Những người giữ mạch máu hậu phương, chi viện chiến trường B - C - K

VHO - Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Công an Thanh Hóa vừa bám trụ bảo vệ địa bàn trọng điểm, vừa chi viện hàng trăm cán bộ cho chiến trường miền Nam và làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Thanh Hóa trong những năm tháng chiến tranh là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng. Là cửa ngõ nối liền Bắc - Nam, nơi hội tụ nhiều tuyến đường bộ, đường sắt, đường thủy, tỉnh vừa là hậu phương lớn, vừa là “tiền tuyến của hậu phương”. Hàng loạt trọng điểm giao thông trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân, hải quân Mỹ.

Trong cuộc chiến ấy, bên cạnh quân đội và nhân dân, lực lượng Công an Thanh Hóa đã bám địa bàn, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ các tuyến giao thông, kho tàng, mục tiêu trọng yếu; đồng thời tuyển chọn, đào tạo và chi viện những cán bộ ưu tú cho chiến trường B - C - K.

Bám trụ giữa những trọng điểm bom đạn

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, miền Bắc bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, trở thành hậu phương lớn của cả nước.

Trong bối cảnh đất nước tạm thời chia cắt, các hoạt động chống phá, gây mất ổn định trên địa bàn diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ an ninh chính trị, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, Công an Thanh Hóa triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, vận động nhân dân ổn định cuộc sống, làm thất bại âm mưu cưỡng ép giáo dân di cư vào Nam, dập tắt vụ bạo loạn tại giáo xứ Ba Làng (phường Tĩnh Gia); truy quét các toán phỉ ở miền núi, phá tan âm mưu “xưng vua” tại Pù Nhi; đấu tranh với các toán gián điệp, biệt kích Mỹ - ngụy xâm nhập địa bàn. Nhiều vụ án, tổ chức phản động cũng bị phát hiện, triệt phá. 

Những kết quả đó góp phần giữ vững địa bàn Thanh Hóa an toàn, ổn định, tạo điều kiện để tỉnh tập trung xây dựng hậu phương và chuẩn bị lực lượng chi viện cho miền Nam.

Khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Thanh Hóa trở thành một trong những địa bàn bị đánh phá dữ dội.

Cầu Hàm Rồng, cầu Đò Lèn, Phà Ghép, Ngã Ba Voi, Rừng Thông, cầu Quan, cầu Chuối, Yên Cát... liên tục hứng chịu bom đạn với mục tiêu cắt đứt tuyến vận tải chiến lược Bắc - Nam.

Tháng 4.1965, Đội Cảnh sát giao thông trật tự thuộc Ty Công an Thanh Hóa được thành lập, tiền thân của Phòng Cảnh sát giao thông ngày nay, với 117 cán bộ, chiến sĩ.

Lực lượng được tổ chức thành 3 tổ công tác, 2 trạm đường thủy và 17 trạm đường bộ, phụ trách những tuyến giao thông trọng yếu.

Trong mưa bom, bão đạn, cán bộ, chiến sĩ cảnh sát giao thông ngày đêm bám đường, hướng dẫn từng đoàn xe vượt qua trọng điểm; tổ chức phân luồng, bảo vệ cầu đường, cứu người, cứu hàng, khắc phục hậu quả sau các trận đánh.

Ban ngày, họ tổ chức ngụy trang, sửa chữa đường; ban đêm mở đường, thông tuyến. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh khi làm nhiệm vụ.

Những cái tên như Lê Văn Hanh, Võ Đình Đa, Nguyễn Văn Thuần, Nguyễn Xuân Văn, Đặng Văn Thư gắn với những địa danh như Hàm Rồng, Núi Ngọc, Đò Lèn, Phà Ghép.

Sự hy sinh ấy góp phần giữ cho những tuyến đường chi viện chiến lược không bị tê liệt, để từng đoàn xe, từng chuyến hàng tiếp tục hướng về chiến trường.

Cùng với bảo đảm giao thông, Công an Thanh Hóa còn tham gia sơ tán nhân dân, bảo vệ các cơ quan Trung ương sơ tán về địa phương, bảo vệ kho tàng, bến bãi, mục tiêu quốc phòng; đấu tranh chống gián điệp, biệt kích, chiến tranh tâm lý và bảo vệ an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế đến Thanh Hóa.

Từ hậu phương lên đường vào chiến trường

Trong những năm tháng cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết liệt, yêu cầu xây dựng lực lượng an ninh tại các chiến trường B (miền Nam), C (Lào), K (Campuchia) ngày càng cấp thiết.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và ngành Công an với tinh thần “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, nhiều cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa đã viết đơn tình nguyện lên đường. Có người vừa lập gia đình, có người còn cha mẹ già, con thơ ở quê nhà, nhưng vẫn sẵn sàng gác lại tình riêng để nhận nhiệm vụ.

