Nhiều người đi siêu âm phát hiện có nang giáp, bác sĩ chỉ ngay 5 dấu hiệu cảnh báo cần đi khám lại ngay lập tức

VHO -Khi nào bạn cần lo lắng về nang giáp?

Ngày nay với sự phát triển của các kỹ thuật y khoa, ngày càng nhiều người phát hiện sớm các nang giáp. Tuy nhiên, các nang giáp này thường không gây đau hay khó chịu dẫn đến không ít người chủ quan và không biết cách theo dõi các nang phù hợp.

Ung thư tuyến giáp nằm trong 10 loại ung thư phổ biến nhất Việt Nam

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết quan trọng nằm ở vùng cổ, chúng tiết ra hai hormon chính là: Triiodothyronine (T3) và Thyroxine (T4), giúp kiểm soát hoạt động chuyển hóa năng lượng trên toàn cơ thể. U nang tuyến giáp hay bướu giáp nhân là những khối u (bướu) chỉ chứa dịch hoặc có cả những trường hợp có chứa cả dịch và mô đặc. Những khối u thường có kích thước nhỏ (khoảng 2-3mm), tuy nhiên một số trường hợp có thể lên đến vài cm và khiến phần cổ của người bệnh sưng to.

Hầu hết các khối u tuyến giáp là lành tính, chỉ có 2% - 5% là ác tính (ung thư tuyến giáp). Nang giáp lành tính là những nang có kích thước nhỏ, chúng thường không ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh cũng như không gây ra các triệu chứng bất thường cho đến khi khối u phát triển lớn hơn và gây ảnh hưởng đến các cơ quan xung quanh. Chính vì vậy, u nang tuyến giáp thường chỉ được “vô tình” phát hiện ra khi người bệnh đi siêu âm và khám sức khỏe định kỳ.

Có rất nhiều yếu tố dẫn đến hình thành và tăng nguy cơ mắc các u tuyến giáp, tuy nhiên các nhóm yếu tố sau đây được xem là những nguyên nhân điển hình nhất: thiếu i-ốt kéo dài, rối loạn nội tiết tố (đặc biệt ở nữ giới), di truyền, viêm tuyến giáp (Hashimoto) và tác động của xạ trị vùng cổ. Tỉ lệ mắc nang tuyến giáp ở nữ giới cao hơn nam giới từ 3 đến 20 lần, đặc biệt trong độ tuổi 20-65, do sự biến động mạnh mẽ của nội tiết tố (estrogen) qua các giai đoạn sinh lý như dậy thì, mang thai, mãn kinh.

Ngoài ra, một số yếu tố khác có thể tác động ảnh hưởng đến quá trình phát triển khối u tuyến giáp như thói quen ăn uống, sinh hoạt, yếu tố bệnh lý vùng cơ quan có liên quan, tác động từ môi trường sống,...

5 dấu hiệu cảnh báo cần đi khám lại ngay lập tức

Mặc dù phần lớn các trường hợp nang giáp là lành tính, tuy nhiên đối với các trường hợp nang giáp có kích thước lớn người bệnh cần chú ý các dấu hiệu nguy hiểm cần đi tái khám lại ngay như:

Xuất hiện khối u ở cổ: Nếu bạn phát hiện có một khối u lớn ở trước cổ hoặc dưới yết hầu thì bạn cần theo dõi hoạt động của nó. Thông thường, khối u lành tính sẽ di chuyển lên hoặc xuống khi nuốt. Ngược lại, u ác tính sẽ không di chuyển.

Khàn giọng: Khàn giọng là một trong những triệu chứng dễ nhận biết của ung thư tuyến giáp nhưng lại rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác. Vì thế, triệu chứng u tuyến giáp này thường hay bị bỏ qua. 

Ho mãn tính: Người bị ung thư tuyến giáp có thể sẽ bị ho mà không có bất cứ triệu chứng nào liên quan đến sốt hay đờm. Dù chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ nhưng nếu bạn bị ho mãn tính thì hãy đi khám bác sỹ để xác định có bị ung thư tuyến giáp hay không nhé.

Nuốt khó: Khối u tuyến giáp khi phình to có thể gây chèn ép lên thực quản khiến người bệnh gặp khó khăn khi nuốt.

Xuất hiện cách hạch vùng cổ: Nếu bạn vừa có nang giáp, vừa sờ thấy các cục hạch nhỏ, chắc, di động kém ở dưới hàm hoặc dọc hai bên cơ ức đòn chũm, đây là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ cao. Hạch có thể là phản ứng viêm, nhưng cũng có thể là dấu hiệu cho thấy tế bào lạ đã bắt đầu di căn.

Các phương pháp điều trị nang tuyến giáp

Tùy thuộc vào tính chất của các nang giáp mà các bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị nang tuyến giáp phù hợp cho từng bệnh nhân. Với các trường hợp nang giáp nhỏ (thường là dưới 3cm) và được xác định là lành tính qua kết quả siêu âm hoặc chọc hút tế bào (FNA), phương pháp phổ biến nhất thường là theo dõi định kỳ.

Khi nang phát triển lớn hơn hoặc gây cảm giác khó chịu, các bác sĩ sẽ cân nhắc các phương pháp xâm lấn như: hút dẫn lưu, phẫu thuật cắt nang giáp. Với sự phát triển của y học, các phẫu thuật điều trị nang tuyến giáp đã trở nên đơn giản hơn và đạt tỷ lệ thành công 98% nếu can thiệp ở giai đoạn sớm.

Ăn uống lành mạnh và duy trì lối sống khoa học có thể giúp ngăn ngừa việc hình thành các nang giáp. 

Lời khuyên của bác sĩ về phòng ngừa ung thư tuyến giáp

Khám và siêu âm tuyến giáp định kỳ mỗi 6 tháng. Đặc biệt là nữ giới 25-60 tuổi, người có tiền sử bướu giáp, bệnh Hashimoto, tiền căn chiếu xạ vùng cổ hoặc nếu trong gia đình từng có người bị ung thư tuyến giáp.

Hạn chế tiếp xúc tia xạ vùng đầu-cổ.

Duy trì chế độ ăn có muối i ốt, tránh thiếu hoặc thừa i ốt kéo dài. Vì dư thừa hay thiếu hụt i ốt đều gây ảnh hưởng tới chức năng hoạt động của tuyến giáp. Nếu tuyến giáp mất cân bằng, cơ thể sẽ gặp tình trạng kháng thuốc, thậm chí sản sinh ra các tế bào ung thư.

Theo dõi các dấu hiệu bất thường vùng cổ như khàn tiếng kéo dài, nuốt nghẹn, sờ thấy u cục vùng cổ…

Chế độ ăn uống lành mạnh, ít chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn. Nên bổ sung thêm nhiều rau xanh, các loại hoa quả và thực phẩm chứa nhiều khoáng chất, vitamin cho cơ thể.

Duy trì khối lượng cơ thể một cách hợp lý. Mỗi người nên ngủ đủ giấc, ăn đủ bữa, đúng giờ, thường xuyên luyện tập, vận động thể dục thể thao.

Kiểm soát stress.

Nang tuyến giáp là một bệnh lý thường gặp và phần lớn các trường hợp là lành tính và có thể theo dõi lâu dài mà không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, việc thăm khám định kỳ và chẩn đoán đúng vẫn đóng vai trò quan trọng để phát hiện sớm biến chứng và can thiệp kịp thời khi cần thiết.

(Ảnh minh họa: Internet)