm dấu tích 173 liệt sĩ ở Cồn Tiên

VHO - Gần 60 năm sau trận đánh Cồn Tiên, cuộc tìm kiếm nơi chôn cất 173 cán bộ, chiến sĩ hy sinh ngày 8.5.1967 đang được mở rộng. Từ một tọa độ được cung cấp hơn 20 năm trước, những dấu hiệu bất thường dưới lòng đất vừa được phát hiện qua khảo sát bằng ra đa.

Chiều 12.8, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 4 phối hợp với tỉnh Quảng Trị kiểm tra thực địa khu vực đồi Cồn Tiên, xã Cồn Tiên, nơi đang triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Đoàn công tác do Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó Chính ủy, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 4, làm Trưởng đoàn. Cùng tham gia có ông Lê Văn Bảo, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh.

Cồn Tiên là một trong những cứ điểm lớn được quân Mỹ thiết lập từ tháng 2.1967. Theo các nguồn thông tin được lực lượng chức năng thu thập, ngày 8.5.1967, Sư đoàn 324 cùng nhiều đơn vị phối hợp tiến công căn cứ này. Trận đánh diễn ra ác liệt, nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh và được chôn tại các hố tập thể.

Thông tin về một trong những khu vực chôn cất được hé mở từ tháng 9.2004 tại tọa độ YD 103703 theo bản đồ UTM, thuộc khu vực núi Cồn Tiên. Từ tọa độ được cung cấp, lực lượng chức năng tiếp tục rà soát hồ sơ, đối chiếu bản đồ và xác minh ngoài thực địa.

Theo Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Sư đoàn 968, tham gia trận đánh có nhiều đơn vị thuộc Quân khu 4 và lực lượng phối thuộc; khoảng 173 cán bộ, chiến sĩ hy sinh và được chôn cất trong khu vực căn cứ. Sau nhiều năm lần tìm dấu vết, đầu tháng 8.2026, khu vực nghi vấn được khảo sát bằng ra đa xuyên đất. Trong hai ngày 5 và 6.8, tổ công tác thuộc Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật khảo sát 8 vị trí, đánh dấu từ N1 đến N8.

Tại N2, thiết bị ghi nhận ba vùng xáo trộn, rộng khoảng 2-3 m, sâu khoảng 2m, chiều dài từ 30-50 m. Ở N6 cũng xuất hiện một vùng xáo trộn rộng khoảng 2m, sâu khoảng 2m; còn tại N7 ghi nhận vùng xáo trộn không đồng nhất, có độ ẩm cao hơn khu vực xung quanh, sâu đến 2,2m so với mặt đất tự nhiên.

Những dấu hiệu này chưa thể khẳng định bên dưới là nơi chôn cất liệt sĩ. Tuy nhiên, đây là căn cứ để tổ chuyên môn kiến nghị đào khảo sát tại các khu vực nghi vấn thuộc N2, N3, N6 và N7. Phương án được đề xuất là mở các rãnh hào rộng khoảng 1,5m, sâu đến 3m, cắt ngang vùng xáo trộn để thăm dò.

Tại các vị trí nghi vấn, đoàn công tác kiểm tra kết quả xác minh, thu thập thông tin liên quan đến nơi chôn cất, đồng thời đánh giá địa hình, điều kiện triển khai lực lượng và phương tiện. Công việc này được thực hiện song song với rà soát hồ sơ, tài liệu lịch sử và tiếp tục tìm kiếm thông tin từ nhân chứng, cựu chiến binh, người dân.

Thiếu tướng Lê Văn Trung cho biết, Cồn Tiên là khu vực có nhiều thông tin lịch sử, nhân chứng; kết quả khảo sát kỹ thuật tại một số vị trí cũng đã xuất hiện dấu hiệu xáo trộn. Ông yêu cầu các lực lượng tiếp tục rà soát, mở rộng tìm kiếm tại toàn bộ khu vực nghi vấn, không để bỏ sót dấu tích.

Sư đoàn 968 được yêu cầu huy động lực lượng, phương tiện và máy móc chuyên dụng để triển khai tìm kiếm; trong đó tiếp tục sử dụng ra đa xuyên đất nhằm khoanh vùng những vị trí có dấu hiệu bất thường trước khi đào thăm dò. Các điều kiện về kinh phí, vật chất, trang thiết bị cũng được yêu cầu bảo đảm để phục vụ nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập.

Từ tọa độ được cung cấp năm 2004 đến những vùng xáo trộn vừa hiện lên trên kết quả khảo sát, vẫn còn những lớp đất cần được kiểm chứng. Việc đào thăm dò tại Cồn Tiên sẽ là bước tiếp theo để làm rõ những dấu hiệu ấy, với hy vọng tìm được những cán bộ, chiến sĩ đã nằm lại nơi đây từ trận đánh gần 60 năm trước.