Việc lựa chọn cán bộ chi viện được Ty Công an Thanh Hóa thực hiện chặt chẽ, ưu tiên những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, nghiệp vụ tốt, sức khỏe và tinh thần sẵn sàng hy sinh.

Từ năm 1968 đến 1972, Ty Công an Thanh Hóa đã lựa chọn 363 cán bộ, chiến sĩ tăng cường cho chiến trường B - C - K. Họ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng như bảo vệ cấp ủy, căn cứ cách mạng, xây dựng cơ sở bí mật, tổ chức lực lượng an ninh ở vùng giải phóng và đấu tranh chống gián điệp, cảnh sát đặc biệt, các tổ chức phản động.

Đến trước cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Thanh Hóa tiếp tục lựa chọn thêm 214 cán bộ tăng cường cho An ninh miền Nam. Tổng cộng, 589 cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa đã lên đường chi viện chiến trường.

Trong số đó có cố Đại tá Tống Xuân Nhuận, nguyên Trưởng Ty Công an Thanh Hóa. Tháng 1.1968, ông được Bộ Công an điều động vào chiến trường Trị Thiên - Huế, giữ nhiều cương vị quan trọng trong lực lượng an ninh Thừa Thiên Huế.

Tại chiến trường, ông trực tiếp chỉ đạo xây dựng cơ sở, củng cố tổ chức Đảng, phát triển phong trào quần chúng cách mạng, giữ vững địa bàn vùng giáp ranh và phối hợp với các lực lượng vũ trang chiến đấu, bảo vệ cơ quan đầu não của ta tại căn cứ Hương Trà.

Những đóng góp đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Ngày 2.2.2015, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho Đại tá Tống Xuân Nhuận.

Một tấm gương khác là liệt sĩ Mai Xuân Nhứ, sinh năm 1932, quê xã Hà Ngọc, huyện Hà Trung (cũ). Là con trai duy nhất trong gia đình, ông sớm tham gia lực lượng du kích rồi công tác trong Công an vũ trang Thanh Hóa.

Năm 1967, ông tình nguyện vào chiến trường, làm công tác điệp báo tại mặt trận Tây Nguyên. Năm 1970, trong một chuyến công tác vận động nhân dân tại vùng địch tạm chiếm, ông cùng 5 đồng đội bị địch bắt và sát hại.

Những cán bộ như Tống Xuân Nhuận, Mai Xuân Nhứ là những lát cắt tiêu biểu trong hàng trăm câu chuyện về những người rời quê hương Thanh Hóa, đi vào chiến trường với nhiệm vụ đặc biệt và chấp nhận đối mặt với hiểm nguy.

Trong số 589 cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa chi viện, hơn 100 người đã anh dũng hy sinh. Nhiều người mang thương tích suốt đời; nhiều người nằm lại ở Trường Sơn, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế, Tây Nguyên, Lào và Campuchia. Có những người đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.

Không chỉ chi viện cho miền Nam, lực lượng Công an Thanh Hóa còn thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Lào và Campuchia. Thanh Hóa là địa bàn gắn với hành lang chiến lược sang Lào, đồng thời là nơi tập kết lực lượng, hậu cần, bệnh viện dã chiến và chăm sóc con em nước bạn.

Công an Thanh Hóa phối hợp với các lực lượng vũ trang, lực lượng an ninh Lào và chính quyền địa phương bảo vệ tuyến hành lang, khu căn cứ cách mạng; cử cán bộ sang giúp bạn xây dựng tổ chức, đào tạo cán bộ, bảo vệ vùng giải phóng.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những dấu chân của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Thanh Hóa trên các chiến trường B - C - K vẫn còn in đậm trong lịch sử lực lượng Công an nhân dân.

Đảng, Nhà nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước cho 5 đơn vị của Công an Thanh Hóa gồm: Đội Cảnh sát phòng cháy chữa cháy Thanh Hóa, Đồn Công an Hàm Rồng, Ban Công an xã Triệu Lộc (huyện Hậu Lộc cũ), Công an huyện Đông Sơn (cũ) và Phòng Cảnh sát giao thông Công an Thanh Hóa.

Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận đối với một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng đất nước gian nan nhất. Có người trở về sau ngày thống nhất, có người vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường.

Nhưng điểm chung của họ là đã đặt nhiệm vụ với Tổ quốc lên trên lợi ích riêng, góp phần bảo vệ hậu phương, giữ vững mạch máu giao thông và chi viện sức người cho những chiến trường ác liệt.