Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi“

VHO - Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi lần thứ nhất diễn ra ngày 10.10, hướng tới tăng cường hợp tác giữa giới khoa học, nhà hoạch định chính sách, tổ chức tài chính và doanh nghiệp. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng dự Chương trình.

Tạo ra những động lực mới cho phát triển

Ngày 10.10, tại Gia Lai, Hội Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức Chương trình “Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi” (gọi tắt là Đối thoại Quy Nhơn) lần thứ nhất. Sự kiện quy tụ hơn 100 đại biểu cấp cao đến từ Việt Nam, Đông Nam Á và các đối tác quốc tế, bao gồm đại diện chính phủ, các tổ chức quốc tế, định chế tài chính, ngân hàng phát triển, doanh nghiệp và các nhà khoa học.

Tham dự Đối thoại có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền Cộng hòa Pháp tại Việt Nam Didier Le Bret, lãnh đạo các bộ, ngành trung ương cùng các khách mời, chuyên gia khoa học, diễn giả quốc tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Đối thoại, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng thông tin, tại Việt Nam, thiên tai, biến đổi khí hậu làm suy giảm 1-1,5% GDP mỗi năm; riêng năm 2025, thiên tai đặc biệt khốc liệt với 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (con số kỷ lục từ năm 1961) làm 484 người chết và mất tích, 811 người bị thương, tổng thiệt hại về kinh tế trên 104 ngàn tỉ đồng (khoảng trên 4 tỉ USD).

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng 2 con số; đồng thời phải thực hiện mục tiêu phát thải ròng “bằng 0” vào năm 2050. Vì vậy, vấn đề không phải là lựa chọn giữa tăng trưởng và hành động khí hậu, mà là làm thế nào để quá trình chuyển đổi tạo ra những động lực mới cho phát triển.

Ứng phó với biến đổi khí hậu cần được đặt trong tổng thể quá trình chuyển đổi và phát triển của nền kinh tế. Đây cũng chính là mối quan hệ giữa “khí hậu” và “chuyển đổi” mà Đối thoại Quy Nhơn hôm nay đặt ra.

Theo Phó Thủ tướng, hành động khí hậu phải gắn với mục tiêu phát triển. Đối với các quốc gia đang phát triển, giảm phát thải khí nhà kính không thể tách rời yêu cầu tăng trưởng, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước và ổn định kinh tế - xã hội. Quá trình chuyển đổi chỉ bền vững khi không làm thu hẹp không gian phát triển, mà cần tạo thêm cơ hội phát triển mới cho các quốc gia và người dân.

Trong quá trình chuyển đổi phải bảo đảm công bằng và phù hợp với điều kiện của từng quốc gia. Mỗi nước có trình độ phát triển, cơ cấu kinh tế, hạ tầng năng lượng, năng lực công nghệ và mức độ dễ bị tổn thương khác nhau. Không thể có một mô hình hay một lộ trình duy nhất áp dụng cho tất cả.  

Việc chuyển đổi quy mô toàn nền kinh tế đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn, công nghệ phù hợp và năng lực triển khai tương ứng. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, điều quan trọng không chỉ là có thêm nguồn vốn, mà còn là khả năng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý, khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ, cũng như nâng cao năng lực trong nước.

Do đó, cần kết nối hiệu quả hơn nguồn lực công, tài chính ưu đãi, các ngân hàng phát triển đa phương, các quỹ khí hậu và nguồn vốn tư nhân.

Phó Thủ tướng kỳ vọng, Đối thoại Quy Nhơn sẽ từng bước hình thành một mạng lưới hợp tác lâu dài giữa các nhà khoa học, cơ quan hoạch định chính sách, tổ chức quốc tế, định chế tài chính, doanh nghiệp và trong tương lai Đối thoại Quy Nhơn về khí hậu và chuyển đổi sẽ trở thành sự kiện quốc tế quan trọng.

Chia sẻ ý tưởng và hành động

Theo Ban Tổ chức, chương trình đối thoại gồm các phiên toàn thể cấp cao, phiên đối thoại song song và hội thảo chuyên môn, tập trung vào những vấn đề then chốt của khí hậu và quá trình chuyển đổi, như khoa học khí hậu, an ninh năng lượng, khử carbon, tài chính cho chuyển đổi, chuỗi giá trị, rủi ro khí hậu và khả năng chống chịu, cùng các chính sách kinh tế, đầu tư và công cụ tài chính liên quan.

Các phiên thảo luận kết nối góc nhìn khoa học, chính sách, tài chính và thực tiễn triển khai, qua đó thúc đẩy trao đổi và mở ra những hướng hợp tác tiếp theo giữa các bên tham gia.

Phát biểu khai mạc Đối thoại Quy Nhơn, GS Trần Thanh Vân, Chủ tịch Hội Gặp gỡ Việt Nam, Giám đốc ICISE cho hay, biến đổi khí hậu tác động đến năng lượng, lương thực, việc làm, sức khỏe và đời sống thường nhật. Trong khi đó, chuyển đổi xanh không chỉ là vấn đề kỹ thuật, đó còn là vấn đề về phát triển, sự công bằng và tương lai của thế hệ mai sau.

Đối với các nước đang phát triển, quá trình chuyển đổi không được đồng nghĩa với việc kìm hãm sự phát triển. Ngược lại, nó phải giúp chúng ta ứng phó với biến đổi khí hậu, tạo ra việc làm và cải thiện đời sống người dân.

Theo GS Trần Thanh Vân, Đối thoại Quy Nhơn diễn ra vào một thời điểm quan trọng. Dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên mới. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế hiện là trọng tâm trong công cuộc phát triển đất nước.

“Việt Nam mong muốn học hỏi từ thế giới, đồng thời cũng muốn chia sẻ ý tưởng và hành động. Là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề bởi biến đổi khí hậu, Việt Nam có thể góp phần xây dựng lộ trình xanh và công bằng cho các nước đang phát triển.

Đó chính là mục đích của Đối thoại Quy Nhơn. Chúng tôi mong muốn tạo ra một không gian cởi mở và tin cậy, nơi khoa học, chính sách, tài chính và doanh nghiệp có thể gặp gỡ, cùng thảo luận thẳng thắn, lắng nghe kỹ lưỡng và hợp tác hành động”, GS Trần Thanh Vân chia sẻ.

Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc nhấn mạnh, đối với địa phương, nơi có biển và cao nguyên, các vấn đề khí hậu và chuyển đổi gắn trực tiếp với bảo vệ rừng, quản lý nguồn nước, nông nghiệp, năng lượng và đời sống người dân.

Đối thoại tầm quốc tế này là cơ hội để tỉnh lắng nghe những kinh nghiệm quốc tế, nâng cao chất lượng hoạch định chính sách, mở rộng hợp tác và sự phát triển lâu dài.

Ngoài ra, mong muốn Quy Nhơn trở thành điểm hẹn quốc tế có uy tín, nơi cộng đồng khoa học, các nhà quản lý, đối tác cùng trao đổi về những lựa chọn chuyển đổi phù hợp với Việt Nam và khu vực.