Phê duyệt Kế hoạch quản lý hợp phần biển Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm

VHO - UBND thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 2624/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch quản lý hợp phần biển Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó ưu tiên lợi ích cho cộng đồng địa phương, gắn kết chặt chẽ với sinh kế bền vững của cộng đồng.

 Kế hoạch được phê duyệt nhằm triển khai các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ liên quan đến quy hoạch bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, bảo vệ môi trường thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo kế hoạch, công tác quản lý hợp phần biển Khu Bảo tồn thiên nhiên (BTTN) Cù Lao Chàm giai đoạn 2026 - 2030 sẽ được triển khai theo hướng tổng thể, thống nhất và hiệu quả, nhằm bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái biển, ven biển; duy trì, phát triển nguồn lợi thủy sản; bảo tồn các loài động, thực vật biển nguy cấp, quý hiếm và nâng cao giá trị đa dạng sinh học.

Cùng với đó, gắn kết chặt chẽ với sinh kế bền vững của cộng đồng địa phương; phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí biển phù hợp với định hướng bảo tồn; tăng cường năng lực thể chế, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ công tác quản lý.

Kế hoạch quản lý là cơ sở xác lập sự chỉ đạo thống nhất của UBND thành phố Đà Nẵng trong việc huy động và tăng cường sự tham gia của các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, lực lượng khoa học, doanh nghiệp, cộng đồng địa phương, các tổ chức trong nước và quốc tế trong quá trình quản lý Khu BTTN Cù Lao Chàm; thiết lập và vận hành cơ chế quản lý tổng hợp đa ngành; nâng cao nhận thức và xác định trách nhiệm cụ thể của các bên liên quan.

Đồng thời, góp phần bảo vệ và phát huy các giá trị tài nguyên, đa dạng sinh học; nâng cao tính bền vững và toàn vẹn của các hệ sinh thái, cảnh quan thiên nhiên; chia sẻ lợi ích hài hoà giữa các bên liên quan, trong đó quan tâm và ưu tiên lợi ích cho cộng đồng địa phương.

Theo đó, đối tượng tài nguyên mục tiêu của Khu BTTN Cù Lao Chàm bao gồm: hệ sinh thái rạn san hô; hệ sinh thái thảm cỏ biển; khu hệ rong biển; hệ sinh thái bãi biển, vùng triều bờ đá; những loài nguy cấp, quý, hiếm theo Sách đỏ IUCN, Sách đỏ Việt Nam, Thông tư 88/2025/TT-BNNMT; những loài động vật, thực vật phân bố tại Cù Lao Chàm chưa được liệt kê vào danh mục các loài nguy cấp, quý, hiếm nhưng có giá trị quan trọng về mặt sinh thái và hiện trạng đang bị đe dọa, tuyệt chủng do khai thác quá mức (hải sâm, vú nàng, bào ngư, nhóm cá đuôi gai, cá mó...).

Mục tiêu cụ thể của Kế hoạch quản lý đến năm 2030 như sau:

Hệ sinh thái rạn san hô được duy trì ổn định hoặc tăng so với năm 2025 (các chỉ số giám sát, đánh giá gồm: diện tích, độ phủ san hô sống, mật độ cá rạn, mật độ động vật đáy).

Hệ sinh thái thảm cỏ biển được duy trì ổn định hoặc tăng so với năm 2025 (các chỉ số giám sát, đánh giá: diện tích, độ phủ, mật độ sinh vật).

Mật độ của một số loài tại bãi giống, bãi đẻ được duy trì ổn định hoặc tăng so với năm 2025 (bào ngư, cầu gai, hải sâm, ốc nón, ốc gai, ốc mặt trăng).

Thực hiện thành công ít nhất một mô hình phục hồi nguồn lợi thủy sản trong Khu bảo tồn.

