Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương

VHO - Ngày 9.3 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử Việt Nam và thế giới, nổi bật là cuộc đảo chính của phát xít Nhật lật đổ chính quyền thực dân Pháp tại Đông Dương năm 1945, tạo ra bước ngoặt lớn trong cục diện chính trị và phong trào cách mạng Việt Nam. Bên cạnh đó, ngày này còn gắn với nhiều sự kiện đáng chú ý trong lịch sử chính trị, khoa học, thể thao và văn hóa thế giới.

Nhật đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương

Tối 9.3.1945, phát xít Nhật tiến hành cuộc đảo chính lật đổ chính quyền thực dân Pháp trên toàn cõi Đông Dương, đánh dấu bước ngoặt lớn trong cục diện chính trị khu vực.

Trước đó, trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ II, Nhật Bản vẫn duy trì sự tồn tại của bộ máy cai trị Pháp ở Đông Dương. Tuy nhiên, khi cục diện chiến tranh thay đổi và lo ngại Pháp có thể ngả sang phía Đồng minh, Nhật quyết định ra tay trước.

Khoảng 19 giờ ngày 9.3, đại sứ Nhật tại Hà Nội trao tối hậu thư buộc chính quyền Pháp đặt toàn bộ quân đội dưới quyền chỉ huy của Nhật. Phía Pháp xin trì hoãn nhưng quân Nhật nhanh chóng nổ súng tấn công các vị trí quân sự.

Sau một thời gian ngắn giao tranh, quân Pháp tại Hà Nội và nhiều nơi ở Đông Dương phải đầu hàng. Từ đây, Đông Dương hoàn toàn rơi vào sự kiểm soát trực tiếp của Nhật cho đến khi Nhật Bản đầu hàng Đồng minh vào tháng 8.1945.

Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”

Ngay trong đêm 9.3.1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương triệu tập Hội nghị mở rộng tại Đình Bảng (Từ Sơn, Bắc Ninh), họp từ ngày 9 đến 12.3.1945 để đánh giá tình hình sau cuộc đảo chính Nhật - Pháp và ban hành bản chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”.

Chỉ thị xác định sau cuộc đảo chính, phát xít Nhật trở thành kẻ thù chính và trực tiếp của nhân dân Đông Dương. Trung ương Đảng đề ra khẩu hiệu hành động: “Đánh đuổi phát xít Nhật, thành lập chính quyền cách mạng của nhân dân”.

Đồng thời, chỉ thị nhấn mạnh nhiệm vụ phát động cao trào kháng Nhật, chuẩn bị lực lượng và thời cơ cho tổng khởi nghĩa giành chính quyền.

Văn kiện này được xem là bước chỉ đạo chiến lược quan trọng, góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ và tạo tiền đề cho Cách mạng Tháng Tám thành công vài tháng sau đó.

Phong trào vận động đại xá tù chính trị Đông Dương

Trước đó đúng 12 năm, ngày 9.3.1933, tại Paris, các lực lượng tiến bộ ở Pháp, với nòng cốt là Đảng Cộng sản Pháp, đã thành lập Ủy ban vận động đại xá tù chính trị Đông Dương.

Sự kiện này xuất phát từ làn sóng phản đối chính sách đàn áp phong trào cách mạng và chế độ nhà tù khắc nghiệt mà chính quyền thực dân áp dụng tại Đông Dương.

Ủy ban đã tổ chức nhiều hoạt động vận động dư luận, trong đó có cuộc mít tinh tại Paris với hơn 1.200 người tham gia nhằm phản đối chính sách cai trị tàn bạo của chính quyền thực dân ở Đông Dương. Sau đó, một phái đoàn điều tra được cử sang Đông Dương để tìm hiểu thực tế tình hình nhà tù và các vụ đàn áp chính trị.

Những hoạt động này góp phần tạo áp lực dư luận tại Pháp, đồng thời có ảnh hưởng nhất định đến các chính sách tiến bộ của Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp trong giai đoạn sau.

Ngày sinh của nhà du hành vũ trụ Yuri Gagarin

Trên bình diện quốc tế, ngày 9.3.1934 là ngày sinh của Yuri Gagarin, nhà du hành vũ trụ nổi tiếng của Liên Xô và là người đầu tiên trong lịch sử bay vào không gian.

Ông sinh tại làng Klushino, thuộc vùng Smolensk của Liên Xô, trong một gia đình nông dân. Sau khi học nghề cơ khí, Gagarin gia nhập lực lượng không quân và trở thành phi công tiêm kích, trước khi được tuyển chọn vào chương trình đào tạo phi hành gia của Liên Xô cuối thập niên 1950.

Ngày 12.4.1961, Gagarin thực hiện chuyến bay lịch sử trên tàu Vostok 1, trở thành người đầu tiên bay vào vũ trụ. Con tàu đã hoàn thành một vòng quanh Trái đất trong khoảng 108 phút trước khi hạ cánh an toàn.

Thành công của chuyến bay này mở ra kỷ nguyên chinh phục không gian của nhân loại, đồng thời đánh dấu bước tiến lớn của Liên Xô trong cuộc cạnh tranh khoa học - công nghệ với Hoa Kỳ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Sự ra đời của câu lạc bộ bóng đá Inter Milan

Ngày 9.3.1908, câu lạc bộ bóng đá Inter Milan (Internazionale Milano) được thành lập tại thành phố Milan, Italy, sau khi một nhóm thành viên tách khỏi câu lạc bộ A.C. Milan. Nguyên nhân chính của sự chia tách xuất phát từ bất đồng về chính sách sử dụng cầu thủ nước ngoài, khi một số thành viên muốn mở rộng đội hình với các cầu thủ đến từ nhiều quốc gia.

Ngay từ khi thành lập, đội bóng mới đã lựa chọn tên gọi “Internazionale”, thể hiện tinh thần cởi mở và mang tính quốc tế. Triết lý này cho phép Inter Milan thu hút cầu thủ từ nhiều nền bóng đá khác nhau, góp phần tạo nên bản sắc riêng của câu lạc bộ.

Trải qua hơn một thế kỷ phát triển, Inter Milan trở thành một trong những đội bóng giàu truyền thống của bóng đá Ý, nhiều lần vô địch Serie A và giành các danh hiệu lớn ở châu Âu, khẳng định vị thế của mình trong lịch sử bóng đá thế giới.