Phát triển nhà ở bao trùm để không ai bị bỏ lại phía sau

VHO - Hơn 100 chuyên gia, nhà quản lý và tổ chức quốc tế cùng tìm lời giải phát triển nhà ở an toàn, giá phù hợp, thích ứng với biến đổi khí hậu, góp phần bảo đảm an sinh và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầu về nhà ở ngày càng gia tăng và tác động của biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, việc phát triển các mô hình nhà ở bao trùm, có khả năng chống chịu với thiên tai đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Đây cũng là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, nhà quản lý và tổ chức quốc tế thảo luận tại Hội thảo quốc tế "Nhà ở bao trùm - Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam và Quốc tế" diễn ra ngày 24.6 tại Đà Nẵng.

Cần cách tiếp cận toàn diện để bảo đảm quyền tiếp cận nhà ở

Hội thảo do Habitat for Humanity Việt Nam phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng (DAFO) tổ chức, thu hút hơn 100 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế, giới học thuật, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội dân sự trong và ngoài nước.

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện các chương trình phát triển nhà ở xã hội, xóa nhà tạm, nhà dột nát và hoàn thiện các chính sách nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp.

Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh, áp lực gia tăng dân số tại các đô thị cùng những tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với lĩnh vực nhà ở.

Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, thành phố luôn kiên định quan điểm phát triển kinh tế gắn với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Những năm qua, Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình phát triển nhà ở xã hội, hỗ trợ nhà ở cho người có công, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời lồng ghép các mục tiêu phát triển xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu rủi ro thiên tai trong quá trình phát triển đô thị.

Tuy nhiên, theo bà Thi, nhu cầu nhà ở của người dân tiếp tục tăng cao, trong khi khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp của người lao động thu nhập thấp, công nhân, người nhập cư và các nhóm dễ bị tổn thương vẫn còn nhiều khó khăn.

"Điều này đòi hỏi các địa phương phải có cách tiếp cận toàn diện hơn trong hoạch định chính sách nhà ở, từ quy hoạch không gian đô thị, phát triển quỹ đất, cơ chế tài chính nhà ở cho đến huy động nguồn lực xã hội và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình phát triển", bà Thi nhấn mạnh.

Lãnh đạo UBND TP. Đà Nẵng cũng đánh giá cao sáng kiến của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị TP. Đà Nẵng và Tổ chức Habitat for Humanity International trong việc kết nối các đối tác để tổ chức Hội thảo ý nghĩa này. Đặc biệt sự tham gia của các tổ chức quốc tế uy tín như Ngân hàng Thế giới (WB), UN-Habitat cùng nhiều chuyên gia trong và ngoài nước, kỳ vọng những kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp thành phố nghiên cứu, vận dụng các mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Để phát triển nhà ở bao trùm trong thời gian tới, Đà Nẵng xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm như phát triển mạnh mô hình nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các khu công nghiệp và khu công nghệ cao; đa dạng hóa nguồn vốn ưu đãi; đẩy mạnh truyền thông để người thu nhập thấp mạnh dạn tiếp cận các chương trình hỗ trợ; phát triển mô hình nhà ở an toàn trước thiên tai gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương; đồng thời bảo đảm các công trình xây mới hoặc sửa chữa đáp ứng tiêu chuẩn "3 cứng" (nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng) và có sàn tránh lũ nhằm tăng khả năng chống chịu trước thiên tai.

Hợp tác quốc tế thúc đẩy các giải pháp nhà ở thích ứng với biến đổi khí hậu

Các đại biểu tại hội thảo đều thống nhất rằng, nhà ở không chỉ là nơi cư trú mà còn là nền tảng bảo đảm sinh kế, sức khỏe và sự phát triển bền vững của cộng đồng.

Bà Elizabeth Satow, Phó Chủ tịch phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Habitat for Humanity cho rằng, nhà ở không chỉ là một công trình vật chất mà là một hệ thống hoàn chỉnh cần được hỗ trợ bởi chính sách, thị trường, đầu tư và cơ sở hạ tầng nhằm xóa bỏ tình trạng nhà ở không đạt chuẩn.

“Các gia đình có thể chủ động tổ chức, tiết kiệm và đầu tư, nhưng nếu việc tiếp cận đất đai còn hạn chế, nguồn tài chính khó tiếp cận hoặc vật liệu xây dựng nằm ngoài khả năng chi trả thì những tiến bộ đạt được vẫn rất mong manh. Chúng ta cần cùng nhau củng cố các hệ thống giúp mọi người đều có cơ hội tiếp cận nhà ở an toàn, đầy đủ và có giá cả phù hợp”, bà Elizabeth Satow chia sẻ.

Một vấn đề được nhiều chuyên gia quan tâm là tác động ngày càng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu đối với nhà ở. Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Riêng trong năm 2024, hơn 300.000 căn nhà đã bị ảnh hưởng bởi thiên tai, trong đó có bão Yagi, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải phát triển các mô hình nhà ở có khả năng chống chịu tốt hơn.

Theo Chủ tịch DAFO Nguyễn Ngọc Bình, kinh nghiệm của Việt Nam trong thích ứng với biến đổi khí hậu có thể trở thành bài học quý cho nhiều quốc gia trong khu vực đang đối mặt với những thách thức tương tự.

Ông kỳ vọng hội thảo sẽ mở rộng hợp tác quốc tế, huy động thêm các nguồn lực đầu tư và thúc đẩy những sáng kiến đổi mới nhằm nhân rộng các mô hình nhà ở giá phải chăng, an toàn và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Nhân dịp này, Habitat for Humanity Việt Nam và DAFO cũng đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác chiến lược thông qua Biên bản ghi nhớ giai đoạn đến năm 2028, với mục tiêu huy động khoảng 1,2 triệu USD để triển khai các sáng kiến về nhà ở an toàn, nước sạch, vệ sinh môi trường và phát triển cộng đồng tại Đà Nẵng.

Sau 25 năm hoạt động tại Việt Nam, Habitat for Humanity đã hỗ trợ xây mới hoặc cải tạo hơn 36.000 căn nhà trên cả nước, đồng thời giúp hàng nghìn hộ gia đình tiếp cận nguồn tài chính nhà ở, nâng cao kiến thức về xây dựng nhà ở an toàn và tăng cường khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Các khuyến nghị được đưa ra tại hội thảo được kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực cho quá trình hoàn thiện chính sách phát triển nhà ở tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận nơi ở an toàn, bền vững, giá phù hợp và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những thách thức của biến đổi khí hậu.