Tăng cường phối hợp tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm trong phạm vi hợp phần biển của Khu bảo tồn; phấn đấu đến năm 2030, tổng số vụ vi phạm Quy chế quản lý Khu BTTN Cù Lao Chàm (hợp phần biển) giảm 50% so với năm 2025.

Hỗ trợ và vận hành thành công ít nhất 2 mô hình sinh kế xanh, bền vững cho cộng đồng sống trong Khu bảo tồn.

Hoạt động truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức về công tác bảo tồn đa dạng sinh học, môi trường được tăng cường và đa dạng hóa.

Hoàn thành và số hóa bộ cơ sở dữ liệu dùng chung về tài nguyên, đa dạng sinh học, quan trắc trong Khu bảo tồn. Cập nhật dữ liệu ảnh quan trắc rạn san hô định kỳ trên nền tảng ReefCloud (www.reefcloud.ai)/.

Triển khai đề án tổng thể phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí; triển khai thí điểm đề án chi trả dịch vụ hệ sinh thái biển trong Khu BTTN Cù Lao Chàm sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số để theo dõi diễn biến môi trường biển, hoạt động khai thác, nuôi trồng thủy sản và các hoạt động dịch vụ khác trong Khu bảo tồn...

Các nhiệm vụ trong Kế hoạch quản lý được phân thành 2 nhóm như sau:

Nhóm nhiệm vụ triển khai theo Quyết định 373/QĐ-UBND gồm các nội dung: Xây dựng, hoàn thiện khung thể chế, pháp lý; Quan trắc, giám sát và phục hồi tài nguyên; Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ; Tuần tra, kiểm soát thực thi pháp luật.

Bên cạnh đó, chú trọng hỗ trợ, phát triển sinh kế cộng đồng bền vững; Hỗ trợ quảng bá và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm du lịch cộng đồng, gắn với các giá trị văn hóa bản địa, tài nguyên thiên nhiên và định hướng phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Cù Lao Chàm; Hỗ trợ chuyển đổi sinh kế đối với các hoạt động khai thác thủy sản không bền vững trong vùng đệm, khuyến khích người dân tham gia các mô hình sinh kế thay thế như du lịch cộng đồng, dịch vụ du lịch sinh thái, nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường và các hoạt động kinh tế xanh…

Nhóm nhiệm vụ của Kế hoạch quản lý giai đoạn 2026 – 2030 gồm các nội dung: Xây dựng, hoàn thiện khung thể chế, pháp lý; Quan trắc, giám sát và phục hồi tài nguyên; Nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ; Tuần tra, kiểm soát thực thi pháp luật; Truyền thông nâng cao nhận thức và quảng bá du lịch; Đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị; Đào tạo phát triển nguồn nhân lực; Thích ứng biến đổi khí hậu và tăng cường khả năng chống chịu hệ sinh thái biển.

Các hoạt động hỗ trợ, phát triển sinh kế cộng đồng bền vững gồm: Nghiên cứu, phát triển thị trường và thúc đẩy thương mại các sản phẩm thân thiện với đa dạng sinh học, thông qua việc xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất bền vững, phát triển chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng gắn với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.

Đồng thời, triển khai các mô hình và chương trình hành động theo Đề án tổng thể phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí trong Khu bảo tồn, nhằm khai thác hợp lý tiềm năng du lịch gắn với bảo tồn hệ sinh thái và nâng cao sinh kế cho cộng đồng địa phương.

Cù Lao Chàm hưởng ứng Tháng hành động vì môi trường 2026

VHO - Hưởng ứng Tháng hành động vì môi trường 2026, Ngày Môi trường thế giới (5.6), Ngày Đại dương thế giới (8.6) và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam (1-8.6), Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm phối hợp Hội Nông dân xã Tân Hiệp (TP Đà Nẵng) tổ chức nhiều hoạt động bảo vệ môi trường biển, bảo tồn hệ sinh thái và thúc đẩy phát triển kinh tế biển xanh, bền vững.